Giá vàng lao dốc sau chu kỳ tăng nóng kéo dài
Sau ba năm tăng trưởng gần như liên tục, thị trường vàng bước vào 4 tháng đầu năm 2026 với biến động mạnh. Trong phiên sáng 29/4, giá vàng thế giới tiếp tục giảm thêm khoảng 25 USD, xuống còn 4.575 USD/ounce, sau khi đã xuyên thủng các mốc quan trọng 4.700 USD và 4.600 USD/ounce chỉ trong hai phiên trước đó.
Nếu nhìn lại, đà giảm hiện tại là cú điều chỉnh mạnh so với đỉnh lịch sử. Cuối tháng 1/2026, giá vàng từng chạm mốc 5.600 USD/ounce. Đầu tháng 3, giá vẫn duy trì ở mức 5.400 USD/ounce và đến giữa tháng là khoảng 5.200 USD/ounce. Như vậy, mức giảm đã vượt 18%, tiến gần ngưỡng 20% - mức thường được coi là tín hiệu xác nhận thị trường bước vào xu hướng giảm.
Trong nước, tính từ đỉnh lịch sử vàng cũng đã "bốc hơi" gần 30 triệu đồng/lượng.
Đáng chú ý, trước đó vàng đã trải qua một chu kỳ tăng trưởng hiếm có. Từ mức khoảng 1.800 USD/ounce đầu năm 2023, kim loại quý này leo lên hơn 2.600 USD vào cuối 2024 và tiếp tục bứt phá lên vùng 4.500 USD vào cuối năm 2025.
Động lực của chu kỳ tăng này đến từ hàng loạt yếu tố vĩ mô: kỳ vọng nới lỏng tiền tệ khiến chi phí cơ hội nắm giữ vàng giảm, đồng USD suy yếu, lạm phát cao kéo dài sau đại dịch và xung đột địa chính trị, cùng với xu hướng các ngân hàng trung ương tăng dự trữ vàng.
Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng nóng, thị trường bắt đầu xuất hiện dấu hiệu đảo chiều. Một loạt yếu tố đã khiến giá vàng chịu áp lực giảm mạnh. Thứ nhất là kỳ vọng về việc các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), trì hoãn việc cắt giảm lãi suất. Điều này khiến lợi suất trái phiếu Mỹ tăng trở lại, làm giảm sức hấp dẫn của vàng - vốn là tài sản không tự sinh lãi.
Ngoài ra, đồng USD phục hồi cũng tạo áp lực đáng kể lên giá vàng. Khi đồng bạc xanh mạnh lên, vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác.
Một yếu tố khác là hoạt động chốt lời mạnh mẽ sau khi vàng đạt đỉnh. Các quỹ đầu tư và nhà đầu tư cá nhân đồng loạt bán ra để hiện thực hóa lợi nhuận, khiến giá giảm sâu trong thời gian ngắn. Hơn nữa, khi tâm lý thị trường ổn định hơn và dòng tiền quay trở lại các tài sản rủi ro như chứng khoán, vai trò trú ẩn của vàng cũng suy yếu.
Áp lực từ Trung Đông và chính sách Fed - vàng khó bật tăng mạnh?
Bước sang năm 2026, triển vọng của vàng đang trở nên phức tạp hơn khi chịu tác động đồng thời từ địa chính trị và chính sách tiền tệ.
Căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Iran, đang làm đảo lộn thị trường hàng hóa toàn cầu. Nguy cơ eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến giá dầu tăng vọt. Giá dầu WTI đã tiến sát ngưỡng 100 USD/thùng, trong khi dầu Brent vượt 111 USD/thùng. Điều này kéo theo lo ngại lạm phát quay trở lại trên diện rộng.
Thông thường lạm phát cao hỗ trợ vàng. Tuy nhiên, áp lực lạm phát buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn, qua đó gây áp lực lên kim loại quý. Với Fed, thị trường chỉ kỳ vọng một lần giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm vào cuối năm, với xác suất dưới 40%.
Lãi suất cao đồng nghĩa với chi phí cơ hội nắm giữ vàng tăng lên, khiến dòng tiền có xu hướng rời khỏi kim loại quý để tìm đến các tài sản sinh lời.
Không chỉ vậy, căng thẳng địa chính trị lần này còn kích hoạt nhu cầu thanh khoản. Một số quỹ đầu tư, thậm chí cả ngân hàng trung ương, đã bán vàng để bổ sung dòng tiền trong bối cảnh biến động mạnh trên thị trường tài chính. Yếu tố này góp phần đẩy giá vàng giảm sâu, thay vì tăng như các giai đoạn khủng hoảng trước đây.
Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB), thị trường kim loại quý bị ảnh hưởng bởi yếu tố đầu cơ trong thời gian qua. Đợt điều chỉnh hiện tại phản ánh sự “xì hơi” của một phần bong bóng giá hình thành từ năm 2025.
Dù vậy, tổ chức này vẫn dự báo giá vàng trung bình năm 2026 có thể duy trì quanh mức cao, khoảng 4.700 USD/ounce, trước khi giảm nhẹ trong các năm tiếp theo. Điều này cho thấy vàng có thể đang thiết lập một mặt bằng giá mới, nhưng không còn dư địa tăng mạnh như trước.
Một điểm đáng chú ý khác là nhu cầu từ các ngân hàng trung ương - yếu tố từng hỗ trợ giá vàng trong nhiều năm - có dấu hiệu chững lại. Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao do giá năng lượng leo thang, nhiều quốc gia phải ưu tiên ổn định kinh tế hơn là tích lũy vàng.
Triển vọng ngắn hạn của vàng vì thế được đánh giá là kém tích cực. Nhiều chuyên gia dự báo giá vàng có thể dao động quanh mức 4.600 USD/ounce trong quý II và nhích lên khoảng 4.850 USD/ounce trong quý III, nhưng khó có khả năng quay lại đỉnh cũ trong năm nay.
Dù vậy, rủi ro vẫn tồn tại theo cả hai chiều. Nếu xung đột địa chính trị leo thang mạnh hoặc thị trường tài chính toàn cầu gặp cú sốc lớn, nhu cầu trú ẩn có thể quay trở lại và đẩy giá vàng tăng ngoài dự báo. Ngược lại, nếu lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn và kinh tế toàn cầu ổn định, vàng có thể tiếp tục chịu áp lực giảm.
Có thể thấy, bức tranh năm 2026 cho thấy vàng không còn ở trong “thời hoàng kim” tăng giá liên tục như giai đoạn trước. Thay vào đó là một thị trường nhiều biến động, chịu tác động mạnh từ chính sách tiền tệ và địa chính trị. Với những gì đang diễn ra, kịch bản “không còn cửa tăng mạnh” đang dần trở thành một khả năng đáng cân nhắc.
