Sau khi quyết định hủy chuyến đi Dubai cùng bạn bè vào tháng 6, Lorna Davis, sống tại Anh, tìm kiếm vé đến các nơi thay thế như Maldives, Mauritius và Bali. Nhưng cô đã sốc khi thấy số tiền. "Giá vé rất cao", cô nói.
Davis chuyển hướng đi gần với hy vọng giá vé rẻ hơn như Hy Lạp nhưng nhanh chóng nhận ra các điểm đến này giá cũng cao hơn bình thường và vẫn tiếp tục tăng. Giá vé càng gần đến hè càng cao, các lựa chọn khả thi hầu như không có. Cô thừa nhận bắt đầu nản.
Davis là một trong hàng triệu du khách bị ảnh hưởng do xung đột Trung Đông, đang đối mặt với kỳ nghỉ hè mong chờ từ lâu ngày càng xa tầm với. Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 20% nguồn nhiên liệu của thế giới, bị đóng gây gián đoạn nguồn cung, đẩy giá vé và chi phí hoạt động của các hãng lên cao. Nhiều hãng đang hủy bỏ các dịch vụ không còn lợi nhuận.
Hành khách đứng chờ tại Sân bay Quốc tế Baltimore, Mỹ, ngày 27/3. Ảnh: Reuters.
"Giá vé sẽ còn cao hơn, các hãng cung cấp ít chỗ hơn và ít người đi du lịch hơn", Dan Akins, nhà kinh tế học của công ty tư vấn hàng không Flightpath Economics, dự đoán. Mọi thứ diễn ra đang không có lợi cho ngành du lịch.
Các hãng hàng không ở châu Âu và Á, vốn phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu nhiên liệu máy bay, bị ảnh hưởng nặng nề. Mỹ, một trong những nước xuất khẩu nhiên liệu bay hàng đầu, cũng đối mặt biến động giá cả. Ngay cả khi eo biển Hormuz mở lại, tình hình này cũng khó cải thiện nhanh chóng.
Ngày 16/4, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Fatih Birol, tuyên bố nhiên liệu bay dự trữ ở châu Âu chỉ còn đủ cho "khoảng 6 tuần". Đóng cửa không phận xung quanh các khu vực xung đột cũng đang gây ảnh hưởng, các hãng Emirates và Qatar Airways phải chuyển hướng các chuyến bay khiến mức tiêu thụ nhiên liệu nhiều hơn. Các tuyến bay thẳng Á- Âu đang bị buộc phải bay vòng qua không phận Georgia và Azerbaijan hoặc đi theo các tuyến đường dài hơn về phía nam. Theo Akins, những du khách chọn vé giá rẻ đi du lịch sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất vì chi phí phát sinh ngoài dự kiến của các hãng sẽ được chuyển sang hành khách.
Virgin Atlantic tăng giá một số vé thêm 500 USD cũng như thêm phụ phí nhiên liệu cho vé hạng phổ thông. Hãng hàng không quốc gia Australia Qantas đang cắt giảm 5% các chuyến nội địa. Tập đoàn Lufthansa của Đức cắt giảm 20.000 chuyến bay chặng ngắn trong mùa hè. Các hãng hàng khác như Cathay Pacific, United Airlines Delta, SAS, Air Canada, China Eastern Airlines và Sichuan Airlines cũng đã giảm lịch trình bay. Một số hãng đang tăng phí hành lý.
Trang web đặt vé Expedia chỉ ra khách đang thay đổi hành vi do chi phí tăng cao. Tại Mỹ, các địa điểm như New York, Los Angeles, Miami và Honolulu đang được du khách chọn thay thế bằng Philadelphia, Palm Springs, Fort Lauderdale và Puerto Rico. Trên phạm vi quốc tế, London, Paris và Rome đang được thay thế bằng Dublin, Brussels - những nơi có giá "mềm" hơn.
