Dựa trên các video xác thực được quân đội Israel và các tài khoản mạng xã hội đăng tải, báo Guardian của Anh ngày 12/4 cho hay các binh sĩ Israel đã gài thuốc nổ để tiến hành chiến dịch phá hủy quy mô lớn tại các làng Taybeh, Naqoura và Deir Seryan ở khu vực biên giới phía nam Lebanon.
Các video cho thấy các công trình tại đây lần lượt bị phá sập trong loạt vụ nổ lớn, khiến ba ngôi làng hoàn toàn bị phá hủy.
Truyền thông Lebanon cũng đưa tin về nhiều vụ nổ tương tự ở các làng biên giới khác, nhưng hiện chưa có ảnh vệ tinh để xác minh các thông tin này.
Các vụ nổ có kiểm soát tại làng Deir Seryan, miền nam Lebanon, trong video đăng ngày 29/3. Video: X/Golani Combined Combat Team
Các vụ phá hủy quy mô lớn diễn ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz kêu gọi phá bỏ "toàn bộ nhà cửa" tại các làng biên giới của Lebanon, theo mô hình từng được áp dụng ở Rafah và Beit Hanoun ở Dải Gaza, nhằm loại bỏ mối đe dọa với cộng đồng dân cư ở miền bắc Israel.
Quân đội Israel cho biết các mục tiêu bị nhắm tới trong chiến dịch phá hủy là cơ sở hạ tầng của Hezbollah như đường hầm và công sự "ẩn trong nhà dân" ở những ngôi làng này. Israel cũng tuyên bố sẽ chiếm đóng một vùng rộng lớn ở miền nam Lebanon, lập "vùng an ninh" trên toàn bộ khu vực kéo dài tới sông Litani.
Nhà cửa bị đánh sập tại làng Naqoura, miền nam Lebanon, trong video đăng ngày 4/4. Video: X/DruatJeanMich1
Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế cho rằng chiến dịch đánh sập bằng thuốc nổ quy mô lớn như vậy có thể bị coi là hành vi phá hủy bừa bãi, cấu thành tội ác chiến tranh. "Việc Hezbollah có khả năng sử dụng một số công trình dân sự ở các làng biên giới Lebanon cho mục đích quân sự không phải là cái cớ để tiến hành phá hủy quy mô lớn toàn bộ những làng này", Ramzi Kaiss, nghiên cứu viên người Lebanon tại Tổ chức Giám sát Nhân quyền, nói.
Cư dân các làng biên giới này đều đã sơ tán kể từ khi chiến sự nổ ra. Họ chỉ biết nhà cửa của mình bị phá hủy khi xem video trên mạng xã hội.
"Khoảng sân chung của làng bị thổi tung. Tôi có một cửa hàng ở đó. Cả một đời người gắn liền với nơi ấy, công việc, ký ức, mọi thứ. Mọi thứ nổ tung trước mắt", Ahmad Abu Taam, 56 tuổi, chủ cửa hàng vật liệu xây dựng ở Taybeh, rời đi từ năm 2024, kể. "Ngay từ khoảnh khắc đó, tôi thấy mình đã trở thành người tị nạn".
Các vụ nổ tại làng Taybeh, miền nam Lebanon, trong video đăng ngày 6/4. Video: Quân đội Israel
Trong chiến sự Gaza, quân đội Israel đã phá hủy 90% nhà cửa ở Rafah, miền nam dải đất, trong chiến thuật mà giới chuyên gia gọi là "domicide". Đây là hành vi hủy diệt nhà cửa một cách có hệ thống, khiến cả khu vực không còn khả năng sinh sống.
Ahmad Ibrahim, 50 tuổi, một nông dân ở làng Deir Seryan, cho biết Lebanon đang vào mùa xuân, ngôi làng lẽ ra cũng sắp phủ kín sắc xanh, hoa cỏ nở rộ.
"Cả đời tôi ở làng này, hầu như chưa từng đi xa quá 10 đến 13 km. Đó là một ngôi làng rất đẹp. Người dân tử tế và hào sảng", ông Ibrahim nói.
Các làng miền nam Lebanon nằm trong chiến dịch phá hủy của Israel, từ ngày 2/3 đến ngày 4/4. Đồ họa: ACLED
Mohammed Hashem, bác sĩ 65 tuổi, đã làm việc suốt 15 năm, mỗi ngày 18 tiếng, để dành tiền xây khách sạn Luna Motel ở làng Naqoura vào năm 2012. Khách sạn này từng đón khách quốc tế, cả lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc trong những ngày nghỉ.
"Đó đã là cơ nghiệp của cả gia đình. Chúng tôi từng sống rất bình yên, làm ăn tốt", ông Hashem nói, sau khi nhìn thấy video khách sạn của mình bị phá hủy trên mạng xã hội.
Đức Trung (Theo Guardian, AP, Reuters)
