Tổ quốc luôn hiện diện phía sau mỗi bước tiến của người Việt ở nước ngoài
Bà Liên nhấn mạnh, sự hiện diện của lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước là sự khẳng định "Tổ quốc luôn hiện diện phía sau mỗi bước tiến của người Việt Nam ở nước ngoài". Đây là sự tiếp sức thiêng liêng, khơi dậy lòng tự tôn dân tộc và khát vọng cống hiến mãnh liệt trong mỗi người con xa xứ.
Tổng Bí thư Tô Lâm và phu nhân với cán bộ, nhân viên cơ quan đại diện và đại diện cộng đồng người Việt Nam tại Singapore trong chuyến thăm Singapore vào tháng 3/2025. Ảnh: TTXVN
"Tổ quốc càng cường thịnh, tiếng nói ngoại giao càng có sức nặng, thì người Việt tại đây càng có bệ phóng vững chắc để khẳng định mình, mang một tâm thế ngẩng cao đầu để bước vào các không gian phát triển tinh hoa của nước sở tại, từ đó mở rộng quỹ đạo cống hiến cho cả hai quê hương", Trưởng ban Liên lạc cộng đồng người Việt Nam tại Singapore khẳng định.
Cộng đồng người Việt tại Singapore hiện dao động từ 20.000 - 25.000 người, gồm 4 thành phần chính: học sinh, sinh viên (chiếm chủ yếu), nghiên cứu sinh, trí thức, cô dâu Việt và lao động.
Cộng đồng người Việt Nam tại Singapore mang một định vị rất đặc thù. "Dù quy mô không quá lớn, nhưng chúng tôi tự hào đang sở hữu một hệ sinh thái nhân lực tinh hoa có tính gắn kết chặt chẽ. Đóng góp của cộng đồng đã kết tinh thành một nguồn lực nội sinh chiến lược, đóng vai trò đối tác đồng kiến tạo trong mối quan hệ song phương, bám rễ trên 3 bệ phóng cốt lõi", bà Liên chia sẻ.
Thứ nhất, tiên phong hiện thực hóa Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo và tham mưu chiến lược quốc gia. Tận dụng tối đa các lợi thế về địa lý, văn hóa và đặc biệt là hệ sinh thái R&D của nước bạn, cộng đồng đang trở thành mắt xích trọng yếu kết nối hai quốc gia.
Điển hình như sự kiện Diễn đàn VSIF 2026 (23/5) vừa diễn ra tại NUS có sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu trong những mũi nhọn ưu tiên như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học và công nghệ xanh.
Không chỉ dừng ở việc chuyển giao công nghệ lõi, cộng đồng còn nỗ lực đúc kết những bài học thành công từ mô hình quản trị công, cách thức phối hợp liên bộ, ngành và điều phối chiến lược đổi mới sáng tạo của chính phủ Singapore để trực tiếp tham mưu, hiến kế cho các hoạch định vĩ mô trong nước.
Thứ hai, phát huy "quyền lực mềm" và củng cố sức mạnh nội sinh. Việc tham gia sự kiện vĩ mô như lễ diễu hành Chingay Parade (quy mô lớn nhất châu Á) hay hợp tác tổ chức Vietnam Phở Festival chính là cách bà con dùng ngoại giao văn hóa để xác lập vị thế tôn nghiêm của thương hiệu quốc gia tại nước bạn.
Mới đây nhất, một điểm sáng tự hào là Ban liên lạc đã phối hợp cùng cơ quan báo chí truyền thông của Singapore thực hiện thành công bộ phim tài liệu về Tết Việt tại Singapore. Bộ phim ghi lại những khoảnh khắc chân thực và đầy cảm xúc về cách cộng đồng gìn giữ, lan tỏa các hoạt động văn hóa - nghệ thuật đặc sắc, từ không khí chuẩn bị đến sum họp gia đình...
Thứ ba, thực hành "ngoại giao nhân tâm" và trách nhiệm công dân. Với quê hương khi có bão lũ, thiên tai, kiều bào tại Singapore luôn là lực lượng tiên phong, nhanh chóng quyên góp, sẻ chia để sát cánh cùng đồng bào. Trưởng ban Liên lạc cộng đồng người Việt Nam tại Singapore khẳng định, sự đồng cam cộng khổ ấy là minh chứng thiêng liêng nhất cho sợi dây liên kết máu thịt, kiều bào dẫu đi xa đến đâu, nhịp đập trái tim vẫn luôn đồng điệu cùng vận mệnh dân tộc.