Ứng dụng cung cấp dịch vụ du lịch Going của Mỹ báo cáo lượt tìm kiếm đến các thành phố ít nổi tiếng hơn như San Jose/San Francisco tăng 101%. Các điểm đến chi phí phải chăng như Bồ Đào Nha, Italy tăng 20-22%, trong khi nơi đắt đỏ như Anh có lượt tìm kiếm giảm.
"Với sự khó lường về giá vé hè này, chiến lược tốt nhất cho du khách là tập trung vào những điểm đến bình dân", chuyên gia du lịch Katy Nastro của Going cho biết.
Giá xăng tăng cao cũng sẽ ảnh hưởng đến các chuyến đi đường bộ. "Điều đó có nghĩa là năm nay có thể là năm của kỳ nghỉ tại chỗ", Akins nói. Chuỗi khách sạn - khu nghỉ dưỡng gia đình Butlins tại Anh báo cáo "sự tăng trưởng đáng kể" về nhu cầu nghỉ dưỡng tại chỗ của du khách trong hè này, với số lượng đặt phòng tăng 40% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, du khách vẫn quan tâm đến các kỳ nghỉ xuyên thành phố hoặc quốc tế. Chuyên gia du lịch của Skyscanner, Laura Lindsay, cho biết số lượng tìm kiếm điểm đến đã tăng lên so với cùng kỳ năm ngoái nhưng thời gian đặt phòng sát ngày hơn. Dù chọn phương án nào để đi du lịch, Lindsay vẫn khuyến cáo du khách nên đặt vấn đề an toàn lên đầu.
Theo phân tích của giáo sư chuyên ngành quản lý khách sạn và du lịch Nancy McGehee của Đại học Virginia Tech (Mỹ), nhiều du khách đang có tâm lý "mua vé bây giờ, gần đến ngày đi có vấn đề sẽ hủy". Lý do mua vé sớm đến từ việc lo ngại giá vé sẽ tăng khi vào hè. McGehee khuyến cáo du khách nên mua thêm bảo hiểm du lịch, gồm cả phí bảo hiểm hủy chuyến vì bất kỳ lý do nào. Nếu mua bảo hiểm, chi phí du lịch sẽ đắt hơn nhưng nếu có vấn đề phát sinh, du khách sẽ được bảo hiểm chi trả. Ngoài ra, khách nên chọn các chuyến bay thẳng thay vì nối chuyến vì nếu chuyến đầu bị hủy, các chặng tiếp theo sẽ trở nên khó kiểm soát.
Không chỉ tốn kém, du khách đi du lịch hè này còn cần "rất nhiều kiên nhẫn" vì có thể đối mặt các chuyến bay bị hoãn - hủy, tình trạng quá tải du lịch.
Lydia Benatia đến từ London đã lên kế hoạch cho chuyến đi hè đến Oman cùng gia đình nhỏ của mình trong nhiều tháng, nhưng tình hình hiện tại đã khiến kế hoạch trở nên không chắc chắn. Chính phủ Anh đã đưa ra khuyến cáo công dân nên thận trọng khi đến Oman du lịch hè này do xung đột Trung Đông vẫn căng thẳng. Dù chưa hủy chuyến, Benatia vẫn đặt an toàn lên đầu và theo dõi sát sao tình hình.
Trong khi nhiều du khách có thể phải đối mặt với sự thất vọng và bất an trong những tháng hè, Akins chỉ ra rằng khả năng khách du lịch sụt giảm có thể trở thành cú sốc lớn với các quốc gia phụ thuộc du lịch. Khách đến ít đồng nghĩa các khách sạn, nhà hàng tỷ lệ lấp kín thấp và ảnh hưởng đến mọi loại hình dịch vụ phụ trợ liên quan du lịch. Akins cảnh báo tác động kinh tế của cuộc xung đột có thể kéo dài trong vài năm.
Chúng ta chưa bao giờ phải đối mặt với cú sốc nguồn cung nào như thế này", ông nói về tình trạng thiếu nhiên liệu. "Đây là một thực tế khó chấp nhận, dường như sẽ không sớm biến mất, và không ai thực sự lường trước được", Akins nói.
Anh Minh (Theo CNN)
