Thành lập năm 2007, Pro Sports là doanh nghiệp may mặc chuyên gia công cho các thị trường Mỹ, châu Âu, Canada. Từ quy mô ban đầu 10 nhân sự, công ty phát triển thành hệ thống 5 nhà máy tại miền Bắc, hơn 6.000 lao động, xuất khẩu gần 50 triệu sản phẩm mỗi năm.

Năm 2024, Pro Sports ra mắt Velosar - thương hiệu trang phục thể thao nội địa. Thay vì gia công, doanh nghiệp trực tiếp thiết kế, phát triển sản phẩm và xây dựng kênh phân phối. Sau gần hai năm, Velosar tiêu thụ hơn 500.000 sản phẩm, đóng góp vào mức tăng trưởng 12% của công ty.

Ông Phan Minh Chính, Chủ tịch Pro Sports trao đổi với VnExpress chặng đường xây dựng thương hiệu riêng xuất phát từ mong muốn tạo ra sản phẩm "của người Việt, cho người Việt":

Tạo thương hiệu từ DNA thể thao

- Vì sao doanh nghiệp phát triển hương hiệu thể thao riêng khi mảng gia công xuất khẩu vẫn ổn định?

- Thành lập Velosar không phải "chuyển hướng đột ngột". Quyết định này đến từ nhiều yếu tố bao gồm năng lực, sự trưởng thành của thị trường và tình yêu của tôi dành cho thể thao.

Trước hết, Pro Sports đã có gần 20 năm kinh doanh. Chúng tôi có hệ thống 5 nhà máy ở các tỉnh phía Bắc, tổng diện tích hơn 100.000 m2; 124 dây chuyền, một trung tâm R&D, tổng cộng hơn 6.000 nhân sự. Suốt thời gian qua, chúng tôi duy trì tốc độ tăng trưởng 8-12% mỗi năm.

Trong quá trình phát triển, chúng tôi làm việc với nhiều thương hiệu quốc tế như Adidas, Puma, Under Armour, sản xuất các sản phẩm liên quan đến thể thao. Chúng tôi định vị DNA là thể thao.

Trong quá trình đó, luôn có một câu hỏi: chẳng lẽ chỉ dừng lại ở gia công (CM) hoặc làm ODM? Ngay từ ngày đầu thành lập, chúng tôi đã xác định ba trụ cột phát triển: gia công, kinh doanh ODM và xây dựng thương hiệu riêng.

Đến giai đoạn 2023-2024, chúng tôi cho rằng thời điểm đã chín muồi để phát triển thương hiệu. Người Việt ngày một quan tâm đến sức khỏe, luyện tập thể thao. Số lượng người chạy bộ, chơi pickleball, golf, gym tăng liên tục. Chỉ riêng chạy, đã có những chuỗi giải như VnExpress Marathon với 100.000 người tham dự. Người dùng hiện đại chú ý nhiều hơn đến chất lượng sản phẩm, công năng. Tất cả yếu tố đó đã tạo nên động lực cho sự ra đời của nhãn hàng thể thao Velosar.

Thương hiệu này cũng xuất phát từ niềm đam mê thể thao của đội ngũ. Bản thân tôi và rất nhiều người trong doanh nghiệp là runner, vừa hoàn thành cự ly 21km tại giải VnExpress Marathon Ho Chi Minh City Midnight cuối tháng 3.

Với Velosar, đích đến chung của là góp phần giúp người Việt khỏe hơn, cường tráng hơn. Vì thế, chúng tôi muốn mang đến cho người Việt những sản phẩm đạt chuẩn quốc tế, dựa trên chính năng lực sản xuất của mình.

- Velosar chọn thông điệp "tốc độ và thông thái". Yếu tố "thông thái" được cụ thể hóa thế nào?

- "Tốc độ" là yếu tố cơ bản của thể thao, điều đó ai cũng hiểu. Còn "thông thái" là một phần của tư duy hiện đại. Trong hành trình phát triển của con người, luôn có hai yếu tố - thể chất và trí tuệ. Sản phẩm cũng vậy, không chỉ là vật chất mà phải có "trí tuệ" bên trong.

