Hitachi hôm 21/4 thông báo bán lại mảng kinh doanh thiết bị gia dụng, vận hành bởi công ty con Hitachi Global Life Solutions (Hitachi GLS) cho nhà bán lẻ Nhật Bản Nojima, với giá hơn 100 tỷ yen (630,32 triệu USD).
Hai bên sẽ cùng lập công ty mới do Nojima nắm 80,1% cổ phần và Hitachi GLS giữ 19,9% còn lại. Nojima nắm quyền sản xuất đến hậu mãi cho loạt thiết bị gia dụng như tủ lạnh, máy giặt, máy hút bụi và thiết bị nhà bếp thương hiệu Hitachi.
Hitachi đánh giá nhu cầu khách hàng điện tử gia dụng ngày càng đa dạng và thay đổi với tốc độ nhanh chưa từng có. Vì vậy, Nojima - với lợi thế bán lẻ - sẽ nắm bắt "tiếng nói khách hàng", trong khi hãng tận dụng công nghệ sản xuất tiên tiến, độ tin cậy cao để đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn.
Chủ tịch kiêm Giám đốc Hitachi GLS Hideki Osumi cho biết công ty mới phát triển sản phẩm dựa trên nhu cầu thực tế mà Nojima xác định qua tương tác hàng ngày với người tiêu dùng. "Công ty sẽ tạo ra vòng tuần hoàn tích cực, với phản hồi của khách hàng và dịch vụ hậu mãi được phản ánh vào giai đoạn phát triển sản phẩm tiếp theo", ông mô tả.
Theo Phó chủ tịch cấp cao kiêm CEO Hitachi Noriharu Amiya, thương vụ là cách hiểu nhanh hơn xu hướng thị trường, đảm bảo tăng trưởng bền vững cho mảng thiết bị gia dụng. "Chúng tôi tin rằng thế mạnh của hai công ty sẽ hội tụ để tiếp tục nâng cao giá trị của các sản phẩm thiết bị gia dụng thương hiệu Hitachi", ông nói.
Sản phẩm điện tử gia dụng Hitachi trưng bày tại Thượng Hải, Trung Quốc vào 23/4/2014. Ảnh: AFP
Hitachi được thành lập năm 1910 bởi kỹ sư điện Namihei Odaira ở Ibaraki, Nhật Bản. Tập đoàn trăm tuổi này hoạt động đa ngành, kinh doanh nhiều sản phẩm từ đồ điện gia dụng đến lò phản ứng hạt nhân, phát triển đường sắt, lưới điện.
Nhưng sau cú suýt phá sản năm 2009, với khoản lỗ ròng 8 tỷ USD, Hitachi quyết định tái cấu trúc, tập trung kinh doanh B2B, tức phục vụ doanh nghiệp trong các mảng công nghệ thông tin, năng lượng, đường sắt để tìm kiếm lợi nhuận ổn định.
Do đó, họ bắt đầu thoái vốn khỏi những mảng được cho là không thể tạo ra lợi nhuận ổn định, gồm các cả công ty Hitachi Metals, Hitachi Cable và Hitachi Chemical hay ngành hàng điện tử tiêu dùng. Năm 2015, công ty nhượng lại cổ phần trong liên doanh điều hòa không khí gia dụng cho Bosch (Đức). Đến 2021, họ bán mảng kinh doanh thiết bị gia dụng quốc tế cho Arcelik (Thổ Nhĩ Kỳ).
Theo Nikkei, một số người tại Hitachi vốn không muốn từ bỏ mảng thiết bị gia dụng, vì cho rằng nó giúp công ty duy trì nhận diện thương hiệu, thu hút nhân tài. Nhưng mảng này dựa trên doanh thu bán hàng một lần, chứ không phải định kỳ và đối mặt cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ Trung Quốc.
