HLV Kim Sang-sik: 'Tôi thành công vì được lòng cầu thủ Việt Nam'

- Trước khi sang dẫn dắt các đội tuyển Việt Nam, ông biết đến nơi đây như thế nào?

- Việt Nam là quốc gia trẻ, năng động và thân thuộc với Hàn Quốc. Người dân Hàn Quốc cũng đến đây du lịch nhiều. Tôi và gia đình từng đến Đà Nẵng, nơi có cảnh đẹp, đồ ăn ngon, người dân thân thiện. Đó là chuyến đi vui và đáng nhớ.

Năm 2022, tôi có cơ hội dẫn dắt Jeonbuk Hyundai Motors đến TP HCM để thi đấu vòng bảng AFC Champions League. Khi ấy, HAGL là đội chủ nhà. Cảm nhận của tôi giống với các thành viên trong đội, là CLB của Việt Nam chơi nhiệt tình, máu lửa. Họ có tinh thần thi đấu nghiêm túc. Tôi cũng cảm nhận được sức nóng từ sự nhiệt thành của CĐV ở TP HCM. Vì thế, tôi đã có lúc nghĩ rằng nếu có cơ hội, tôi sẽ đến Việt Nam.

- Sau một năm nghỉ ngơi từ khi chia tay Jeonbuk, ông đã nhận được đề xuất từ LĐBĐ Việt Nam (VFF) vào tháng 4, rồi ra mắt vào ngày 6/5/2024. Ông còn nhớ cảm xúc khi nhận được cuộc gọi đầu tiên đề cập đến công việc mới chứ?

- Khi nhận được đề nghị từ VFF, tôi khá run và hồi hộp. Cho đến khi ấy, tôi chưa từng làm việc ở nước ngoài. Nhưng trong thâm tâm, tôi luôn mong muốn xuất ngoại. Sau khi suy xét, tôi thấy những đề xuất của VFF rất nghiêm túc và rõ ràng. Họ muốn cùng tôi phát triển bóng đá Việt Nam.

Tôi cũng nói chuyện lại với gia đình. Cả nhà ủng hộ và cùng nhận định đây là cơ hội tốt để thử thách bản thân. Vì vậy, tôi có thêm tự tin để đón nhận công việc mới.

Thông qua Youtube, tôi tìm hiểu về văn hóa, lịch sử Việt Nam, cố gắng hiểu đất nước này trước khi chính thức bay sang. Tôi cũng tìm hiểu về cách HLV Park Hang-seo đối xử với cầu thủ Việt Nam, rồi nhận được lời khuyên từ ông ấy.

Tôi nhận ra trong bóng đá chiến thuật là vô cùng quan trọng, nhưng quan trọng không kém là chạm được đến tấm lòng của cầu thủ. Tùy từng tình huống, HLV có thể là gia đình, là cha mẹ cầu thủ, nhưng có lúc là anh em, có lúc là bạn thân. Tất cả đều hướng đến gần hơn và tìm hiểu sâu sát hơn những lo lắng, tâm tư nguyện vọng của cầu thủ, để cùng nhau giải quyết.

Tôi tự thấy ưu điểm của bản thân là cách tiếp cận và suy nghĩ khá trẻ trung, từ đó dễ gần hơn cầu thủ. Đôi lúc tôi cũng quát mắng và nạt nộ, nhưng khi rời sân tập tôi đối với cầu thủ như người anh ruột, để có thể kết nối gần hơn với tâm tư của họ. Chúng tôi cùng nhau đưa ra được phương án tốt nhất để phát triển cá nhân và phát triển đội. Rất may mắn là phong cách này phù hợp với cầu thủ. Họ luyện tập chăm chỉ và thi đấu hết mình vì màu cờ sắc áo Việt Nam.

- Dù vậy, Việt Nam là đội bóng thứ hai ông dẫn dắt trong sự nghiệp. Ông từng thừa nhận quãng thời gian đầu rất áp lực, thậm chí "không dám dỡ hành lý"?

