Tại hội thảo quốc tế về siêu âm vú 3D tự động (ABUS) ở Bệnh viện Từ Dũ chiều 7/4, các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và sản phụ khoa phía Nam thực hành trên 25 trạm đọc dữ liệu thực tế. Mô hình đào tạo kết hợp thực tế ảo và "cầm tay chỉ việc" giúp bác sĩ nhanh chóng làm quen và ứng dụng vào thực hành.
Thay vì bác sĩ siêu âm cầm đầu dò rà từng vị trí trên ngực bệnh nhân như thông thường, máy tự động "quét" toàn bộ tuyến vú theo các mặt cắt sau đó dựng hình ảnh 3D. Hệ thống có thể triển khai trên xe lưu động đến vùng sâu xa, kỹ thuật viên thực hiện quét cho nhiều bệnh nhân mà không cần bác sĩ có mặt trực tiếp. Dữ liệu được lưu trữ, truyền về hệ thống để bác sĩ đọc từ xa với hỗ trợ của AI, có thể đối chiếu hoặc hội chẩn nhiều lần.
Ung thư vú đang có xu hướng gia tăng và trẻ hóa, dẫn đầu số ca mắc mới ở Việt Nam. Hiện nay, nhũ ảnh (mammography) và siêu âm 2D là phương pháp phổ biến, nhưng đều có hạn chế. Nhũ ảnh khó đánh giá ở phụ nữ có mô vú dày, còn siêu âm 2D phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm bác sĩ.
BS.CK2 Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, cho biết điều đáng ngại trong siêu âm vú là nguy cơ bỏ sót tổn thương. Công nghệ mới giúp giảm phụ thuộc vào yếu tố con người. Trước đây cần 8-10 năm để đào tạo một bác sĩ giỏi, thì với hệ thống kết hợp mô phỏng thực tế ảo, thời gian có thể rút ngắn còn vài năm.
Bác sĩ thực hành siêu âm 3D trên trạm đọc dữ liệu thực tế tại Bệnh viện Từ Dũ chiều 7/4. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Dù mang lại nhiều lợi ích trong tầm soát, các chuyên gia cho rằng ABUS vẫn có những giới hạn khi đi sâu vào chẩn đoán. BS.CK1 Trịnh Thị Thu Thảo, Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Từ Dũ, cho biết ưu điểm nổi bật là tính khách quan và khả năng tái tạo mặt phẳng giúp nhìn rõ hình thái tổn thương. Tuy nhiên, thời gian thực hiện kéo dài hơn. Kỹ thuật viên cần khoảng 10-15 phút để quét dữ liệu, sau đó bác sĩ mất thêm khoảng 15 phút để rà soát trên nhiều mặt cắt, tức gấp hai đến ba lần một ca siêu âm thông thường.
Ngoài ra, hệ thống chưa tích hợp các chức năng như đánh giá mạch máu hay độ đàn hồi mô. Vì vậy, công nghệ này phù hợp cho tầm soát diện rộng, còn khi phát hiện bất thường, vẫn cần kết hợp siêu âm 2D, nhũ ảnh hoặc MRI để chẩn đoán xác định.
Bệnh viện Từ Dũ đang đưa máy xuống cơ sở 2 tại Cần Giờ, giúp người dân khu vực xa trung tâm tiếp cận tầm soát mà không cần di chuyển xa.
Ung thư vú hiện chiếm gần 29% tổng số ung thư ở nữ giới, tức cứ 3 phụ nữ Việt được chẩn đoán ung thư thì có một người mắc ung thư vú. Phụ nữ được khuyến cáo tự khám vú mỗi tháng (sau kỳ kinh 5-7 ngày), khám lâm sàng định kỳ và chụp nhũ ảnh khi đến tuổi phù hợp.
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, nhóm không nguy cơ cao 20-40 tuổi nên tự khám hàng tháng, khám lâm sàng mỗi 1-3 năm; từ 40 tuổi trở lên nên khám lâm sàng và chụp nhũ ảnh mỗi năm. Với nhóm nguy cơ cao, cần bắt đầu sàng lọc từ 25 tuổi, tự khám hàng tháng, khám lâm sàng 6-12 tháng và chụp nhũ ảnh định kỳ hằng năm.
Lê Phương
