"Chính cách tiếp cận của Mỹ đã khiến các vòng đàm phán trước đó không thể đạt được mục tiêu đề ra dù đã có những tiến triển. Nguyên nhân nằm ở các yêu cầu quá đáng từ phía họ", Ngoại trưởng Abbas Araghchi phát biểu tại St. Petersburg hôm nay, khi bắt đầu chuyến thăm Nga.
Ông Araghchi thêm rằng "việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz là vấn đề toàn cầu quan trọng". Ông cũng cho rằng Iran và Oman, hai quốc gia nằm ở hai bên eo biển Hormuz, phải nói chuyện với nhau để "đảm bảo lợi ích chung".
Ngoại trưởng Iran tới sân bay Pulkovo ở St. Petersburg sáng 27/4 và dự kiến gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin trong hôm nay. Ông Araghchi đang có các hoạt động ngoại giao con thoi tới Oman, Pakistan và Nga trong bối cảnh các cuộc đàm phán với Mỹ bế tắc.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi (bên trái) bắt tay quan chức Nga tại sân bay Pulkovo ở St. Petersburg sáng 27/4. Ảnh: IRNA
Phát biểu với hãng thông tấn IRNA, Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali cho biết các cuộc thảo luận giữa Ngoại trưởng Araghchi và Tổng thống Putin sẽ tập trung vào những diễn biến liên quan tới xung đột Mỹ - Iran.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X trước đó, ông Jalali nói rằng chuyến đi của ông Araghchi đến St. Petersburg là một phần của nỗ lực ngoại giao nhằm thúc đẩy lợi ích của Iran trong bối cảnh đối mặt các mối đe dọa từ nước ngoài.
Pakistan đã tổ chức vòng đàm phán Mỹ - Iran đầu tiên hôm 11/4, nhưng hai bên không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Ngoại trưởng Araghchi tới Pakistan hôm 24/4, thắp hy vọng về việc Mỹ - Iran nối lại đàm phán vào cuối tuần qua. Tuy nhiên, Iran sau đó tuyên bố không đàm phán trực tiếp với Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã hủy kế hoạch đến Pakistan của đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner.
Ông Trump nói với Fox News rằng nếu Iran muốn đàm phán, "họ có thể đến gặp chúng tôi hoặc họ có thể gọi cho chúng tôi", mặc dù ông nói rằng việc hủy bỏ chuyến đi không báo hiệu việc nối lại chiến dịch tập kích ở Iran.
Vị trí eo biển Hormuz và các cảng ở vùng Vịnh. Đồ họa: WSJ
Tuy nhiên, nỗ lực đàm phán bí mật giữa hai bên dường như vẫn tiếp diễn. Hãng thông tấn Fars cho biết Iran đã chuyển "thông điệp bằng văn bản" cho người Mỹ thông qua Pakistan và nêu rõ các lằn ranh đỏ, bao gồm vấn đề hạt nhân và eo biển Hormuz. Họ cho biết các thông điệp này không phải là một phần của cuộc đàm phán chính thức.
Hãng tin Mỹ Axios và kênh truyền hình Lebanon Al Mayadeen ngày 26/4 dẫn nguồn thạo tin cho biết phía Iran đề xuất tiến trình đàm phán hòa bình ba bước, gồm ngừng bắn hoàn toàn, thảo luận về eo biển Hormuz, sau đó đàm phán hạt nhân. Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đã đưa lại thông tin mà không phủ nhận.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, bắt đầu từ ngày 8/4, cho đến nay được duy trì, song tình hình ở eo biển Hormuz vẫn căng thẳng. Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận điều khoản thỏa thuận theo ý Mỹ, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz.
Thanh Tâm (Theo AFP, IRNA)
