Kết quả kiểm 98,15% tổng số phiếu trong cuộc bầu cử ngày 12/4 tại Hungary cho thấy đảng Tisza của ông Peter Magyar sẽ nắm 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, vượt mức đa số 2/3 cần thiết để tự thành lập chính phủ mà không cần xây dựng liên minh cầm quyền, cũng như có thể thông qua các thay đổi lớn về luật và hiến pháp. Đảng Fidesz của Thủ tướng Viktor Orban giành khoảng 55 ghế.
Thủ tướng Orban, 62 tuổi, cùng ngày thừa nhận thất bại, mô tả đây là "kết quả đau đớn", cho thấy đảng Fidesz "không còn được người dân tin tưởng giao phó trách nhiệm và cơ hội lãnh đạo". Kết quả này khép lại 16 năm cầm quyền của ông Orban, và ông Magyar, 45 tuổi, dự kiến là Thủ tướng tiếp theo của Hungary.
Peter Magyar, lãnh đạo đảng Tisza, phát biểu tại Budapest, Hungary ngày 12/4. Ảnh: AP
Magyar sinh năm 1981 trong một gia đình luật sư truyền thống bảo thủ. Ông quan tâm đến chính trường khi mới 9 tuổi, từng dán ảnh các chính trị gia Hungary kín tường trong nhà ở Budapest. Trong số này có ông Orban, một luật sư trẻ tuổi nổi bật trong phong trào dân chủ tại Hungary lúc đó.
"Ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã bị cuốn theo bầu không khí náo nhiệt quanh sự thay đổi chính quyền", ông Magyar chia sẻ trên podcast Fokuszcsoport năm 2025.
Magyar học trung học tại một trường nam sinh Công giáo danh tiếng gần trung tâm Budapest, rồi học ngành luật tại Đại học Công giáo Pazmany Peter, tốt nghiệp năm 2004. Trong thời gian học đại học, Magyar gặp Judit Varga, một ngôi sao đang lên của Fidesz, đảng mà ông gia nhập năm 2002.
Magyar kết hôn với Varga năm 2006 và có ba con trai. Cả gia đình đến Brussels, Bỉ sinh sống khi bà Varga được chọn làm cố vấn chính sách cho các nghị sĩ Hungary tại Nghị viện châu Âu giai đoạn 2009-2018.
Ông Magyar mô tả bản thân là người có đức tin, thích nấu ăn và chơi bóng đá cùng bạn bè và các con. Những người quen biết Magyar cho rằng ông là người cầu toàn, dễ nóng nảy, nhưng cũng sẵn sàng xin lỗi khi nhận ra thiếu sót của mình.
Bà Varga trở về Hungary năm 2018 và được Thủ tướng Orban bổ nhiệm làm Bộ trưởng Tư pháp một năm sau đó, trong khi ông Magyar làm việc cho một ngân hàng quốc doanh, rồi lãnh đạo một cơ quan cho sinh viên vay vốn.
Ông Magyar ly hôn với bà Varga năm 2023. Cùng năm, bà Varga rời cương vị Bộ trưởng Tư pháp để đại diện Fidesz tham gia tranh cử vào Nghị viện châu Âu diễn ra vào tháng 6/2024. Tuy nhiên, kế hoạch này đã sụp đổ khi Fidesz vướng bê bối làm rung chuyển đảng cầm quyền ngay đầu năm 2024.
Tổng thống Hungary khi đó là bà Katalin Novak đã ân xá một cựu quan chức bị kết án vì giúp che đậy hành vi lạm dụng trẻ em tại một trại trẻ mồ côi. Diễn biến khiến hình ảnh mà ông Orban xây dựng rằng chính phủ là lực lượng bảo vệ các giá trị gia đình bị ảnh hưởng. Những người có liên quan đến lệnh ân xá, trong đó có bà Varga, từ chức.
"Đây chính là lúc Hungary có nhu cầu tìm kiếm một người có thể thách thức ông Orban", Peter Kreko, nhà khoa học chính trị tại viện chính sách Political Capital, trụ sở Budapest, nói với CNN. "Và ông Magyar đã tiến ra chính trường".