Chúng tôi muốn sản phẩm thể hiện được hàm lượng tri thức, công nghệ, để người dùng cảm nhận được giá trị đó. Đặc biệt với đồ thể thao, yếu tố tính năng rất quan trọng. Sản phẩm phải hỗ trợ sức khỏe, hiệu suất vận động.

Với sản phẩm thể thao, chúng tôi tập trung vào R&D, đặc biệt là chất liệu. Velosar chọn các dòng vải mỏng nhẹ, thân thiện môi trường, dùng loại chỉ mềm, có độ đàn hồi tốt. Nhờ kinh nghiệm hợp tác với nhiều "ông lớn", chúng tôi được tiếp cận những loại vải chất lượng cao, dù chi phí không hề rẻ. Chúng tôi cũng tính đến việc "may đo" sản phẩm cho từng mục đích sử dụng khác nhau.

Ví dụ, khi làm sản phẩm cho các giải chạy như VnExpress Marathon, chúng tôi phải tính đến yếu tố vùng miền và thời tiết. Không thể dùng một loại chất liệu cho tất cả. Ở miền Trung nắng gió, sản phẩm cần ưu tiên chống nhiệt, độ bền cao. Ở miền Nam, thời tiết nóng ẩm, cần chất liệu nhẹ, thoát nhiệt nhanh, thấm hút mồ hôi tốt. Ở miền Bắc mùa đông, cần tính đến khả năng giữ nhiệt

Tức là mỗi sản phẩm phải được thiết kế dựa trên điều kiện sử dụng cụ thể. Đó chính là "tính thông thái". Không chỉ là thiết kế bên ngoài hay in ấn, cả quá trình nghiên cứu vật liệu, cấu trúc sản phẩm đều được tính toán để khi vận động viên sử dụng, họ đạt được hiệu quả tốt nhất.

- Khi chuyển sang bán trực tiếp, doanh nghiệp gặp khó khăn gì?

- ProSport là một tổ chức lâu năm, đã tham gia nhiều hoạt động xã hội, tài trợ, nhưng chủ lực vẫn là gia công xuất khẩu. Số người biết đến tên tuổi đơn vị ở Việt Nam chưa nhiều Khi tạo ra thương hiệu mới, bán trực tiếp cho người tiêu dùng, mọi thứ gần như bắt đầu lại.

Câu hỏi đầu tiên là "làm sao để người tiêu dùng biết mình? Sau đó là "làm sao để họ tin mình?" và cuối cùng là "làm sao để họ tin rằng mình đi đường dài, chứ không kiếm tiền ngắn hạn?"

Với hệ thống đã được xây dựng gần 20 năm, doanh thu và lợi nhuận của công ty đã ổn định. Thực tế chúng tôi không nhất thiết phải tạo ra Velosar nhưng thương hiệu này là khát vọng chung của đội ngũ.

Vấn đề là làm sao để người tiêu dùng cảm nhận được điều đó, đồng hành và tin rằng đây là một hành trình dài, ít nhất 5-10 năm, chứ không phải câu chuyện 1-2 năm.

Chúng tôi bắt đầu bằng việc hiện diện tại một số giải chạy, các sự kiện thể thao, mời một số vận động viên elite trải nghiệm sản phẩm. Phản ứng đầu tiên của người dùng là "lạ" về thiết kế. Chúng tôi theo hướng thiết kế mang tính "siêu thực" một chút, để tạo cảm giác khác biệt, không còn là những sản phẩm cơ bản (basic). Nền tảng màu sắc và thiết kế cũng không giống số đông.

Điều tích cực là họ nhớ đến mình nhờ sự khác lạ đó. Nhưng mục tiêu dài hạn không chỉ là khác lạ, mà là sự bền vững và chất lượng thực sự của sản phẩm. Chúng tôi phải cải tiến để mỗi chiếc áo, quần, áo khoác có thể đồng hành người dùng cả khi họ đi dạo, đi mua sắm, tức là hành trình thường ngày.

Khát vọng vươn ra thế giới

- Sau gần hai năm hoạt động, Velosar đã đạt những cột mốc nào?

