Lầm tưởng dậy thì sớm là phát triển thể chất
Trẻ dậy thì sớm ban đầu cao hơn bạn cùng lứa khiến cha mẹ nghĩ là do chế độ dinh dưỡng và thể thao. Tuy nhiên, theo ThS.BS Đỗ Tiến Sơn, Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quá trình dậy thì sớm làm hormone sinh dục kích thích sụn tăng trưởng đầu xương cốt hóa sớm. Trẻ có thể tăng cao nhanh nhưng chững lại trước khi bước vào tuổi trưởng thành.
Kiêng sữa và các loại đậu
Khi trẻ phát triển tuyến vú, bố mẹ thường nghi ngờ do sữa bò và các loại đậu nên cắt bỏ. Song, chúng được enzyme tiêu hóa phân giải, không còn hoạt tính khi vào máu. Hợp chất isoflavone trong đậu nành hoạt tính yếu, không đủ khả năng kích thích trục nội tiết gây dậy thì ở liều lượng thông thường.
Theo bác sĩ Sơn, tình trạng ngực nhú ở bé gái từ 2 đến 8 tuổi có thể là một dạng phát triển tuyến vú đơn thuần, chỉ cần theo dõi định kỳ. Thay vì cắt giảm dinh dưỡng, phụ huynh nên đưa con đi khám chuyên khoa để phân biệt giữa hiện tượng lành tính với dậy thì sớm thực sự để có phương án can thiệp đúng.
Bác sĩ Sơn giải thích cho phụ huynh về tuổi xương của trẻ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bỏ lỡ thời điểm can thiệp
Nhiều phụ huynh lầm tưởng bé gái có kinh nguyệt hay bé trai xuất tinh là dấu hiệu bắt đầu dậy thì nhưng đây là lúc dậy thì hoàn chỉnh, sụn tăng trưởng đã đóng. Bác sĩ Sơn cho biết dùng thuốc đồng vận GnRH ở thời điểm này không còn hiệu quả để cải thiện chiều cao.
Bác sĩ khuyến cáo cha mẹ nên lưu ý những thay đổi nhỏ như tuyến vú phát triển ở trẻ gái hoặc tinh hoàn to lên ở trẻ trai, mùi cơ thể, mụn trứng cá hay thay đổi tính tình đột ngột. Thực tế ngoài nguy cơ thấp lùn về sau do dậy thì sớm, khác biệt về hình thể còn khiến trẻ dễ tự ti, lo âu, tăng nguy cơ trầm cảm, cùng với nguy cơ bị xâm hại, lạm dụng tình dục.
Bác sĩ Sơn khuyên cha mẹ nên quan sát dấu hiệu sinh dục phụ của con mỗi 3-6 tháng, không chỉ theo dõi chiều cao và cân nặng. Trẻ nên được khám ngay khi phát hiện tuyến vú phát triển (bé gái dưới 8 tuổi) hoặc tinh hoàn to bất thường (bé trai dưới 9 tuổi) không chờ đến khi có kinh nguyệt hay mộng tinh. Không tự ý thay đổi chế độ dinh dưỡng khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Thu Hương
