Tôi muốn kể câu chuyện nhà mình để mọi người cùng cho ý kiến xem liệu gia đình tôi như vậy có còn là một gia đình đúng nghĩa hay không. Tôi chỉ là đứa cháu trong một dòng họ đầy bất ổn. Ông nội sinh bố tôi với bà cả. Sau đó, vì ông không chung thủy nên bà nội rời đi nhưng luôn muốn giành quyền nuôi con với ông. Tuy nhiên, thời đó phụ nữ rất thiệt thòi nên bố tôi được ông nội và cụ tôi nuôi dưỡng. Sau này, cụ để lại cho bố tôi một mảnh đất bên cạnh nhà ông nội. Ông nội đi bước nữa và có thêm 5 người con (3 cô và 2 chú). Một thời gian sau, ông có thêm một người phụ nữ khác bên ngoài và tôi lại có thêm một người cô không đúng nghĩa trong gia đình.
Cuộc sống bên nội cứ tiếp diễn với những mối quan hệ chồng chéo: con riêng, con chung, con ngoài giá thú. Trong hoàn cảnh cơm áo gạo tiền và những cái tôi quá lớn, không ai thực sự tôn trọng ai. Ai cũng cho rằng mình là người khổ nhất, thiệt thòi nhất và cuối cùng là người đúng nhất. Theo lời các cô chú kể lại, ông nội tôi gần như không chăm sóc hay nuôi dạy con cái đàng hoàng. Một tay bà thứ hai gánh vác gia đình bằng đồng lương ít ỏi của mình. Rồi các cô lớn lên, mỗi người một con đường. Người làm trong viện kiểm sát, người trong quân đội, người làm tại ngân hàng. Cuộc sống nhìn chung cũng ổn định. Nhưng có một cô lấy chồng muộn, sau đó bị trầm cảm và gia đình gặp nhiều trục trặc.
Minh họa: AI
Chú út là người được đầu tư học hành nhiều nhất nhưng số phận lại không thuận lợi. Chú luôn gặp những điều không may và thường đổ lỗi cho ông nội vì đã không quan tâm, sát sao với mình. Chú cũng trách bà vì đã ép buộc để rồi cuộc đời rơi vào cảnh khó khăn. Cuộc sống dường như là một vòng luẩn quẩn của sự đổ lỗi. Những mâu thuẫn trong gia đình không đến từ những chuyện quá lớn lao. Chúng âm ỉ từ những cái tôi cá nhân và những va chạm nhỏ nhặt kéo dài qua nhiều năm tháng. Bố mẹ tôi cũng không thoát khỏi vòng luẩn quẩn đó.
Mỗi lần về quê, tôi lại phải nghe những câu chuyện ấy lặp đi lặp lại không biết bao nhiêu lần. Tôi lắng nghe nhưng hoàn toàn bất lực, luôn phải tỏ ra như mọi thứ vẫn bình thường. Tình cảm trong gia đình ngày càng sứt mẻ. Mâu thuẫn giữa anh chị em, giữa con ông và con bà, giữa bố con, chị em, con dâu và bố chồng... dường như chưa bao giờ có hồi kết. Tôi thực sự chỉ muốn tránh xa tất cả điều đó. Tôi chỉ mong mỗi lần về quê có thể ngồi lại, hỏi thăm nhau vài câu đơn giản như một gia đình bình thường nhưng điều đó dường như rất khó.
Thông thường, mỗi lần về quê, tôi đều sang thăm ông bà nội đầu tiên nhưng lần này vì bận việc nên tôi chưa qua. Hôm đó tôi chỉ nhìn thấy ông ngồi thất thần một mình, vẻ mặt buồn bã và đầy suy nghĩ. Lúc ấy sức khỏe của ông vẫn có vẻ bình thường. Rồi tôi nghe tin ông phải nhập viện cấp cứu vì nhiễm khuẩn đường ruột. Điều khiến tôi bàng hoàng hơn cả là người báo tin không phải ai trong gia đình mà là một bác sĩ tuyến huyện quen biết. Bác sĩ đã gọi điện cho chú tôi ở tận miền Nam. Sau đó, chú nhắn vào nhóm gia đình thông báo tình trạng của ông và mong mọi người thu xếp vào thăm.
Đọc xong tin nhắn đó, tôi chợt nghĩ: liệu đây có phải là cái giá mà ông phải trả cho cuộc đời ích kỷ, chỉ sống cho bản thân, không quan tâm vun vén gia đình? Để rồi đến cuối đời phải sống trong cảnh buồn hiu, cô quạnh dù bên cạnh có rất nhiều con cháu. Rồi tôi tự hỏi mình phải làm gì khi gia đình bên nội ngày càng đi xuống như vậy? Tôi chỉ là một đứa cháu nội đứng ngoài cuộc. Tôi không đủ khả năng để nói thay bố mình hay các cô chú. Bởi chỉ cần nói không đúng hoặc không khéo, mọi chuyện có thể trở nên tệ hơn rất nhiều.
Nhiều lúc tôi nghĩ hay cứ để mọi thứ thuận theo tự nhiên, để thời gian cuốn đi những gì cần phải qua đi. Để những người trong cuộc tự giải quyết những điều thuộc về họ. Nhưng rồi tôi lại giật mình nghĩ đến thế hệ của mình. Thế hệ của tôi là ai? Là những anh em họ từng lớn lên cùng nhau, từng chạy chơi trong cùng một sân nhà, từng gọi chung một tiếng ông, tiếng bà. Nhưng giờ đây ai cũng có cuộc sống riêng. Cơm áo gạo tiền, công việc, gia đình nhỏ và cả chủ nghĩa cá nhân ngày càng lớn hơn. Liệu sau này tình cảm họ hàng còn là nơi để chúng ta tìm về? Hay rồi sẽ đến lúc ai về nhà nấy, sống cuộc đời riêng của mình, chỉ còn gặp nhau trong đám cưới, đám tang hoặc những dịp bất đắc dĩ?
Tôi sợ rằng thế hệ anh em họ chúng tôi rồi cũng sẽ dần xa nhau, vì không còn được nuôi dưỡng bằng những kết nối, những kỷ niệm và những cảm xúc chung như trước nữa. Có những mối quan hệ không tan vỡ vì một biến cố lớn, chúng chỉ lặng lẽ nhạt dần theo năm tháng vì không ai còn đủ thời gian hoặc đủ sự quan tâm để giữ lấy. Nghĩ đến điều đó, tôi thấy buồn. Liệu suy nghĩ của tôi có quá bi quan không? Nếu anh chị nào từng sống trong một gia đình nhiều mâu thuẫn như vậy, xin hãy chia sẻ góc nhìn của mình. Tôi thực sự muốn lắng nghe.
Minh Quân
