Một trong những điểm mới của luật được Quốc hội thông qua chiều 23/4 là mở rộng phạm vi thông tin phải công khai để người dân tiếp cận. Trong đó, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở; danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở đang triển khai trên địa bàn tỉnh; kế hoạch cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư đều thuộc diện bắt buộc công khai.
Ngoài ra, cơ quan có thẩm quyền phải công khai kết luận kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư; thông tin thu hồi, cưỡng chế bàn giao nhà ở công vụ; quyết định di dời nhà chung cư; cưỡng chế thu hồi nhà ở xã hội; danh mục dự án nhà ở cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài sở hữu.
Luật cũng bổ sung nhiều nhóm thông tin khác phải công khai như kết luận thanh tra; báo cáo công tác phòng, chống tham nhũng; chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí; báo cáo kết quả tiết kiệm, chống lãng phí; kết quả xử lý hành vi gây lãng phí.
Cùng với đó, các thông tin về quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt tiếp tục phải được công khai.
Thông tin về kế hoạch sử dụng đất; giá đất; thu hồi đất; phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư liên quan đến dự án trên địa bàn; kết quả điều tra, đánh giá đất đai cũng thuộc diện bắt buộc công khai.
Các hình thức công khai gồm: đăng tải trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, các kênh thông tin và trang cộng đồng chính thức của cơ quan, đơn vị; phương tiện thông tin đại chúng; thông qua tiếp công dân, họp báo, thông cáo báo chí và các hình thức khác.
Luật nghiêm cấm hành vi cố ý cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, trì hoãn hoặc không cung cấp thông tin theo quy định; hủy hoại, làm giả thông tin; cản trở, đe dọa, trù dập người yêu cầu, người cung cấp thông tin; cản trở hoạt động cung cấp thông tin.
Các đại biểu Quốc hội tại hội trường Diên Hồng, ngày 23/4. Ảnh: Hoàng Phong
Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết luật được chỉnh lý theo hướng mở rộng phạm vi thông tin phải công khai thông qua việc liệt kê, bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống dân sinh và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đối với các thông tin không được liệt kê nhưng luật chuyên ngành quy định phải công khai, việc thực hiện vẫn theo quy định của pháp luật chuyên ngành, bảo đảm đầy đủ, tránh trùng lặp và giữ tính linh hoạt của hệ thống pháp luật.
Luật quy định UBND cấp xã chịu trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra, không bao gồm thông tin tiếp nhận từ cơ quan khác, trừ trường hợp luật có quy định, nhằm bảo đảm tính khả thi trong bối cảnh sắp xếp, mở rộng chức năng của cấp xã. Đồng thời, luật tăng cường phân cấp, giao UBND cấp tỉnh và cấp xã chủ động xác định đầu mối cung cấp thông tin.
Tiếp thu ý kiến đại biểu, luật bổ sung quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân trên môi trường số. Các hình thức công khai, cung cấp thông tin được mở rộng, đa dạng, khuyến khích áp dụng phương thức điện tử.
Cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin theo hình thức người yêu cầu đề nghị, phù hợp tính chất thông tin và khả năng đáp ứng. Chính phủ sẽ quy định chi tiết các biện pháp hỗ trợ đối với nhóm yếu thế, bảo đảm tính bao trùm và công bằng trong tiếp cận thông tin.
Luật có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.
Sơn Hà
