Elli Figomnari, nhân viên hỗ trợ người khuyết tật, đứng trước nguy cơ bị tước bằng lái sau khi hệ thống camera thông minh (AI) ghi nhận bệnh nhân mắc chứng rối loạn thần kinh ngồi trên xe của cô không thắt dây an toàn.
Sau quá trình khiếu nại, ba trong bốn quyết định xử phạt (kèm mức trừ 16 điểm) được hủy bỏ. Cô cho biết quá trình này làm mất nhiều thời gian và công sức khi thời gian chờ đợi kéo dài hơn hai tháng thay vì sáu tuần như thông báo.
Elli Figomnari đã khiếu nại thành công 3 trong số 4 phiếu phạt lỗi không thắt dây an toàn. Ảnh: ABC News
Tại bang West Australia, từ ngày 8/10/2025 đến 17/4 năm nay, cơ quan chức năng ban hành gần 54.000 biên bản vi phạm lỗi "không thắt dây an toàn" qua hệ thống camera AI. Khoảng 3.400 người làm đơn yêu cầu xem xét lại. Hơn 2.000 thông báo nộp phạt đã được bị hủy bỏ, chiếm hơn 60% số ca khiếu nại. Kết quả này dấy lên những lo ngại mới về độ chính xác và tính công bằng của các hệ thống giám sát tự động.
Một số lượng lớn các trường hợp bị phạt nhầm liên quan đến hành khách, đặc biệt là trẻ em, luồn dây an toàn qua nách hoặc sau lưng thay vì qua vai. Theo quy định, tài xế sẽ bị phạt 550 đôla Australia (AUD) và trừ điểm bằng lái ngay cả khi hành khách chỉ xê dịch dây an toàn trong chốc lát. Nhiều tài xế cho biết họ không thể vừa lái xe vừa quay lại canh chừng và chỉnh sửa tư thế ngồi của hành khách.
Một số chuyên gia pháp lý nhận định hệ thống camera AI đang đẩy gánh nặng chứng minh sự vô tội sang phía người dân. Thay vì cơ quan chức năng cung cấp bằng chứng thuyết phục, tài xế phải tự thu thập tài liệu để làm đơn khiếu nại gây mất thời gian.
Đầu năm nay, hệ thống này từng phát hành các phiếu phạt lên tới hơn một triệu AUD mỗi tuần, buộc Ủy ban An toàn Giao thông Đường bộ (Road Safety Commission) phải tiến hành rà soát.
Trước những bất cập của công nghệ, các chuyên gia pháp lý đang khuyến khích người tham gia giao thông mạnh dạn nộp đơn yêu cầu xem xét lại nếu nhận thấy hình ảnh trích xuất từ camera AI có điểm không hợp lý.
Một trường hợp bị xử phạt lỗi "không thắt dây an toàn khi lái xe" nhưng thực chất dây an toàn bị luồn dưới nách. Ảnh: ABC News
Đại diện Bộ Giao thông và Cơ sở hạ tầng West Australia cho biết nhân viên của bộ đều đánh giá lại hình ảnh trước khi gửi giấy phạt. Người phát ngôn nói quy trình này sẽ lặp lại nếu người dân yêu cầu xem xét và mỗi trường hợp được giải quyết dựa trên tính chất cụ thể.
Giới chức địa phương vẫn bảo vệ hệ thống camera AI khi đưa ra dữ liệu cho thấy tỷ lệ sai sót trên tổng số quyết định xử phạt là "rất nhỏ". "Chưa tới 4% số lỗi vi phạm bị hủy bỏ. Điều đó có nghĩa phần lớn người dân đều chấp nhận nộp phạt và nhận ra họ đã làm sai", đại diện cơ quan chức năng nói.
Lam Giang (Theo PerthNow, The West Australian)
