Ngày 3/6, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho biết công tác phục chế đã hoàn thành, dự kiến đưa bảo vật vào điện Thái Hòa vào ngày mai. Việc phục chế do Công ty Cổ phần Tu bổ di tích Huế thực hiện từ ngày 22/4 đến 4/5 tại Bảo tàng Cổ vật cung đình Huế, dưới sự giám sát của Hội đồng chuyên môn do UBND TP Huế thành lập.
Ngai vàng vua Nguyễn được đặt bên trong điện Thái Hòa khi chưa bị phá hoại. Ảnh: Võ Thạnh
Theo Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, việc phục chế bảo vật được tiến hành trên nguyên tắc bảo tồn tối đa yếu tố gốc, tận dụng toàn bộ mảnh vỡ còn lại, hạn chế can thiệp vào hiện vật. Các chuyên gia đã làm sạch bề mặt, xử lý mối mọt, nấm mốc, gắn kết 14 mảnh vỡ của tay ngai, phục hồi phần mộng nối và xử lý các vị trí khuyết thiếu bằng vật liệu tương thích với chất liệu nguyên bản.
Quá trình hoàn thiện, các chuyên gia sử dụng sơn ta và vàng thật theo kỹ thuật truyền thống, đồng thời phủ lớp bảo vệ mỏng nhằm tăng độ bền nhưng không làm thay đổi giá trị thẩm mỹ của bảo vật. Toàn bộ công việc đều được quay phim, chụp ảnh và lập hồ sơ lưu trữ phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu lâu dài.
Sau phục chế, ngai vàng triều Nguyễn được khôi phục phần tay ngai bị hư hỏng, bảo đảm đúng hình dáng, màu sắc và kích thước nguyên bản theo hồ sơ công nhận bảo vật quốc gia. Hội đồng chuyên môn đánh giá việc phục chế không làm phát sinh hoa văn hay chi tiết mới, không làm sai lệch yếu tố gốc của hiện vật.
Ngai vàng triều Nguyễn sau khi được phục chế. Ảnh: Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế
Trước đó trưa 24/5/2025, Hồ Văn Phương Tâm, 42 tuổi, ở phường Hương Long, quận Phú Xuân, TP Huế mua vé vào cổng Đại nội Huế. Tới điện Thái Hòa, Tâm có biểu hiện không bình thường, bị nhân viên bảo vệ mời ra phía hậu điện. Tuy nhiên, Tâm quay lại, lẻn vào khu vực trưng bày ngai vua triều Nguyễn. Anh ta la hét, bẻ gãy phần tựa phía trước tay bên trái của ngai vàng, tách thành 14 mảnh.
Tâm sau đó bị khởi tố. Hiện vật được di chuyển về kho bảo quản của Bảo tàng Cổ vật cung đình Huế, các mảnh vỡ được cơ quan điều tra thu giữ phục vụ công tác giám định, điều tra. Sau khi hoàn tất thủ tục pháp lý và tiếp thu ý kiến chuyên môn của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, UBND TP Huế ban hành kế hoạch phục chế. Hội đồng chuyên môn gồm các nhà quản lý di sản, nhà nghiên cứu và nghệ nhân sơn thếp đã trực tiếp theo dõi, giám sát toàn bộ quá trình thực hiện.
Ngai vàng triều Nguyễn được đặt ở điện Thái Hòa là hiện vật độc bản mang nhiều giá trị lịch sử, văn hóa. Ngai cao 101 cm, rộng 72 cm, dài 87 cm. Phần đế dài 118 cm, rộng 90 cm, cao 20 cm. Phía trên ngai có bửu tán thếp vàng lộng lẫy. Tất cả được làm bằng gỗ sơn son thếp vàng. Tháng 1/2016, ngai vàng được công nhận bảo vật quốc gia.
Võ Thạnh