Bản thân Hitachi GLS cũng đang gặp khó khăn về tăng trưởng. Doanh thu công ty trong chín tháng kết thúc vào tháng 12/2025 giảm 3% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 263,4 tỷ yen (1,65 tỷ USD). Nikkei đánh giá quyết định bán Hitachi GLS "đánh dấu đỉnh điểm của nỗ lực chuyển đổi" trong suốt 15 năm qua. "Với Hitachi, mảng kinh doanh thiết bị gia dụng là mục tiêu cuối cùng được bán trong quá trình tái cấu trúc", tờ báo nêu.
Thực tế, mảng này không còn đáng kể trong cơ cấu doanh thu của tập đoàn. Năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2025, doanh thu Hitachi GLS đạt 367,6 tỷ yen, chiếm chưa đầy 4% trong tổng doanh thu 9.783,3 tỷ yen. Tập đoàn cũng khẳng định tác động của việc chuyển nhượng cổ phần đến báo cáo tài chính hợp nhất là "không đáng kể". Thương vụ dự kiến hoàn tất trong năm tài chính kết thúc ngày 31/3/2027, sau khi nhận được các chấp thuận của cơ quan quản lý, căn cứ theo luật cạnh tranh và các quy định liên quan khác.
Với việc hoàn tất cuộc từ giã mảng thiết bị gia dụng, Hitachi tập trung cao độ cho cuộc tái tổ chức thành một "công ty lấy kỹ thuật số làm trung tâm" theo kế hoạch có tên "Inspire 2027". Theo hãng công nghệ Nhật Bản, định hướng này phù hợp với các điều kiện kinh tế vĩ mô toàn cầu đang thay đổi. Đồng thời, tăng cường cam kết đầu tư cho Lumada 3.0 - phiên bản mới nhất của nền tảng giải pháp số mà họ chọn giữ lại làm mũi nhọn phát triển sau lần suýt phá sản.
Lumada là bộ phận cung cấp dịch vụ khoa học dữ liệu cho các đơn vị vận hành hạ tầng, thành lập từ năm 2016. Thập niên qua, khi bán dần các mảng thiết bị tiêu dùng, Hitachi lại nỗ lực thâu tóm nhiều công ty trong ngành để củng cố sức mạnh cho Lumada. Đơn cử, năm 2021, họ mua lại nhà cung cấp giải pháp kỹ thuật số GlobalLogic (Mỹ) để bổ sung khoảng 30.000 kỹ sư vào năng lực xây dựng các hệ thống quan trọng cho Lumada.
Lumada đang ở phiên bản 3.0, định hướng tập trung vào "trí tuệ nhân tạo vật lý" (physical AI). Về cơ bản, physical AI là khả năng "chạm vào thế giới thật" của AI, tức không chỉ phân tích, xử lý dữ liệu trên máy tính mà từ đó ra quyết định điều khiển máy móc, thiết bị, hạ tầng.
Theo CEO Hitachi Toshiaki Tokunaga, "physical AI" là giai đoạn tiếp theo trong quá trình tiến hóa của AI - từ trí tuệ nhân tạo tạo sinh đến trí tuệ nhân tạo tác nhân và giờ là trí tuệ nhân tạo vật lý. Diễn biến này kết hợp với các chính sách toàn cầu đang thay đổi định hình nên bối cảnh kinh doanh mới cho công ty.
Vì vậy, họ đặt mục tiêu trở thành "đơn vị thực hành physical AI hàng đầu thế giới" bằng cách kết hợp công nghệ thông tin (IT), công nghệ vận hành (OT), sản phẩm và hệ sinh thái thử nghiệm giải pháp mới ngay trong chính các đơn vị kinh doanh của tập đoàn. "Phát triển chiến lược này nhằm củng cố nền tảng tăng trưởng bền vững và thúc đẩy hoạt động kinh doanh Lumada", ông Toshiaki Tokunaga, nói.
Từ đầu năm đến kết phiên giao dịch ngày 23/4, cổ phiếu Hitachi tăng 2,66%, vốn hóa công ty khoảng 23.600 tỷ yen, xấp xỉ 148 tỷ USD.
Phiên An (theo Reuters, Nikkei, FT)
