Sáng 10/4, ông Nguyễn Văn Hãnh, Phó Chủ tịch UBND xã Phố Bảng, cho biết địa phương đã cấm hoạt động địu hoa ra dốc Thẩm Mã chờ khách chụp ảnh để xin tiền. Theo UBND xã Phố Bảng, gần đây nhiều người già, trẻ em tập trung đông tại khu vực này để chèo kéo, giành giật khách.
Một số trường hợp liên tục nài ép du khách cầm hoa để chụp ảnh dù họ không có nhu cầu, sau đó tỏ thái độ khó chịu. Có tình trạng 6-7 trẻ em cùng tập trung tết tóc cho một người, sau đó khách phải cho tiền đủ cả nhóm.
"Tình hình thực tế rất phức tạp, nếu không quản lý tốt sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch địa phương", ông Hãnh nói.
Hiện nay, xã Phố Bảng soạn thảo bộ quy tắc ứng xử văn minh và tổ chức lại hoạt động này. Theo đó, người tham gia phải đáp ứng các yêu cầu từ chính quyền, hoa được để gọn trong khu vực chỉ định và nghiêm cấm chèo kéo. Xã cũng dự kiến thành lập đội biểu diễn văn nghệ truyền thống, số tiền thu được từ du khách sẽ chia đều nhằm tránh tình trạng tranh giành khách.
Trẻ em ở dốc Thẩm Mã, tháng 3/2026. Ảnh: Hoàng Giang
Theo ghi nhận đầu tháng 3, trẻ em và người già thường tập trung đông tại dốc Thẩm Mã, gây cản trở và làm khó những khách chỉ có nhu cầu chụp ảnh phong cảnh.
Năm qua, xã Phố Bảng nghiêm cấm việc xin tiền nên khách thường cho bánh kẹo hoặc trả tiền tùy tâm, khoảng 10.000 đồng mỗi lượt. Vào cao điểm, mỗi đứa trẻ có thể thu về khoảng 300.000 đồng một ngày, nhưng số tiền này phần lớn bị người lớn thu lại ngay sau đó.
Cơ quan chức năng đã thành lập tổ công tác đảm bảo an ninh trật tự tại dốc Thẩm Mã, đồng thời bàn giao người già, trẻ em và phụ nữ địu con cho các xã quản lý. Chính quyền cũng tuyên truyền bằng loa với ba ngôn ngữ (Anh, Việt, Mông) để khuyến cáo du khách không cho tiền, quà và cung cấp số điện thoại đường dây nóng.
Tuy nhiên, ông Hãnh cho biết việc thay đổi nhận thức của những người lười lao động, ỷ lại vào lòng thương hại vẫn khó khăn. Mặt khác, nhiều du khách vẫn cho quà, tiền bất chấp cảnh báo.
"Họ tưởng làm vậy là tốt nhưng thực chất đang hủy hoại tương lai trẻ em. Trẻ có thể rủ nhau bỏ học, tạo ra thế hệ mù chữ, lười lao động và trở thành gánh nặng xã hội", ông Hãnh nói.
Dốc Thẩm Mã vào tháng 3. Ảnh: Hoàng Giang
Ông Hoàng Xuân Đôn, Trưởng ban quản lý Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, đồng quan điểm, cho rằng tình trạng trẻ em địu hoa phản ánh nguyên lý cung cầu của kinh tế thị trường. Khi du khách động lòng trắc ẩn, thể hiện tình thương với trẻ nhỏ, mang đến hiệu quả kinh tế cao hơn, trong học thuật gọi là "poverty porn" (khai thác sự đói nghèo để tăng cảm thông, kiếm tiền).
"Chúng tôi muốn du khách hợp tác với chính quyền, để yêu mảnh đất và con người Cao nguyên đá một cách bền vững, bài bản hơn", ông nói.
Tú Nguyễn
