'Học sinh Việt lãng phí thời gian vì cân bằng phản ứng oxi hóa khử'

"Tôi từng là học sinh giỏi Hóa ở bậc THPT, sau đó theo học ngành Hóa dầu ở bậc đại học. Nói thật, cách dạy Hóa ở bậc phổ thông dễ khiến học sinh Việt chán môn này vì không tập trung vào bản chất, mà chủ yếu xoay quanh giải bài tập tính toán, nhiều khi mang tính đánh đố. Lên đại học, tôi thấy những dạng bài thi như vậy hầu như không còn nhiều ý nghĩa. Chỉ cần nắm vững bản chất hóa học cùng một chút đại số là có thể học tốt.

Kiến thức Hóa phổ thông thực ra vẫn có tính ứng dụng trong đời sống, nhưng phần "toán Hóa" thì rất khó áp dụng, ngoại trừ một số bài liên quan đến nồng độ dung dịch. Đến khi học lên cao tôi mới nhận ra, phần lớn những dạng bài mình từng làm lại gần như không dùng đến.

Theo tôi, chương trình Hóa phổ thông hiện nay đang quá đặt nặng về tính toán không cần thiết. Việc dành quá nhiều thời gian cho các dạng bài như tính số mol, cân bằng phản ứng oxi hóa khử hay tìm công thức phân tử hydrocarbon, trong khi chính người dạy cũng chưa chắc hiểu rõ bản chất và cách vận dụng, chỉ càng khiến học sinh thêm mơ hồ và chán nản".

Đó là quan điểm của độc giả Xuan Lac Le về lý do khiến nhiều học sinh Việt sợ môn Hóa. Những năm gần đây, chương trình Hóa học ở bậc THPT liên tục trở thành chủ đề gây tranh luận. Một bên cho rằng nội dung hiện nay quá nặng về tính toán, xa rời thực tiễn, khiến học sinh học đối phó và dần mất hứng thú. Trong khi đó, không ít ý kiến khác lại bảo vệ cách dạy này, cho rằng các dạng bài tập định lượng là cần thiết để rèn tư duy và nền tảng kiến thức. Sự trái chiều ấy đặt ra câu hỏi: liệu Hóa học phổ thông đang đi chệch khỏi mục tiêu giúp học sinh hiểu bản chất và ứng dụng, hay vấn đề nằm ở cách tiếp cận và giảng dạy?

>> Học sinh Việt 'đánh vật' môn Hóa vì tính toán quá nhiều

Sau từng ấy năm, tôi vẫn có thể hỗ trợ con học bình thường. Những dạng bài cho nhiều chất tương tự phản ứng để tìm thành phần trong hỗn hợp thực ra khá hay, vì buộc học sinh phải nắm chắc lý thuyết, biết viết phương trình phản ứng và nhận diện chất nào có thể tác dụng với nhau.

Các phép tính trong những bài này, với học sinh cấp ba cũng không phải là quá khó. Nếu chỉ dạy những bài đơn giản, kiểu 'chất này tác dụng với chất kia' một cách hiển nhiên, thì học sinh dễ rơi vào học máy móc, thiếu khả năng suy luận và tư duy. Thực tế, Hóa học không phải là môn đánh đố. Vấn đề nằm ở chỗ người học cần hiểu rõ và nắm vững bản chất kiến thức cơ bản".

Việt Thành tổng hợp