Thủ tướng Phạm Minh Chính ký ban hành Chỉ thị 10 ngày 30/3 về việc tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Đây là chỉ thị thứ hai liên quan đến tiết kiệm năng lượng được chính phủ đưa ra trong hai tuần qua.
Thủ tướng nhận định thị trường năng lượng quốc tế tiềm ẩn nhiều rủi ro, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia. Nếu không kịp thời có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, Việt Nam nguy cơ mất cân đối cung - cầu điện, đặc biệt trong giai đoạn 2026-2028.
Do đó, nhà điều hành yêu cầu các bộ, ngành, tỉnh, thành, tổ chức và người dân phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm nay. Với các tháng nắng nóng cao điểm (tháng 4 đến tháng 7), mục tiêu tiết kiệm điện là 10%.
Song song, giải pháp điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu cần được đẩy mạnh tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình. Điện mặt trời nên kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm, tăng khả năng tự chủ nguồn điện.
Hệ thống điện mặt trời mái nhà tại một hộ gia đình tại miền Bắc, tháng 6/2025. Ảnh: Phương Anh
Lãnh đạo chính phủ đặt mục tiêu khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản - tự tiêu, hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030 của các địa phương.
Bộ Tài chính phối hợp Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đề xuất giải pháp bố trí nguồn ngân sách nhà nước phù hợp, nhằm hỗ trợ người dân lắp điện mặt trời mái nhà. Cơ quan hữu quan bàn giải pháp phù hợp hỗ trợ tín dụng xanh, tín dụng ưu đãi cho hộ gia đình, doanh nghiệp lắp điện mặt trời mái nhà và pin lưu trữ.
Chỉ tiêu tiết kiệm điện cần được đặt ra ở từng bộ phận, lĩnh vực. Cơ quan, công sở đặt mục tiêu tiết kiệm điện theo quý, đưa nội dung này vào chỉ tiêu đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chấp hành kỷ luật nội bộ và thi đua khen thưởng trong năm. Người đứng đầu chịu trách nhiệm với trường hợp vi phạm quy định về tiết kiệm điện tại đơn vị.
Hệ thống chiếu sáng công cộng cũng cần được triển khai tiết kiệm điện, điều chỉnh thời gian vận hành theo nhu cầu thực tế. Cơ quan chức năng tắt, giảm công suất chiếu sáng tại các khu vực ít nhu cầu, khung giờ cao điểm và sau 23h. Hệ thống chiếu sáng quảng cáo, trang trí ngoài trời phải tắt toàn bộ. Hoạt động này cần đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 30% điện tiêu thụ.
Nhà hàng, khách sạn, cơ sở dịch vụ thương mại, tổ hợp văn phòng và tòa nhà chung cư tắt hoặc giảm tối thiểu 50% công suất chiếu sáng quảng cáo trang trí ngoài trời vào khung giờ cao điểm buổi tối, theo yêu cầu của đơn vị điện lực địa phương.
Doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt các đơn vị trong danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, chủ động triển khai kế hoạch tiết kiệm điện, lồng ghép tiêu chí này vào kế hoạch sản xuất, kinh doanh và quản lý năng lượng. Đơn vị sử dụng trên 500.000 kWh một năm phải tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm, hoặc 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm.
Với hộ gia đình, nhà điều hành khuyến khích việc sử dụng điện mặt trời mái nhà kết hợp BESS, lắp đặt hệ thống đun nước nóng bằng năng lượng mặt trời, ứng dụng các giải pháp năng lượng tái tạo phù hợp.
Thủy Trương