Tuy nhiên, tôi đã nỗ lực cùng toàn đội để khắc phục những khó khăn, kiểm soát áp lực. Hiện tại, thành tích đã tốt. Tôi nhận được sự yêu mến, tin tưởng từ cầu thủ, các nhân viên đội tuyển và người hâm mộ Việt Nam. Tôi cũng rất vui khi báo đáp lại sự tin tưởng bằng thành tích tốt cùng các đội tuyển trong hai năm qua.

Hiện tại, tôi đã gỡ toàn bộ hành lý ra rồi, nhưng áp lực còn đó. Tôi vẫn cố gắng từng ngày, suy nghĩ và động não thêm để giúp ĐTQG cải thiện năng lực hơn nữa.

- Khi căng thẳng dồn nén nhiều, ông sẽ làm gì?

- HLV một ĐTQG chịu áp lực lớn là bình thường, lẽ đương nhiên. Ở Việt Nam, tôi đã được nhiều người nhận ra nên phương án xả stress cũng khá hạn chế. Thông thường, tôi chỉ đi gặp bạn bè hay người quen, để ăn uống, chia sẻ những lo lắng, tâm sự. Bên cạnh đó, tôi có thể đi đánh golf. Khi gia đình có thời gian sang thăm, đó cũng là lúc tinh thần nhẹ nhàng. Một cách khác là ăn phở. Rất ngon.

Tôi cố gắng chỉ tập trung bóng đá khi vào việc. Còn khi rảnh rỗi, tôi biến nó thành một khoảng thời gian không có bóng đá, để quên đi.

- Những áp lực ông trải qua trong bóng đá từng để lại nhiều nỗi lo cho gia đình, lại phải một mình sống ở nước ngoài. Những thành công hai năm qua đã giúp họ yên tâm hơn chưa?

- Gia đình thường xuyên liên lạc chúc mừng sau mỗi thành quả. Mọi người cũng dõi theo các hoạt động của tôi thông qua TV, thấy tôi được người dân yêu mến. Điều ấy làm cho gia đình rất vui và tự hào. Đặc biệt, Việt Nam có văn hóa "đi bão" khi đội tuyển giành chiến thắng. Các thành viên trong gia đình tôi rất ngạc nhiên, thậm chí không tin, hỏi lại rằng có thật chuyện này diễn ra ở Việt Nam không. Cuối cùng, họ đều nhận ra việc tôi đến Việt Nam là quyết định đúng đắn.

- Trong hợp đồng, mục tiêu dành cho ông là vào bán kết ASEAN Cup 2024, SEA Games 33 và vượt qua vòng loại U23 châu Á 2026. Cuối cùng, ông giành ba danh hiệu Đông Nam Á và đứng thứ ba U23 châu Á. Sau mỗi cột mốc, ông cảm nhận thế nào về tinh thần cầu thủ Việt Nam?

- Trong hai năm làm việc ở đây, tôi cảm nhận rõ ràng sự nhiệt huyết cùng ý chí quyết thắng. Đó là điểm tôi nên học tập cầu thủ. Tôi luôn muốn được gửi lời chúc và khen ngợi họ. Màn trình diễn trên sân cỏ sẽ đưa họ đến gần hơn với người hâm mộ, và có thành quả phát triển nhất định cho bản thân.

Cầu thủ đã làm tốt thì mới có thành tích tốt ở Đông Nam Á, rồi châu Á. Nhưng tôi mong ở bất kỳ giải nào, cầu thủ có sự tự tin nhanh hơn một chút nữa, ngay từ trận đầu, thì thành tích chắc sẽ còn tốt hơn.

- Ông kỳ vọng cầu thủ Việt Nam sẽ thay đổi được điều gì?

- "Cầu thủ cần một người dẫn lối" là quan điểm, mối quan tâm không chỉ ở bóng đá Việt Nam mà toàn thế giới. Việc HLV trưởng là ai, dẫn dắt đội theo con đường nào, đặt mục tiêu ra sao và chọn triết lý thế nào vô cùng quan trọng.