Cần biến Việt Nam thành "bến đỗ" cho thế hệ trẻ toàn cầu
Trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết 57, Trưởng ban Liên lạc cộng đồng người Việt Nam tại Singapore kiến nghị, xây dựng "hệ sinh thái dữ liệu" trí thức kiều bào.
Theo bà Liên, để sự đóng góp không bị phân tán cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ, mang tính hệ thống hơn giữa các bộ, ngành trong nước với các hội đoàn trí thức sở tại nhằm số hóa và cập nhật liên tục bản đồ chuyên gia.
Chỉ khi nắm rõ cộng đồng đang sở hữu những "chìa khóa" công nghệ nào, quốc gia mới có thể "đặt hàng" họ giải quyết những bài toán lớn của đất nước một cách chính xác và tối ưu nhất. Học tập mô hình điều phối của Singapore, việc thu hút nhân tài và phát triển công nghệ không thể làm rời rạc.
"Chúng tôi rất phấn khởi khi thấy Đảng, Nhà nước và một số địa phương như Hà Nội đã bắt đầu ban hành các nghị quyết đột phá để trọng dụng nhân tài. Tuy nhiên, để mạng lưới chuyên gia người Việt tại các trung tâm công nghệ lõi như Singapore thực sự phát huy sức mạnh, chúng tôi kiến nghị Nhà nước cần nhân rộng các mô hình này và thiết lập một hành lang phi rào cản", bà Liên đề xuất.
Cụ thể, với đặc thù quỹ thời gian trực tiếp có hạn, cần cho phép chuyên gia, kiều bào tham gia với vai trò cố vấn chuyên môn cấp cao hoặc thành viên Hội đồng thẩm định độc lập một cách linh hoạt, từ xa và đa cấp độ. Cơ chế này sẽ biến cộng đồng trí thức tại đây thành những "người gác cổng" chiến lược, giúp trong nước tiếp cận nhanh nhất xu hướng công nghệ, đồng thời thẩm định khắt khe để mang về những dòng vốn và công nghệ chất lượng nhất.
Theo bà, cũng cần tăng cường đối thoại và kiến tạo cơ chế hợp tác thực chất giữa các đơn vị nghiên cứu hai nước. Các bộ, ngành của Việt Nam cần tăng cường các kênh đối thoại trực tiếp và thiết lập cơ chế hợp tác, đồng tài trợ giữa các viện, trường, trung tâm đổi mới sáng tạo với các đối tác tại Singapore.
Thông tin về cộng đồng trí thức tại Singapore đã được hệ thống hóa thành cơ sở dữ liệu trên nhiều nền tảng công lập và giáo dục uy tín. Dữ liệu này giúp thúc đẩy nghiên cứu, hợp tác chuyên môn và hỗ trợ đổi mới sáng tạo trên toàn quốc.
Về bồi dưỡng thế hệ tương lai, Trưởng ban Liên lạc cộng đồng người Việt Nam tại Singapore cho rằng cần biến Việt Nam thành "bến đỗ" thực tập và khởi nghiệp cho thế hệ trẻ toàn cầu.
Xu hướng thanh niên kiều bào và sinh viên quốc tế muốn về Việt Nam thực tập, khởi nghiệp đang tăng cao. Bà kiến nghị Nhà nước làm "bà đỡ", thiết lập mạng lưới liên kết giữa doanh nghiệp có tiềm lực trong nước với hệ thống đại học, cao đẳng tại Singapore nói riêng và các nước phát triển trên thế giới nói chung.
Việc mở ra không gian này ngay tại quê hương là phương thức cốt lõi để duy trì huyết mạch cội nguồn và chiến lược tích lũy nguồn vốn nhân lực vô giá cho quốc gia.
Ngoài ra, bà Liên cho biết, kiều bào chủ yếu dùng trọn vẹn nhiệt huyết tình nguyện để tiên phong quảng bá đất nước. Để định vị vững chắc thương hiệu quốc gia, Nhà nước cần thiết lập cơ chế bảo trợ chuyên môn chiến lược (về định hướng nghệ thuật, kịch bản, đạo diễn).
Cú hích về chuyên môn này sẽ nâng tầm các hoạt động cộng đồng thành những "sản phẩm đối ngoại" chuyên nghiệp, tạo ra sợi dây kết nối văn hóa mang đẳng cấp quốc tế.
