Mở đầu chuyên đề, ông Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh Quy định số 19 lần đầu tiên hệ thống hóa toàn diện công tác chính trị, tư tưởng, trong đó xác lập rõ nguyên tắc giữ vững "4 kiên định". Đây là yêu cầu có tính nền tảng, xuyên suốt nhằm bảo đảm sự thống nhất trong Đảng về nhận thức, ý chí và hành động.
Đó là các kiên định: Vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng.
Theo ông Quyết, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, cùng với sự bùng nổ thông tin trên không gian mạng và các hoạt động chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, việc giữ vững "4 kiên định" có ý nghĩa quyết định, khẳng định bản sắc chính trị, định hướng phát triển và củng cố niềm tin của nhân dân.
Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết trình bày chuyên đề "Những nội dung cơ bản của Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng". Ảnh: Ngọc Thành
Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng luôn xác định công tác chính trị, tư tưởng là nền tảng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo, quyết định sự vững mạnh của Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Công tác này trực tiếp tác động đến nhận thức, niềm tin, lý tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân, bảo đảm sự thống nhất ý chí và hành động.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng đặt ra yêu cầu nâng tầm công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, chủ động đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng, đổi mới mạnh mẽ phương thức công tác trong môi trường số, tạo đồng thuận xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.
Tuy nhiên, ông Trịnh Văn Quyết nhìn nhận công tác chính trị, tư tưởng vẫn còn những hạn chế. Một bộ phận cán bộ, đảng viên bản lĩnh chính trị chưa vững vàng, có biểu hiện suy thoái; việc học tập, quán triệt nghị quyết ở một số nơi còn hình thức; công tác nắm bắt, dự báo, xử lý tình hình tư tưởng có lúc chưa kịp thời, nhất là trên không gian mạng.
Những tồn tại này nếu không được khắc phục sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng và niềm tin của nhân dân. Việc ban hành Quy định số 19 vì vậy được xác định là yêu cầu khách quan, cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược lâu dài.
Điểm nổi bật của Quy định là chuyển mạnh từ "định hướng" sang "quy định bắt buộc", từ "khuyến khích" sang "ràng buộc trách nhiệm". Lần đầu công tác chính trị, tư tưởng được tiếp cận như một hệ thống quản trị với mục tiêu, tiêu chí cụ thể, có thể lượng hóa, đo lường và kiểm soát, gắn trách nhiệm rõ ràng của từng tổ chức, cá nhân.
Quy định gồm 5 chương, 16 điều, áp dụng đối với toàn bộ tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên, không có ngoại lệ. Mục tiêu là xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức và cán bộ; nâng cao bản lĩnh, năng lực và khả năng thích ứng trước các biến động phức tạp.
Các đại biểu dự Hội nghị quán triệt sáng 13/4. Ảnh: Ngọc Thành
Nội dung công tác chính trị, tư tưởng được mở rộng và nâng tầm, chuyển từ "tuyên truyền một chiều" sang "quản trị, dẫn dắt và định hình nhận thức trong kỷ nguyên số". Công tác chính trị tập trung giữ vững định hướng trong mọi chủ trương, quyết sách, gắn với lợi ích quốc gia, dân tộc. Công tác tư tưởng tập trung đổi mới giáo dục lý luận, xây dựng văn hóa Đảng, định hướng và dẫn dắt dư luận xã hội, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái.
Quy định cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ việc nắm bắt, phân tích, dự báo tình hình tư tưởng và dư luận xã hội, nhất là trên không gian mạng, chuyển từ bị động sang chủ động dự báo, dẫn dắt và kiểm soát.
Về trách nhiệm, cấp ủy chịu trách nhiệm toàn diện đối với công tác chính trị, tư tưởng; người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp và cao nhất, phải trực tiếp làm, trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm đến cùng. Quyền hạn đến đâu, trách nhiệm đến đó, không có vùng an toàn nếu buông lỏng lãnh đạo.
Mỗi cán bộ, đảng viên được xác định là chủ thể trực tiếp, phải chủ động học tập, nghiên cứu, lan tỏa giá trị tích cực, đồng thời đấu tranh với thông tin sai trái, không lan truyền nội dung xấu độc.
Công tác kiểm tra, giám sát được yêu cầu thực hiện thường xuyên, có trọng tâm, kết hợp định kỳ và đột xuất; xử lý vi phạm nghiêm minh, kịp thời, không có ngoại lệ, đồng thời khen thưởng xứng đáng.
Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh việc thực hiện Quy định là nhiệm vụ chính trị bắt buộc đối với mọi tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên. Việc triển khai phải khẩn trương, quyết liệt, thực chất, lấy chuyển biến về nhận thức, hành động và kết quả cụ thể làm thước đo.
Ông đồng thời yêu cầu xây dựng bộ tiêu chí và quy trình đánh giá khoa học, có thể lượng hóa, gắn với mức độ chuyển biến thực chất. Nguyên tắc xuyên suốt là phải đo được thì mới kiểm soát được, phải đánh giá thực chất thì mới tạo chuyển biến thực chất.
Sơn Hà