Cầu thủ Việt Nam đang làm tốt, nhưng sẽ còn tốt hơn nếu họ nuôi dưỡng một tinh thần bóng đá chuyên nghiệp sâu sắc hơn. Cầu thủ cần cố gắng nỗ lực, đầu tư thời gian để suy nghĩ xem làm sao để đá bóng tốt hơn, để đóng góp cho chiến thắng của đội. Đồng thời, họ cần đầu tư nhiều thời gian hơn để cải thiện thể chất và thể trạng.

Tôi nghĩ đây là những yếu tố quan trọng với cầu thủ bóng đá ở bất cứ đâu. Những cầu thủ đỉnh cao, như Cristiano Ronaldo hay Lionel Messi, muốn thi đấu đỉnh cao sau tuổi 35 phải có tinh thần chuyên nghiệp hàng đầu. Hàn Quốc có những cầu thủ sau 35 hay 37 tuổi vẫn nuôi dưỡng rất tốt tinh thần ấy. Cầu thủ Việt Nam cũng cần làm vậy để kéo dài tuổi thọ thi đấu.

- Một số HLV nước ngoài làm việc ở Việt Nam cho rằng cầu thủ Việt Nam tuân thủ chỉ đạo và ít phản biện lại HLV. Ông nghĩ sao về quan điểm này?

- Tùy vào từng cầu thủ, họ có thể đưa ra ý kiến hoặc không. Tôi cho rằng chuyện đưa ra ý kiến không nên xuất phát từ ham muốn khẳng định bản thân của cá nhân, mà xuất phát từ đóng góp cho sự phát triển của đội. Đối với các đội tôi dẫn dắt, chưa có cầu thủ nào đứng ra phản đối chỉ thị của ban huấn luyện nên tôi cảm thấy khá thoải mái.

Cá nhân tôi biết rõ bóng đá là bộ môn khó dự đoán trước và không có đáp án đúng duy nhất. Với lập trường cầu thủ, họ có thể cảm thấy chỉ đạo của HLV không đúng là bình thường. Với các cầu thủ, đứng ở trong và ngoài sân có sự khác biệt rất lớn, vì vậy phản ứng với hoàn cảnh khác nhau cũng khác biệt. Suy cho cùng, cầu thủ cũng cần có sự linh hoạt để xử lý được đa dạng các tình huống trên sân.

- Ông cũng còn nhiều việc phải làm với hai mục tiêu trước mắt, là bảo vệ chức vô địch ASEAN Cup 2026 và cố gắng tiến sâu tại vòng chung kết Asian Cup 2027?

- Với tư cách HLV, tôi đang theo dõi sát sao các trận đấu cấp CLB, để tiếp tục tìm kiếm các hạt giống và cầu thủ năng lực tốt nhất cho đợt tập trung tiếp theo. Đội tuyển đã đạt thành tích tốt thời gian qua, nhưng cũng có những điểm yếu và sai sót. Để đạt kết quả tốt nhất cho giải tới, chúng tôi phải khắc phục các điểm yếu, đồng thời xây dựng chiến thuật tốt hơn. Tôi cũng luôn suy nghĩ về chương trình huấn luyện, mục tiêu cần đặt ra và cách để khích lệ giúp cầu thủ thi đấu như một đội thống nhất.

- Từ HLV Park Hang-seo đến Kim Sang-sik, dấu ấn Hàn Quốc đã in đậm trong các thành tích quốc tế của bóng đá Việt Nam. Theo ông, bí quyết cốt lõi tạo nên thành công từ mối quan hệ này là gì?

