Theo số liệu của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu thanh long tháng 2 đạt hơn 60 triệu USD, tăng 63% so với cùng kỳ. Lũy kế hai tháng đầu năm, xuất khẩu đạt khoảng 108,5 triệu USD, tăng 14%, cho thấy tín hiệu cải thiện sau chuỗi năm suy giảm.
Động lực tăng trưởng nổi bật đến từ Thái Lan. Hai tháng đầu năm, xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 9,2 triệu USD, tăng hơn 2,7 lần so với cùng kỳ, đưa thị trường này vào nhóm tiêu thụ lớn. Tại Trung Đông, nhu cầu cũng gia tăng rõ rệt, riêng UAE tăng hơn 57%, góp phần mở rộng đầu ra.
Theo các doanh nghiệp, đà tăng này đến từ yếu tố mùa vụ khi những tháng đầu năm trùng dịp Tết Nguyên Đán - thời điểm nhu cầu tiêu thụ trái cây tại nhiều thị trường tăng mạnh. Trong khi đó, đây lại là giai đoạn nghịch vụ ở nhiều quốc gia, sản lượng thấp, thậm chí không thể trồng, khiến nguồn cung toàn cầu hạn chế.
Để đáp ứng nhu cầu, nông dân trong nước phải áp dụng kỹ thuật chong đèn vào ban đêm để kích thích cây ra hoa nghịch vụ, đảm bảo nguồn cung vào tháng 1 và 2. Ngược lại, thanh long chính vụ thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9, khi cây ra hoa tự nhiên nhờ thời gian chiếu sáng dài trong ngày.
Ở thị trường nội địa, giá thanh long cũng tăng theo nhu cầu. Theo các nhà vườn, dịp cận Tết, nhu cầu biếu tặng, trưng mâm ngũ quả, chế biến nước ép và trái cây sấy đều tăng cao, kéo giá đi lên. Hai tháng gần đây, thanh long ruột trắng dao động khoảng 10.000-15.000 đồng một kg, trong khi loại ruột đỏ ở mức 15.000-25.000 đồng một kg.
Nguồn cung cũng không còn dồi dào như trước khi diện tích trồng tại nhiều địa phương bị thu hẹp sau thời gian dài giá thấp. Bên cạnh đó, theo Hiệp hội thanh long Bình Thuận, mưa lũ diện rộng vào cuối năm ngoái khiến một diện tích lớn bị nấm bệnh, làm giảm sản lượng.
Dù vậy, giá thanh long tăng trong dịp đầu năm đã giúp nhà vườn cải thiện thu nhập sau giai đoạn khó khăn. Cùng với sự phục hồi của xuất khẩu, đặc biệt từ các thị trường như Thái Lan và Trung Đông, mặt hàng này đang dần lấy lại đà tăng trưởng.
Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn giữ vai trò chi phối. Hai tháng đầu năm, xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 66,5 triệu USD, tăng gần 5%, cho thấy tín hiệu ổn định trở lại sau giai đoạn giảm sâu. Trong khi đó, thị trường Mỹ tiếp tục suy giảm, phản ánh những rào cản về tiêu chuẩn và chi phí vẫn còn hiện hữu.
Diễn biến trên cho thấy xuất khẩu thanh long đang tận dụng tốt lợi thế mùa vụ để phục hồi, song để duy trì tăng trưởng bền vững, theo hiệp hội, ngành hàng này vẫn cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Thi Hà
