11h35 ngày 10/4 (22h35 cùng ngày giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) thức dậy để chuẩn bị cho hành trình "về nhà".
Họ đốt động cơ tàu Orion để điều chỉnh quỹ đạo, sắp xếp lại khoang chở người, kiểm tra danh sách các bước chuẩn bị trước khi tái nhập khí quyển, đảm bảo mọi thứ được cố định và sẵn sàng. Họ cũng mặc lại bộ đồ vũ trụ màu cam để bảo vệ cơ thể trong quá trình hạ cánh.
Trong ảnh, Trái Đất xuất hiện ngày càng lớn khi nhìn từ cửa sổ tàu Orion trong ngày cuối cùng của nhiệm vụ Artemis II.
19h33 ngày 10/4 (6h33 ngày 11/4 giờ Hà Nội), khoang chở người của tàu Orion tách khỏi khoang dịch vụ - vốn do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chế tạo để cung cấp năng lượng và vật tư như nhiên liệu, nước, không khí, điện Mặt Trời.
Ảnh trên là bản mô phỏng giai đoạn này do ESA cung cấp.
Trong lúc khoang chở người tiếp tục hạ cánh, khoang dịch vụ bốc cháy an toàn trong khí quyển phía trên Thái Bình Dương. Quỹ đạo trở về của Artemis II được thiết kế nhằm đảm bảo bất kỳ mảnh vỡ nào còn sót lại cũng không gây nguy hiểm cho đất liền, con người hay các tuyến đường vận chuyển.
Tầm nhìn qua cửa sổ tàu của Artemis II khoảng một phút trước khi tái nhập khí quyển Trái Đất.
19h53 ngày 10/4 (6h53 ngày 11/4 giờ Hà Nội), khoang chở người của tàu Orion tiến vào khí quyển ở độ cao khoảng 120.000 m, di chuyển với tốc độ gấp 35 lần tốc độ âm thanh và cách địa điểm hạ cánh khoảng 3.148 km. Đây là nơi tàu vũ trụ tiếp xúc với lớp khí quyển trên cao và bắt đầu quá trình hạ cánh có kiểm soát.
Ngay sau đó, Orion gián đoạn liên lạc khoảng 6 phút, khi plasma hình thành xung quanh khoang chở người trong quá trình gia nhiệt. Phần ngoài của tàu phải chịu mức nhiệt cực cao, có thể lên đến 2.700 độ C.
20h03 ngày 10/4 (7h03 ngày 11/4 giờ Hà Nội), ở độ cao khoảng 7.130 m, dù hãm tốc của khoang chở người bung ra nhằm làm chậm và ổn định phương tiện. Vận tốc của Orion giảm xuống còn 146 mét mỗi giây, chỉ còn cách vị trí hạ cánh trên mặt nước 1.300 m.
Trước đó, tấm chắn phía trước khoang tàu cũng được tách bỏ và giảm tốc độ rơi bằng dù.
20h04 ngày 10/4 (7h04 ngày 11/4 giờ Hà Nội), ở độ cao khoảng 1.650 m, dù hãm tốc của Orion được cắt bỏ và ba dù chính bung ra, làm giảm vận tốc khoang tàu xuống dưới 60 mét mỗi giây, dẫn hướng cho tàu trong quá trình hạ cánh cuối cùng xuống biển.
Trong ảnh, phía sau khoang chở người đang bung dù nhiều khả năng là tấm chắn được tách bỏ vài phút trước với bộ dù nhỏ hơn.
20h07 ngày 10/4 (7h07 ngày 11/4 giờ Hà Nội), tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II đáp thành công xuống vùng biển ngoài khơi San Diego.
Đội ngũ giám sát tập trung trong Phòng Điều khiển Chuyến bay Trắng tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ thuộc Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA để theo dõi quá trình hạ cánh và cứu hộ phi hành đoàn Artemis II.
20h12 ngày 10/4 (7h12 ngày 11/4 giờ Hà Nội), theo chỉ đạo của giám đốc cứu hộ NASA, các nhóm từ cơ quan này và quân đội Mỹ bắt đầu tiếp cận Orion bằng thuyền bơm hơi.
Trong ảnh, trực thăng của Hải quân Mỹ bay trên bầu trời trong khi đội thuyền cứu hộ tiếp cận khoang chở người.
Khoảng 90 phút sau khi đáp xuống biển, cả bốn phi hành gia đã rời khỏi tàu Orion, lên thuyền cứu hộ. Phi hành gia NASA Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II, là người cuối cùng rời khỏi tàu.
21h50 ngày 10/4 (8h50 ngày 11/4 giờ Hà Nội), các trực thăng bắt đầu đưa từng phi hành gia lên khỏi thuyền bơm hơi. Mỗi người đeo một bộ dây đai đặc biệt để được kéo lên trực thăng cùng một chuyên gia cứu hộ. Tiếp theo, họ được chở đến tàu USS John P. Murtha để kiểm tra y tế và đưa vào đất liền.
21h58 ngày 10/4 (8h58 ngày 11/4 giờ Hà Nội), NASA thông báo toàn bộ bốn phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã được đưa lên tàu USS John P. Murtha an toàn. Giám đốc NASA Jared Isaacman gặp từng thành viên, ôm và chúc mừng họ. Cả bốn phi hành gia đều có thể đi bộ, dấu hiệu cho thấy sự thích nghi và phục hồi tốt sau thời gian sống trong môi trường không trọng lực. Các nhân viên trên tàu đã chuẩn bị xe lăn nhưng không cần dùng đến.
Trong ảnh, Jared Isaacman (áo xanh) trò chuyện cùng phi hành gia Victor Glover (áo cam bên trái) và phi hành gia Christina Koch (áo cam bên phải) trên boong tàu USS John P. Murtha.
Reid Wiseman (áo cam bên trái) và phi hành gia Jeremy Hansen (áo cam bên phải) vui vẻ ngồi trong trực thăng của Hải quân Mỹ đậu trên boong tàu USS John P. Murtha.
Bốn người sẽ trải qua các cuộc kiểm tra y tế, sau đó trở về bờ để lên máy bay đến Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston.
Trong khi đó, khoang chở người của Orion sẽ được đưa đến Căn cứ Hải quân Mỹ San Diego rồi tới Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Florida. Tại đó, kỹ thuật viên dự kiến kiểm tra kỹ lưỡng tàu vũ trụ, thu thập dữ liệu của tàu, tháo dỡ thiết bị và tiến hành các kiểm tra bổ sung sau chuyến bay.
Phi hành đoàn Artemis II cất cánh từ ngày 1/4 (ngày 2/4 theo giờ Hà Nội), ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng. Tổng thời gian bay là 9 ngày 1 giờ và 31 phút, đánh dấu nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm.
Phó giám đốc NASA Amit Kshatriya cho biết, thành công của Artemis II đang mở đường cho những cơ hội khám phá không gian trong tương lai. Ông nói: "Chúng ta đã tiến một bước lớn để tới gần bề mặt Mặt Trăng hơn. Tôi nghĩ đường đến giờ đã rộng mở rồi".
Thu Thảo
Ảnh: NASA, ESA