- Velosar kế thừa năng lực sản xuất của Pro Sports. Với 5 nhà máy với 124 dây chuyền sản xuất có thể cung ứng khoảng 4 triệu sản phẩm thể thao mỗi tháng. Trong năm 2025 thương hiệu tiêu thụ 250.000 sản phẩm chạy bộ; 50.000 sản phẩm golf; 50.000 sản phẩm pickleball cùng 200.000 sản phẩm thể thao đa năng.

Velosar bước đầu xây dựng các kênh bán hàng online, hiện diện tại các trung tâm thương mại, siêu thị thông qua các đại lý phân phối. Thương hiệu đóng góp cho mức tăng trưởng 12% của ProSport năm vừa qua.

Nhưng, thành tựu lớn nhất không nằm ở doanh số, mà nằm ở nội lực tổ chức. Trong hai năm, chúng tôi xây dựng được một đội ngũ đoàn kết, đồng lòng. Chúng tôi không sợ thất bại ban đầu, nhưng sợ nhất là mất niềm tin. Khi đội ngũ đã có niềm tin, cùng nhau hướng đến mục tiêu dài hạn, thì đó là nền tảng quan trọng nhất.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng từng bước hoàn thiện hệ thống vận hành. Khi bắt đầu một thương hiệu mới, phải đi từng bước: có sản phẩm, có đơn hàng, rồi phát triển thêm marketing, bán hàng, mở rộng đội ngũ.

Chúng tôi cũng chú trọng thu hút nhân sự trẻ. Một sản phẩm năng động phải được tạo ra bởi những con người năng động. Một sản phẩm thể thao phải được làm bởi những người yêu thể thao, chứ không chỉ làm để kiếm tiền.

- Đơn vị đang áp dụng chiến lược nào để quảng bá, phân phối sản phẩm Velosar?

- Thị trường hiện nay đang biến động rất nhanh, đặc biệt là cách phân phối sản phẩm đã thay đổi nhiều so với trước đây.

Những cửa hàng vật lý không còn là kênh duy nhất. Điều đầu tiên với chúng tôi vẫn là làm sao để người tiêu dùng biết đến Velosar. Năm nay và năm sau, chúng tôi là đối tác trang phục cho VnExpress Marathon - chuỗi giải chạy lớn nhất Việt Nam với cộng đồng hơn 100.000 runner mỗi năm.

Việc đồng hành các giải đấu thể thao lớn là cách để đưa thương hiệu đến gần hơn với cộng đồng, đồng thời lắng nghe phản hồi thực tế.

Về phân phối, chúng tôi đi theo hướng online là chính, vì đó là xu thế của giới trẻ. Song song, chúng tôi hợp tác với các đối tác bán buôn, bán lẻ để mở rộng độ phủ.

Trong tương lai gần, chúng tôi dự kiến sẽ mở rộng hiện diện ở các chuỗi trung tâm thương mại lớn. Năm 2027, mục tiêu là mở cửa hàng vật lý ở Hà Nội và các khu vực lân cận, sau đó từng bước mở rộng ra cả nước. Các không gian này không chỉ là cửa hàng vật lý đơn thuần, mà sẽ kết hợp với trải nghiệm online. Đây là hướng đi mà chúng tôi đang nghiên cứu kỹ.

- Còn thị trường quốc tế thì sao, thưa ông?

- Velosar chưa xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài nhưng đó cũng là hướng đi chúng tôi chắc chắn sẽ làm. Ngay trong quý IV/2026, chúng tôi dự kiến sẽ mở các kênh bán hàng xuyên biên giới, bắt đầu triển khai hoạt động ODM cho các thị trường Mỹ, EU.

Xa hơn, thương hiệu đang hướng đến đạt các tiêu chuẩn quốc tế để xuất khẩu như ISO, ASTM, OEKO-Tex. Thế mạnh của chúng tôi là kinh nghiệm gia công xuất khẩu thừa hưởng từ ProSport nên mục tiêu này hoàn toàn khả thi.