- Tôi nghĩ xuất phát nhiều từ văn hóa tương đồng giữa hai quốc gia. Hai nước có nhiều giá trị tương đồng, như coi trọng gia đình, kính trên nhường dưới, tôn trọng lẫn nhau trong hợp tác. Đặc biệt, Hàn Quốc có khái niệm văn hóa "Jeong", còn ở Việt Nam gọi là "Tình". Một sợi dây tình cảm vô hình kết nối cảm xúc sâu sắc giữa con người với nhau. Tổng hòa các điểm tương đồng đã tạo nên hiệu quả rất lớn khi hợp tác.

- Vậy còn điểm giống và khác biệt giữa bóng đá hai nước?

- Giống nhau là sự nhiệt thành của cầu thủ trên sân. Cầu thủ Hàn Quốc và Việt Nam khi bước vào sân sẽ dốc tất cả những gì đang có. Họ chiến đấu vì chiến thắng và đồng đội, hy sinh vì đồng đội và sẵn sàng khắc phục mọi khó khăn.

Khác nhau là cầu thủ Hàn Quốc thi đấu với tinh thần chuyên nghiệp cao, vì người hâm mộ. Họ cống hiến cho người hâm mộ trận đấu vui nhất, thú vị nhất với tốc độ nhanh nhất. Ví dụ, khi có va chạm trên sân, cầu thủ hàn Quốc làm sao đứng dậy nhanh nhất, quay trở lại trận đấu và không giảm nhịp độ. Vì vậy, người xem sẽ không cảm thấy chán mà tiếp tục xem và ủng hộ, ra sân cổ vũ.

Còn ở Việt Nam hiện tại, cầu thủ thi đấu với mục tiêu chiến thắng nhiều hơn. Họ chưa nghĩ đến chuyện là phải kéo người hâm mộ ra sân nhiều hơn, ủng hộ họ nhiều hơn. Đây là một tinh thần chuyên nghiệp mà cầu thủ Việt Nam cần trang bị cho mình.

- Văn hóa "tiền bối – hậu bối" của Hàn Quốc cũng có nét tương đồng với Việt Nam. Điều này thể hiện trong bóng đá thế nào?

- Đúng là bóng đá Hàn Quốc từng có những quy tắc khá nghiêm ngặt giữa tiền bối và hậu bối, vào thời tôi còn thi đấu và làm huấn luyện. Nhưng hiện nay, Hàn Quốc đang cố gắng thay đổi bằng một nếp văn hóa mới, đó là tất cả bình đẳng với nhau để làm việc công bằng nhất.

Việt Nam có vẻ cũng có văn hóa "tiền bối – hậu bối". Tôi từng theo dõi ở các bữa ăn, trong đấy thấy một cầu thủ trẻ hơn không được tự nhiên thoải mái cho lắm, không được phát biểu nói leo, rồi phải lấy hoa quả cho các anh. Nhưng tôi nghĩ ở Việt Nam cũng phải thay đổi theo phương hướng như Hàn Quốc. Không phải là tiền bối thì được chỉ thị ai mà bình đẳng để thi đấu tốt nhất vì toàn đội.

- Ông nhìn thấy còn những cơ hội nào trong mối quan hệ về thể thao giữa Việt Nam và Hàn Quốc?

- Sự giao lưu giữa hai nước đang phát triển tốt đẹp, trong đó có thể thao. Tuy nhiên, tôi thấy dư địa phát triển còn rất nhiều. Chúng ta có thể tập trung vào kết nối và giao lưu giữa hệ thống đào tạo trẻ ở các môn thể thao.

Với bóng đá, tôi nghĩ nên tăng cường những hoạt động giao lưu giữa các đội U13, U15, với những trận giao hữu ở Hàn Quốc hay Việt Nam. Các đội Hàn Quốc sang Việt Nam đá giao hữu và tập luyện cũng sẽ có trải nghiệm riêng, có thêm ý tưởng để tiếp tục huấn luyện và phát triển khi trở về. Chúng ta cũng có thể tạo thành các kỳ cố định qua lại giữa hai nước. Cùng với đó, việc phát sóng K-League và V-League đồng thời ở hai quốc gia cũng là ý tưởng hay.

