Sáng 13/4, Liên đoàn Cờ tướng Trung Quốc (CXA) công bố thông báo án kỷ luật mới, đánh dấu đợt xử phạt thứ ba kể từ khi bê bối "mua bán độ" bị phanh phui. Đây là cuộc thanh lọc lớn nhất trong lịch sử cờ tướng tại quốc gia này, khi hàng loạt kỳ thủ đỉnh cao lần lượt bị cấm thi đấu chuyên nghiệp.
Đợt đầu tiên được công bố ngày 19/9/2024, khi "Vua cờ tướng" Vương Thiên Nhất và Đặc cấp đại sư Vương Dược Phi bị cấm thi đấu trọn đời. Đợt thứ hai có tới 41 cao thủ cờ tướng bị trừng phạt, ngày 12/1/2025.
Theo thông báo hôm 13/4, ba cái tên chịu án nặng nhất là Hồng Trí, Tạ Tĩnh và Từ Siêu. Tất cả đều bị cấm thi đấu trọn đời, đồng thời bị tước danh hiệu kỹ thuật do CXA phong cấp. Điều này đồng nghĩa họ vĩnh viễn không còn cơ hội tham gia bất kỳ giải đấu hay hoạt động nào do liên đoàn hoặc các đơn vị thành viên tổ chức. Án phạt cho ba kỳ thủ này không hẳn bất ngờ, vì họ đều đang phải ngồi tù vì mua bán độ.
Trong số này, Hồng Trí từng vô địch quốc gia năm 2005, là cao thủ hàng đầu suốt hai thập kỷ qua. Tạ Tĩnh nổi lên sớm, đăng quang quốc gia năm 2013 và được coi là truyền nhân cuối cùng của huyền thoại Hồ Vinh Hoa. Còn Từ Siêu là kỳ vương năm 2017, từng đánh bại nhiều đối thủ mạnh để bước lên đỉnh cao.
Không chỉ ba kỳ vương này, CXA cũng đưa ra án phạt với ba kỳ thủ khác ở những mức độ nhẹ hơn. Thân Bằng bị cấm thi đấu 8 năm, từ tháng 7/2024 đến tháng 7/2032, kèm theo việc tước danh hiệu kỹ thuật. Tưởng Xuyên, gương mặt nổi bật của cờ tướng Trung Quốc đương đại, nhận án cấm 5 năm, kéo dài đến tháng 7/2029. Trong khi đó, Từ Sùng Phong bị treo giò 2 năm.
Kỳ vương, cựu số một cờ tướng Trung Quốc Tưởng Xuyên. Ảnh: Baidu
Căn cứ vào các tài liệu do cơ quan công an và tư pháp chuyển giao, CXA xác minh nhiều kỳ thủ đã tham gia dàn xếp kết quả ván đấu thông qua hình thức đưa và nhận hối lộ. Những hành vi này gây tổn hại nghiêm trọng đến sự phát triển của môn cờ tướng, buộc tổ chức quản lý phải áp dụng các biện pháp kỷ luật mạnh tay nhằm lập lại trật tự.
Bê bối mua bán độ đã âm ỉ từ nhiều năm trước. Tháng 4/2023, một đoạn ghi âm lan truyền trên mạng cho thấy hai kỳ thủ bàn bạc về việc dàn xếp kết quả. Đến tháng 10 cùng năm, các danh thủ như Liễu Đại Hoa và Đảng Phỉ công khai lên tiếng, yêu cầu điều tra triệt để những dấu hiệu tiêu cực trong giới cờ.
Từ năm 2024 đến 2025, CXA đã hai lần công bố danh sách xử phạt, trong đó có những tên tuổi lớn như Triệu Hâm Hâm, Trịnh Duy Đồng hay Vương Thiên Nhất đều bị cấm thi đấu trọn đời và phải ngồi tù.
Nhiều kỳ thủ đã chi tiền để đối thủ buông cờ ở những ván đấu quan trọng nhằm cải thiện thành tích, tích lũy điểm số hoặc giành danh hiệu. Ngược lại, cũng có người nhận tiền để cố tình thua, tạo nên một mạng lưới dàn xếp phức tạp kéo dài nhiều năm. Một số vụ việc thậm chí diễn ra ngay tại các giải đấu danh giá nhất, bao gồm giải vô địch cá nhân quốc gia.
Xuân Bình tổng hợp
