Một loạt quy định mới về xuất nhập cảnh sẽ có hiệu lực từ 1/7, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng các trường hợp hộ chiếu bị thu hồi hoặc hủy giá trị sử dụng. Những thay đổi này được đưa vào Luật sửa đổi, bổ sung liên quan đến an ninh, trật tự.
Theo quy định mới, ba trường hợp lần đầu được bổ sung gồm: công dân đã được cấp hộ chiếu phổ thông mới sẽ khiến hộ chiếu cũ bị hủy giá trị dù còn thời hạn; hộ chiếu đã được cấp nhưng bị sai lệch thông tin và hộ chiếu của người đang bị truy nã sẽ bị thu hồi, hủy giá trị.
Ngoài ra, luật giữ nguyên bốn trường hợp như hiện nay, đó là hủy giá trị hộ chiếu còn thời hạn bị mất hoặc với trường hợp đã quá 12 tháng kể từ ngày nhà chức trách hẹn trả hộ chiếu mà không nhận và không có thông báo bằng văn bản về lý do chưa nhận; thu hồi, hủy giá trị hộ chiếu của người được thôi, bị tước quốc tịch Việt Nam hoặc bị hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam.
Hộ chiếu ngoại giao, công vụ còn thời hạn nhưng người sử dụng không còn thuộc trường hợp được sử dụng cũng bị thu hồi, hủy giá trị. Người chưa chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về xuất nhập cảnh sẽ bị thu hồi, hủy giá trị hộ chiếu.
Hộ chiếu phổ thông hiện nay. Ảnh: Phạm Dự
Để bảo vệ quyền lợi cá nhân, tránh rắc rối pháp lý không đáng có, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh khuyến cáo người dân cần kiểm tra kỹ thông tin. Khi nhận hộ chiếu nên đối soát ngay các thông tin cá nhân và nếu phát hiện sai sót so với căn cước công dân thì báo ngay cho Phòng quản lý xuất nhập cảnh để được điều chỉnh kịp thời.
Mọi người cũng cần quản lý hộ chiếu cẩn thận. Tuyệt đối không cho mượn, cầm cố, sửa chữa hoặc sử dụng hộ chiếu vào các mục đích vi phạm pháp luật. Khi bị mất, bạn phải trình báo ngay để cơ quan chức năng hủy giá trị sử dụng trên hệ thống, tránh bị kẻ xấu lợi dụng.
Với người đang trong quá trình liên quan các vụ việc dân sự, hình sự hoặc có lệnh truy nã sẽ bị áp dụng biện pháp hủy hộ chiếu ngay trên hệ thống điện tử mà không cần thu hồi trực tiếp văn bản giấy. Việc này, theo cơ quan xuất nhập cảnh, nhằm đảm bảo đã thực hiện đầy đủ các bản án, quyết định của Tòa án và các nghĩa vụ thuế, dân sự trước khi có kế hoạch ra nước ngoài.
Siết giá trị hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn
Theo quy định hiện hành, hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn có thời hạn không quá 12 tháng và không được gia hạn. Quy định mới từ 1/7 giữ nguyên điều này song bổ sung thêm "chỉ có giá trị sử dụng 01 lần khi xuất cảnh Việt Nam hoặc nhập cảnh Việt Nam".
Những trường hợp được cấp hộ chiếu phổ thông theo thủ tục rút gọn hiện nay gồm, người ra nước ngoài có thời hạn bị mất hộ chiếu phổ thông, có nguyện vọng về nước ngay; người không được phía nước ngoài cho cư trú nhưng không thuộc trường hợp điều chỉnh của điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế về nhận trở lại công dân; người phải về nước theo điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế về việc nhận trở lại công dân; người được cấp hộ chiếu phổ thông vì lý do quốc phòng, an ninh.
Luật mới cũng bổ sung thêm về các trường hợp được cấp hộ chiếu ngoại giao, trường hợp được cấp hộ chiếu công vụ. Cụ thể, cấp phó của của người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được cấp hộ chiếu ngoại giao.
Người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã được cấp hộ chiếu công vụ. Điều chỉnh này được đánh giá là để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay.
