Tại đại hội cổ đông Công ty cổ phần Hoàng Anh Gia Lai (HAG), nhiều cổ đông bày tỏ lo ngại về khả năng huy động nguồn lực cho dự án quy mô lớn 20.000 ha cà phê trong bối cảnh doanh nghiệp vừa trải qua giai đoạn tái cơ cấu.
Cụ thể, cà phê Arabica chỉ phù hợp với những khu vực có độ cao tối thiểu khoảng 700 m so với mực nước biển. HAGL lựa chọn vùng Bolaven (Lào) với độ cao trung bình khoảng 1.200 m, tương đương Đà Lạt, và đến nay đã chuẩn bị được khoảng 85% diện tích trong tổng kế hoạch 20.000 ha.
Riêng bài toán vốn được doanh nghiệp đánh giá có thể chủ động. HAGL xây dựng phương án tài chính dựa trên ba trụ cột gồm lợi nhuận giữ lại, IPO các công ty con và huy động tại công ty mẹ. Riêng năm 2026, doanh nghiệp dự kiến bố trí khoảng 5.000 tỷ đồng cho đầu tư, trong tổng nhu cầu vốn hơn 14.000 tỷ đồng cho cả dự án, được triển khai trong vòng 3 năm nhằm đảm bảo cân đối dòng tiền. Công ty cũng dự kiến chỉ chia cổ tức ở mức 500 đồng mỗi cổ phiếu để ưu tiên tái đầu tư.
Ban lãnh đạo Hoàng Anh Gia Lai trả lời chất vấn của cổ đông sáng 17/4. Ảnh: Thi Hà
Năm 2025, HAGL đạt lợi nhuận sau thuế khoảng 2.243 tỷ đồng, chủ yếu đến từ hai trụ cột là chuối và sầu riêng, trong khi mảng chăn nuôi heo gần như dừng lại và một số khoản đầu tư khác chưa hiệu quả. Năm 2026, công ty đặt mục tiêu lợi nhuận 4.200 tỷ đồng, song theo ông Đức, cần bóc tách cơ cấu để phản ánh đúng bản chất.
Cụ thể, một phần đáng kể lợi nhuận dự kiến đến từ yếu tố tài chính, bao gồm khoản hoàn nhập trên 1.000 tỷ đồng sau khi xử lý nghĩa vụ với Công ty Mua bán nợ, cùng với khoảng 1.000-2.000 tỷ đồng từ việc bán tài sản. Do đó, nếu quy toàn bộ kế hoạch lợi nhuận về hoạt động sản xuất kinh doanh là chưa chính xác. Phần đóng góp từ hoạt động cốt lõi ước chiếm khoảng một nửa, với động lực đến từ bốn mảng chính gồm chuối, sầu riêng, cà phê và chăn nuôi heo.
So với năm trước, khi dòng tiền chủ yếu đến từ chuối và sầu riêng, năm 2026 ghi nhận sự trở lại của mảng chăn nuôi heo và sự khởi động của cà phê. Tuy nhiên, hai mảng cà phê và sầu riêng vẫn chưa bước vào giai đoạn thu hoạch tối đa, do đó dư địa tăng trưởng trong các năm tới còn lớn.
Song song với hoạt động kinh doanh, HAGL đang đẩy mạnh kế hoạch huy động vốn thông qua IPO các công ty con. Trong đó, Công ty Cổ phần Đầu tư Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai - đơn vị quản lý các dự án tại Lào, được xác định là nguồn vốn then chốt cho dự án cà phê, đồng thời duy trì lợi nhuận ổn định trong 3-4 năm gần đây, với mục tiêu tối thiểu 400 tỷ đồng trong năm nay.
Hiện hồ sơ IPO công ty con của Hoàng Anh Gia Lai đã cơ bản hoàn tất và có thể triển khai trong quý II nếu điều kiện thị trường thuận lợi. Sau IPO, HAGL dự kiến bán ra 20-25% vốn nhưng vẫn giữ quyền chi phối. Ông Đức nhấn mạnh đây là "nguồn tiền cực kỳ quan trọng" trong ba trụ cột tài chính, bên cạnh lợi nhuận giữ lại và huy động tại công ty mẹ.
Bên cạnh đó, HAGL cũng có kế hoạch IPO Tổng công ty cà phê (đổi tên từ Công ty Lơ Pang) vào năm 2029, sau khi hoàn tất giai đoạn đầu tư và đưa vùng trồng 20.000 ha vào khai thác, nhằm tối ưu giá trị trước khi đưa ra thị trường.
Về nền tảng tài chính, các chỉ số của HAGL đã cải thiện đáng kể sau quá trình tái cơ cấu. Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu giảm còn khoảng 0,86 lần, nợ trên tổng tài sản ở mức 0,46 lần, trong khi hệ số nợ vay trên vốn chủ sở hữu giảm xuống 0,56 lần. Tổng dư nợ cũng được kéo giảm mạnh từ khoảng 36.000 tỷ đồng xuống còn khoảng 7.900 tỷ đồng vào cuối năm 2025, đồng thời doanh nghiệp đã xóa hết lỗ lũy kế và tất toán toàn bộ nghĩa vụ trái phiếu vào đầu năm 2026.
Trên nền tảng đó, HAGL đặt mục tiêu doanh thu 8.624 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 4.202 tỷ đồng năm nay - mức cao nhất trong lịch sử nếu hoàn thành.
Dù hoạt động công ty đã cải thiện rõ rệt, ông Đức cho rằng doanh nghiệp vẫn cần thêm thời gian để lấy lại niềm tin thị trường. Theo ông, ưu tiên hiện nay là duy trì kỷ luật tài chính và triển khai đầu tư thận trọng, dựa trên những bài học tích lũy trong hơn một thập kỷ tái cơ cấu.
Thi Hà