Tháng 2/2024, Magyar có cuộc phỏng vấn gây chú ý với hãng tin Partizan, trong đó ông cáo buộc Thủ tướng Orban cùng các đồng minh "trốn sau váy phụ nữ" trong bê bối ân xá. Magyar còn tiết lộ những thông tin mà ông nói là "có được nhờ thời gian làm việc thân cận với giới cầm quyền".
"Vài gia đình đang kiểm soát một nửa đất nước", ông Magyar nói. Video cuộc phỏng vấn thu hút gần 3 triệu lượt xem tại một quốc gia chưa đến 10 triệu người.
Tháng 3/2024, Magyar cho biết ông muốn tham gia cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu, nhưng không kịp lập đảng mới. Ông chọn gia nhập Tisza, đảng được thành lập từ năm 2020 nhưng không mấy nổi bật, và nhanh chóng thăng tiến, trở thành lãnh đạo đảng này. Tisza sau đó giành gần 30% số phiếu trong cuộc bầu cử, giúp đảng có 7 ghế tại Nghị viện châu Âu.
Magyar ngày càng nổi bật với cam kết chống tham nhũng và cải thiện dịch vụ công. Ông thu hút sự ủng hộ trong bối cảnh kinh tế trì trệ, tìm cách kết nối với cử tri khi liên tục đến thăm các thị trấn và thành phố, đồng thời thường ở lại hàng giờ sau bài phát biểu để gặp gỡ người dân địa phương.
Trong chiến dịch tranh cử, Magyar tập trung vào các vấn đề trong nước như kinh tế và tham nhũng, còn ông Orban lại chủ yếu tập trung vào chính sách đối ngoại và quan hệ với các lãnh đạo thế giới.
Theo chuyên gia Kreko, ông Orban đã không tìm được một chiến lược hiệu quả để đối phó với Magyar. Hiểu rõ cách hệ thống vận hành, Magyar có thể "đi trước một bước" và ngăn chặn các đòn công kích trước khi chúng phát huy tác dụng.
Hồi tháng 2, Magyar cáo buộc Fidesz muốn hạ bệ ông bằng cách dọa công bố một video quay lén ông trong "một khoảnh khắc riêng tư với bạn gái" năm 2024.
"Vâng, tôi là một người đàn ông 45 tuổi, tôi cũng có đời sống tình dục. Với một bạn gái đã trưởng thành. Những người hèn nhát ở Fidesz, hãy cứ việc tung hết ra", ông Magyar viết trên Facebook, giúp dập tắt bê bối.
Đồng thời, Magyar khiến Fidesz khó có thể gán cho ông hình ảnh một chính trị gia theo khuynh hướng tự do. Trong khi Thủ tướng Orban liên tục công kích Ukraine, Magyar cũng có cách tiếp cận tương tự, nhưng tránh thảo luận sâu về chính sách đối ngoại.
Sự im lặng này khiến một số người lo ngại Hungary dưới thời Magyar có thể sẽ cản trở các nỗ lực của Liên minh châu Âu trong việc hỗ trợ Ukraine. Tuy nhiên, ông Mujtaba Rahman, giám đốc phụ trách châu Âu của Eurasia Group, cho rằng nhiều người ở Brussels hiểu ông Magyar đơn giản đang tìm cách tránh tạo ra "điểm yếu" để Fidesz khai thác.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban phát biểu sau khi biết kết quả bầu cử quốc hội tại Budapest ngày 12/4. Ảnh: AP
Chiến thắng của đảng Tisza có thể tác động đến quan hệ giữa Hungary và EU, trong đó có khả năng thúc đẩy những tiến trình hợp tác và giải quyết bất đồng tồn tại trước đây.
Tuy nhiên, nhiều người dân Hungary, thậm chí cả phe phản đối ông Orban, vẫn tỏ ra thận trọng với ông Magyar.
"Ông Magyar đã tập hợp được một liên minh rất rộng, từ cánh hữu bảo thủ cho đến những người theo chủ nghĩa tự do cấp tiến và cánh tả cứng rắn", ông Kreko nói. "Liệu Magyar có thể duy trì được liên minh này hay không vẫn còn là điều chưa thể biết trước".
Như Tâm (Theo CNN, BBC, Reuters)