Ba giá trị giúp doanh nghiệp không lạc lối

- Ông khẳng định DNA Velosar là thể thao. Vậy tinh thần thể thao được thể hiện thế nào trong đội ngũ?

- Tinh thần đó không chỉ nằm trong một nhóm nhỏ, mà lan tỏa ra toàn bộ tổ chức.

Trong các giải chạy, chúng tôi có thể huy động 400–500 người tham gia. Với tổng số gần 6.000 nhân sự, đó là một tỷ lệ lớn. Ngoài ra, số người tập luyện thường xuyên còn nhiều hơn. Điều đáng nói là nhiều công nhân của chúng tôi, dù cả ngày làm việc trong phân xưởng, vẫn dành thời gian cho thể thao. Điều đó cho thấy sự lan tỏa là thật.

- Về cá nhân, ông cũng là runner. Theo ông, thể thao giúp ông như thế nào trong kinh doanh?

- Tôi tham gia chạy bộ khoảng 4 năm. Nhưng tình yêu thể thao có rất sớm, từ thời sinh viên. Tôi vào đại học năm 1988, bắt đầu chơi bóng đá. Sau khi ra trường, làm cho doanh nghiệp nước ngoài, tôi chuyển sang chơi bowling và đạt một số thành tích, từng có huy chương vàng cấp quốc gia.

Sau đó, tôi chơi golf hơn 20 năm. Khoảng 9-10 năm trước, tôi nhận ra để có thể chất tốt thì cần vận động nhiều hơn, nên bắt đầu tập gym, rồi chuyển sang chạy bộ. Trong khoảng 4 năm gần đây, tôi xác định chạy nghiêm túc, không chỉ cho vui. Tôi đã chạy trail với cự ly dài nhất 75 km và đang hướng tới 100 km. Nếu không bận đi đâu đó trên thế giới, tôi sẽ xỏ giày ra đường chạy, tham gia giải.

Thể thao giúp rèn ý chí. Nếu không có ý chí thì mỗi sáng không thể bước ra khỏi giường để tập luyện. Ai cũng sẽ muốn nghỉ ngơi nhiều hơn. Giai đoạn đầu tập luyện rất mệt, sau này khi ý chí đã vượt được bản năng thì mới bắt đầu cảm thấy tận hưởng nhiều hơn.

Để biến ý chí thành kết quả cần kỷ luật. Không phải thích là làm, mà phải có một hệ thống tập luyện rõ ràng. Và yếu tố thứ ba là sự thông thái, tức là có tri thức. Ví dụ ở độ tuổi của tôi, ngoài 50, để vẫn có thể chạy pace dưới 6, chạy trail 70-75 km và hướng tới 100 km, thì phải có khoa học trong tập luyện.

Ba yếu tố ý chí, kỷ luật, thông thái chính là những gì một doanh nghiệp cần để phát triển đúng. Doanh nghiệp phải có ý chí, khát vọng, phải có hệ thống vận hành có kỷ luật, quy tắc và phải liên tục cập nhật công nghệ, tư duy quản trị hiện đại để trở nên thông thái hơn.

- Nhưng không phải cứ có ý chí, kỷ luật, thông thái sẽ thành công. Trong một ngày không may mắn, runner hoàn toàn có thể DNF (không hoàn thành chặng đua), với ông thì sao?

- Tôi từng DNF, không phải một mà nhiều lần. Thực ra, DNF cũng là một quyết định.

Việc chấp nhận DNF hôm nay có thể giúp bạn tiếp tục cuộc chơi này lâu dài hơn. Nó giống như trong kinh doanh, bạn có thể thất bại ở một sản phẩm, một giai đoạn. Nếu biết dừng đúng lúc để điều chỉnh, mình vẫn có thể thành công ở lần sau.

Với tôi, thất bại là nền tảng của kinh nghiệm. Điều đáng sợ nhất không phải là thất bại, mà là "DNF toàn diện" - tức là bỏ cuộc, mất tình yêu, niềm tin với thứ đang theo đuổi. Còn với người chơi thể thao, trong quan sát của tôi, dù đau, mệt, họ vẫn quay lại. Đó là điều tôi thấy rất rõ.

