Ban đầu, do không biết là bị zona thần kinh, ông nhờ vợ nặn những nốt mụn căng nước dịch, khiến vùng da tổn thương lan rộng. Sau vì quá đau, ông Hùng mới đi bệnh viện khám và điều trị muộn, các nốt mụn mọc thành đám lớn sau lưng, hành sốt, phải điều trị hơn hai tháng.
"Khi bị bệnh, tôi đau như bị bỏng nước sôi, điện giật, toàn phải nằm sấp. Nhưng ngay cả khi các nốt mụn đã hết sạch, cảm giác đau châm chích vẫn kéo dài đến nay khiến tôi ăn ngủ không ngon, đã dùng thuốc giảm đau nhưng không hiệu quả", ông Hùng nói.
Bà Quý, vợ ông Hùng, thấy chồng mắc bệnh như vậy đã chủ động tới VNVC Nhà Bè để nhờ bác sĩ tư vấn và tiêm ngừa vaccine zona thần kinh. Biết bệnh vẫn có nguy cơ tái mắc, bà đăng ký cho ông đi tiêm ngay do ông Hùng có bệnh nền tăng huyết áp, đái tháo đường. Bà sợ ông gặp những biến chứng nguy hiểm.
Những nốt mụn nước zona bị vỡ có thể lây bệnh cho vùng da lành. Ảnh: Vecteezy
Còn bà Thủy, 68 tuổi, ở phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh, bị zona thần kinh ở bắp tay trái vào cuối tháng 12/2025. Một vùng da ở bắp tay trái của bà bỗng dưng ửng đỏ, nhức buốt. Đi khám bệnh, bà được bác sĩ chẩn đoán zona thần kinh, kê thuốc uống và bôi nhưng bà nghĩ bệnh không nghiêm trọng nên không uống thuốc. Hai ngày sau, ở vị trí nhức buốt nổi các mụn nước, đau như bị điện giật, bà mới uống và bôi thuốc.
Gần 3 tháng sau, vùng da tổn thương đã không còn đỏ, nhưng cảm giác nhói nơi bắp tay vẫn kéo dài nhiều tháng nay, đặc biệt, cảm giác cả bắp tay như "giật giật" đau điếng khi thay đổi thời tiết. Bà đã dùng nhiều loại thuốc uống nhưng tình trạng đau hậu zona vẫn không thuyên giảm. Bà Thủy tiếc nuối, vì nếu nghe lời bác sĩ sớm hơn có lẽ tình trạng bệnh của bà sẽ không bị trở nặng.
Bác sĩ Nguyễn Văn Mác Toàn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết đau thần kinh sau zona là biến chứng thường gặp nhất ở người bệnh mắc zona thần kinh, có thể kéo dài vài tháng đến nhiều năm. Điều này ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Có khoảng 22-46% người bệnh bị đau thần kinh sau zona kéo dài từ 2-10 năm, thậm chí có những người phải chịu cơn đau này vô thời hạn. Người bị zona ở vùng đầu, mặt có nguy cơ đau thần kinh sau zona cao hơn.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, người bệnh có tuổi tác càng cao, nguy cơ bị đau sau zona càng lớn. Khoảng 30% người trên 60 tuổi bị đau thần kinh kéo dài trên ba tháng, thậm chí là nhiều năm sau khi đã khỏi zona.
Tình trạng bệnh lý mạn tính như tiểu đường, cao huyết áp, phổi, thận, tim mạch... có thể làm tăng nguy cơ mắc zona thần kinh, đồng thời cũng làm tăng nguy cơ bị đau thần kinh sau zona. Ví dụ, ở người bệnh đái tháo đường, nguy cơ mắc zona thần kinh tăng lên 24-38%, nguy cơ đau thần kinh sau zona cũng tăng 19%. Người có nhiều bệnh nền, nguy cơ mắc bệnh càng tăng cao.
"Nhiều người mất ngủ, lo lắng, mệt mỏi mạn tính, chán ăn, sụt cân, thậm chí bị trầm cảm do đau thần kinh sau zona. Chưa kể, bệnh zona còn có nguy cơ tái phát. Vì vậy, mọi người nên tiêm ngừa sớm để phòng bệnh zona thần kinh", bác sĩ Toàn nói.
Người lớn tuổi tiêm vaccine phòng bệnh zona thần kinh tại VNVC. Ảnh: Hoàng Dương
Việt Nam đang lưu hành duy nhất một loại vaccine phòng zona thần kinh của hãng GSK. Vaccine có hiệu quả giảm hơn 97% nguy cơ mắc zona ở người trên 50 tuổi và đến 87% ở người từ 18 tuổi bị suy giảm miễn dịch, đồng thời giảm hơn 90% nguy cơ biến chứng đau thần kinh sau zona và nhiều biến chứng khác liên quan. Lịch tiêm gồm hai mũi, cách nhau 1-2 tháng tùy độ tuổi và tình trạng sức khỏe.
Bệnh zona thần kinh do virus từng gây bệnh thủy đậu trước đó gây ra. Virus này tồn tại trong các hạch thần kinh ở những người từng mắc thủy đậu, tái hoạt động khi cơ thể bị suy giảm miễn dịch, gây ra zona thần kinh.
Tuổi cao, mắc bệnh mạn tính như tiểu đường, cao huyết áp, phổi, thận, tim mạch... hoặc các bệnh gây suy giảm miễn dịch như HIV, lupus ban đỏ, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch như người sau ghép tạng, stress kéo dài,... có nguy cơ cao mắc bệnh zona thần kinh.
Hoàng Ân
