Diễn đàn là sáng kiến của Chính phủ Việt Nam được công bố tại hội nghị cấp cao ASEAN năm 2023 nhằm tạo khuôn khổ để các lãnh đạo ASEAN, các đối tác ASEAN và giới nghiên cứu, doanh nghiệp quốc tế thảo luận, đề xuất các ý tưởng, sáng kiến đóng góp vào việc định hình tương lai ASEAN.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết, AFF được tổ chức lần đầu tiên năm 2024 và lần thứ hai năm 2025 đã thành công tốt đẹp, thu hút sự quan tâm, hưởng ứng và ủng hộ rộng rãi của các nước ASEAN và bạn bè quốc tế, từng bước khẳng định uy tín của một diễn đàn mở, hướng tới tương lai.
Kết quả của diễn đàn đã được đưa vào các văn kiện của hội nghị cấp cao ASEAN trong cùng năm.
Với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, lấy Người dân làm trung tâm”, AFF 2026 có sự tham dự và phát biểu của lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước ta, lãnh đạo cấp cao của một số nước thành viên ASEAN, lãnh đạo các tổ chức quốc tế, các viện nghiên cứu, doanh nghiệp, địa phương của Việt Nam và quốc tế.
Dự kiến, 3 Thủ tướng của 3 nước thuộc ASEAN sẽ tham dự diễn đàn.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao chia sẻ, thành phần đại biểu tham dự diễn đàn đa dạng hơn khi có sự tham dự của đại diện hơn 10 chính đảng trong khu vực để cùng thảo luận về chính sách. Dự kiến sẽ có khoảng 20 lãnh đạo các thành phố của ASEAN tham dự diễn đàn.
Trong ngày 8/6 sẽ diễn ra tọa đàm giữa các chính đảng Đông Nam Á, hội nghị lãnh đạo các thành phố ASEAN, tọa đàm bàn tròn về tiểu vùng Mekong, bàn tròn thanh niên Đông Nam Á, tọa đàm về quản trị trí tuệ nhân tạo (AI). Sáng 9/6, AFF 2026 sẽ chính thức khai mạc tại khách sạn Melia Hà Nội.
Phiên khai mạc dự kiến có sự tham dự của lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước cùng lãnh đạo cấp cao của một số nước thành viên ASEAN. Tiếp đó sẽ diễn ra các phiên toàn thể về các chủ đề: tự cường và đoàn kết ASEAN; thúc đẩy các sáng kiến của ASEAN về phòng ngừa xung đột; ứng dụng AI trong ASEAN. Trưa cùng ngày sẽ có tọa đàm hẹp ăn trưa làm việc về chủ đề công nghệ tài chính.
Ngày 10/6 sẽ diễn ra hai phiên thảo luận toàn thể về các chủ đề an ninh năng lượng và mô hình phát triển cùng một số phiên thảo luận chuyên đề. Chiều cùng ngày diễn đàn sẽ bế mạc.
AFF 2026 là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn lần đầu tiên Việt Nam chủ trì tổ chức sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ 14, bầu cử Quốc hội khóa 16, kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước.
Ông Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao bày tỏ kỳ vọng diễn đàn năm nay sẽ có thêm nhiều gợi mở chính sách để tăng cường tính thích ứng hướng tới Tầm nhìn ASEAN 2045. Diễn đàn sẽ tiếp tục khẳng định là một nền tảng đối thoại uy tín, đóng góp cho hòa bình, ổn định không chỉ ở Đông Nam Á mà còn rộng hơn là khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.
Ông Sơn chia sẻ: "Sự tham gia đa dạng của các đại biểu tại diễn đàn là đặc trưng mà chúng tôi muốn nhấn mạnh". Một cộng đồng ASEAN bao trùm không thể thiếu sự đóng góp của doanh nghiệp, giới trẻ, và các tổ chức xã hội. Các giải pháp cho khu vực sẽ không toàn diện nếu không có sự chung tay của nhiều thành phần.
Diễn đàn xác định nhiều vấn đề thiết thực như: thúc đẩy hợp tác AI mà không để ai bị bỏ lại phía sau; an ninh năng lượng trong bối cảnh nguồn cung biến động; phát triển bền vững để mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả.