- Vậy trong hơn 20 năm làm kinh doanh, ông từng gặp những sai lầm chiến lược nào?

- Về cơ bản, chúng tôi không đi sai chiến lược. Lý do là vì chúng tôi luôn bám vào mục tiêu và nguyên tắc ban đầu. Nhiều doanh nghiệp khi phát triển đến một giai đoạn nhất định sẽ bị "lạc lối".

Sự lạc lối đó thường bắt đầu từ hai thứ - lòng tham và nỗi sợ.

Khi lòng tham xuất hiện, người ta có thể bỏ qua các nguyên tắc quản trị, nguyên tắc vận hành, thậm chí là đạo lý. Khi đó doanh nghiệp rất dễ gặp rủi ro: mất dòng tiền, mất kiểm soát.

Ngược lại, khi nỗi sợ xuất hiện, doanh nghiệp sẽ vận hành theo kiểu kiểm soát quá mức, thiếu niềm tin. Điều đó làm giảm tốc độ phát triển và khiến đội ngũ mất gắn kết.

Với chúng tôi, nền tảng là sự "trung thực" (integrity). Tất cả phải minh bạch - từ con người, sản phẩm đến hệ thống. Thứ hai là "tử tế" (kindness). Làm gì cũng phải tử tế với đối tác, với khách hàng, với xã hội và với chính đội ngũ của mình. Và thứ ba là "tài năng" (talent). Chúng tôi là tập hợp của những người có năng lực, có khát vọng.

Ba giá trị này giúp chúng tôi giữ được định hướng và đưa ra quyết định rõ ràng, kể cả trong những giai đoạn khó khăn.

- Ở góc độ tuổi đời, Velosar có thể xem là một dự án startup. Vậy, ông có lời khuyên nào cho những người muốn khởi nghiệp giống mình?

- Tôi thường chia sẻ điều này với con trai mình.

Thứ nhất, hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, nhưng phải làm với đam mê và chất lượng. Cách bạn làm một việc sẽ là cách bạn làm mọi việc. Nếu việc hôm nay bạn không làm xuất sắc, thì rất khó để thành công ở những việc lớn hơn.

Đừng mơ mộng quá xa nếu chưa làm tốt việc hiện tại.

Thứ hai, nếu đang đi làm thuê, hãy làm với tâm thế của người làm chủ. Làm thuê thực chất là làm chủ mà không phải trả chi phí. Nếu doanh nghiệp có vấn đề, bạn không phải bỏ tiền túi ra. Vậy thì không có lý do gì để không làm với tinh thần trách nhiệm cao nhất.

Thứ ba, hãy thực sự "chìm đắm" trong thứ mình theo đuổi. Không phải 100%, mà có khi phải 200–300%. Bạn phải sống trong nó, cảm nhận nó mỗi ngày. Không chỉ nói mà phải hành động, phải có kết quả cụ thể. Ví dụ, nếu tôi không yêu chạy, thì có thể Velosar đã không ra đời. Nhưng vì tôi thực sự yêu thể thao, nên tôi làm điều đó một cách nghiêm túc.

Khi ba yếu tố này hội tụ - làm việc xuất sắc, tư duy làm chủ và đam mê thực sự – thì khả năng thành công sẽ cao.

- Ông hình dung Velosar 5 năm tới sẽ thế nào?

- Chúng tôi sẽ mở rộng thêm hai nhà máy, nâng công suất lên khoảng 5 triệu sản phẩm mỗi tháng. Thị trường trong nước vẫn rất rộng mở, nhất là các sản phẩm chạy bộ, trekking, trail, pickleball, golf...

Trong 5 năm tới, chúng tôi muốn tiêu thụ khoảng 2 triệu sản phẩm mỗi năm, tức gấp khoảng 4 lần hiện nay. Thực tế, con số 2 triệu sản phẩm không lớn, nhưng phù hợp quy mô hiện tại. Ngoài ra, như đã nói, thị trường quốc tế cũng là hướng đi. Đông Bắc Á, châu Âu, Mỹ, Canada là những thị trường triển vọng vì Pro Sports đã từng làm ăn tại đây.

Hoài Phương