Các mối quan hệ của tôi chỉ tập trung trong bóng đá. Nếu có cơ hội, điều đầu tiên nghĩ đến là vận dụng mối quen biết tại các liên đoàn, chuyên gia và cá nhân trong bóng đá Hàn Quốc. Tôi sẽ tích cực giới thiệu ưu điểm của bóng đá Việt Nam với mọi người, để góp phần mở đường giúp họ có thể đến Việt Nam làm việc và giúp phát triển.

Chúng ta đều biết FIFA hay World Cup là hình mẫu thể thao tạo ra lợi nhuận chuẩn mực trên thế giới. Tôi rất mong đóng góp để bóng đá Việt Nam tiến đến hoàn thiện hệ thống của mình, để thông qua đó có nhiều lợi ích và lợi nhuận hơn, như thông qua hợp đồng quảng cáo hay thu hút nhiều người hâm mộ ra sân xem. Hàn Quốc cũng là quốc gia phát triển về kinh tế thể thao. Điều đó có thể giúp Việt Nam tham khảo để tạo ra nội dung hiệu quả.

Hàn Quốc cũng có nhiều doanh nghiệp và nhà tài trợ lớn. Một trong những mục tiêu của tôi là thông qua VFF, kết nối doanh nghiệp này để nhận thêm nhiều tài trợ đóng góp phát triển cho bóng đá Việt Nam.

- Hai nước cần thêm những yếu tố gì để mối quan hệ giao lưu thể thao này phát triển bền vững hơn vào thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung sắp có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam?

Bên cạnh những chuyến thăm giữa lãnh đạo, tôi nghĩ chúng ta nên tăng cường giao lưu giữa các thanh thiếu niên, phát triển hơn nữa cơ sở hạ tầng bóng đá nói riêng và thể thao nói chung, tăng cường giao lưu trong truyền hình, phát sóng thể thao hai nước.

Thông qua chuyến thăm này, tôi mong Tổng thống có thể thưởng thức nhiều món ngon ở Việt Nam, như phở, bánh xèo, bún chả và lẩu. Nếu ngài cần, tôi có thể giới thiệu những quán ăn địa phương ngon. Tôi cũng có thể trở thành hướng dẫn viên du lịch cho ông ấy.

HLV Kim Sang-sik sinh năm 1976 ở tỉnh Jeonnam, nhưng trưởng thành ở Busan, phía nam Hàn Quốc. Ông tốt nghiệp Đại học Daegu, có bằng Thạc sỹ Khoa Giáo dục Thể chất ở Đại học Yongin.

Kim từng là tiền vệ phòng ngự xuất sắc, có thể thi đấu ở vị trí trung vệ. Ở cấp CLB, ông chỉ thi đấu trong nước từ năm 1999, cho Seongnam FC, CLB Gwangju Sangmu (nay là Gimcheon Sangmu) và Jeonbun Hyundai Motors, với 5 chức vô địch K-League 1 (2001, 2002, 2006, 2009, 2011). Cuối mùa giải 2013, ông tuyên bố giải nghệ.

Từ năm 2014 đến 2020, Kim chuyển sang làm trợ lý HLV ở Jeonbuk. Năm 2021, sau khi có bằng HLV Pro của AFC, Kim được chọn dẫn dắt Jeonbuk vô địch K-League 1 2021, FA Cup 2022. Ngày 4/5/2023, ông xin từ chức.

Đến ngày 6/5/2024, Kim ra mắt dẫn dắt ĐTQG Và U23 Việt Nam. Ông giành vé dự vòng chung kết Asian Cup 2027, vô địch ASEAN Cup 2024, U23 Đông Nam Á 2025, giành HC vàng SEA Games 33 và đứng thứ ba U23 châu Á 2026.

Hợp đồng đầu tiên của Kim với VFF kéo dài từ tháng 5/2024 đến tháng 3/2026, rồi tự động gia hạn thêm 1 năm do thành tích tốt ở các giải đấu.

Hiếu Lương