Phát biểu tại một cuộc họp nội các hôm nay, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã thông báo ngắn gọn cho ông về cuộc đàm phán với Iran trên đường trở về từ Pakistan. Phái đoàn hai bên đã đàm phán suốt 21 giờ nhưng không đạt được thỏa thuận.
Ông Netanyahu nói thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ với Iran "có thể thay đổi chỉ trong nháy mắt", thêm rằng phía Mỹ "không thể chấp nhận hành động vi phạm trắng trợn của Iran đối với những điều kiện dẫn tới đàm phán".
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại một cuộc họp báo ở Jerusalem ngày 19/3. Ảnh: Reuters
"Theo thỏa thuận ngừng bắn, Mỹ sẽ ngừng không kích, còn phía Iran sẽ lập tức mở lại eo biển Hormuz, nhưng họ đã không làm vậy. Người Mỹ không thể chấp nhận điều này", ông cho hay.
Ngoài ra, theo Thủ tướng Israel, Phó tổng thống Vance còn nói rằng vấn đề trọng tâm theo quan điểm của Mỹ là "loại bỏ toàn bộ uranium đã làm giàu của Iran và đảm bảo sẽ không có hoạt động làm giàu hạt nhân nào trong những năm tới, có thể là trong nhiều thập kỷ tới".
Thủ tướng Netanyahu tuyên bố Israel ủng hộ quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc phong tỏa eo biển Hormuz, thêm rằng hai bên "đang phối hợp liên tục".
"Những tuyên bố về việc có rạn nứt giữa hai nước là hoàn toàn sai sự thật", ông nói. "Sự thật hoàn toàn ngược lại. Bất cứ ai có mặt trong những cuộc trò chuyện này, cũng như trong các cuộc thảo luận hàng ngày của chúng tôi với Tổng thống Trump và đội ngũ của ông ấy, đều có thể chứng thực điều đó".
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm nay gửi thông báo tới các chủ tàu, cho biết quân đội nước này sẽ chặn tàu của tất cả quốc gia ra vào khu vực bờ biển của Iran, trong đó có mọi cảng của Iran ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nhưng "không cản trở tự do hàng hải" đối với những tàu đến và đi từ các cảng ngoài Iran.
Biện pháp này nhằm hiện thực hóa tuyên bố từ Tổng thống Trump hôm 12/4 về việc phong tỏa eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Iran kết thúc đàm phán mà không đạt được thỏa thuận.
Trong thông điệp được công bố sau tuyên bố của ông Trump, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, cảnh báo "đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm nào".
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Các thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa Mỹ và Iran, dù số tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Vũ Hoàng (Theo Times of Israel, AFP, Reuters)
