Phi công Mỹ đã tìm cách sinh tồn trong 48 giờ trên lãnh thổ Iran (Ảnh minh họa: NDTV).
Mỗi quân nhân Mỹ đều phải trải qua một khóa huấn luyện được thiết kế để chuẩn bị cho kịch bản tồi tệ nhất có thể xảy ra: máy bay bị bắn hạ, rơi vào cảnh đơn độc và bị truy lùng trong lãnh thổ đối phương. Vào ngày 3/4, một phi công Mỹ đã rơi đúng vào tình huống đó.
Máy bay F-15E Strike Eagle của Mỹ, tiêm kích hai động cơ, hai chỗ ngồi chuyên thực hiện nhiệm vụ tấn công chiến thuật, đã bị bắn rơi ở phía tây nam Iran.
Một phi công điều khiển tiêm kích đã được giải cứu không lâu sau khi máy bay trúng đạn, nhưng phải mất 2 ngày Mỹ mới giải cứu được phi công còn lại. Iran thậm chí còn treo thưởng 60.000 USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ phi công Mỹ và kêu gọi người dân tham gia chiến dịch truy tìm.
Chiến dịch giải cứu có sự tham gia của hàng trăm binh sĩ đặc nhiệm và quân nhân, cùng hàng chục máy bay chiến đấu và trực thăng Mỹ.
Thành viên tổ bay mất tích, một đại tá, đã được giải cứu vào ngày 5/4 trong chiến dịch mà Tổng thống Donald Trump gọi là cuộc tìm kiếm và cứu nạn táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ. Nhưng cách phi công Mỹ sống sót trong gần 48 giờ đơn độc trên lãnh thổ đối phương, trong khi bị truy đuổi, lại là một câu chuyện ly kỳ.
Các máy bay Mỹ tiến hành chiến dịch tìm kiếm phi công tiêm kích ở Iran
Trốn trong khe núi, leo lên sườn núi
Khi lực lượng Iran và Mỹ chạy đua để tìm kiếm phi công, ông đã ẩn náu trong một khe núi, liên tục di chuyển, và có lúc leo lên một sườn núi cao 2.000m để tránh bị đối phương đang siết chặt vòng vây quanh mình. Được trang bị một khẩu súng ngắn và kinh nghiệm huấn luyện, vị trí của ông vẫn không được xác định, ngay cả đối với phía Mỹ, trong hơn 24 giờ. Phi công cũng có một thiết bị liên lạc và một thiết bị phát tín hiệu định vị.
“Chiến binh dũng cảm này đã ở sau phòng tuyến đối phương, trong những dãy núi hiểm trở của Iran, bị đối phương truy lùng và tiến gần hơn từng giờ”, ông Trump nói.
Các quan chức nói với CBS News rằng phi công Mỹ đã ở một mình hơn 24 giờ trên núi. Báo New York Times đưa tin Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) cuối cùng đã xác định được nơi ẩn náu của ông bằng cách sử dụng “năng lực đặc biệt” để theo dõi khi ông di chuyển qua địa hình đồi núi và né tránh người dân địa phương.
CIA đã đóng vai trò trung tâm trong nỗ lực giải cứu phi công Mỹ, triển khai một chiến dịch đánh lạc hướng nhằm khiến giới chức Iran mất phương hướng, theo hãng tin Axios.
Axios cho biết các đặc vụ CIA đã thực hiện một chiến dịch thông tin sai lệch trong nội bộ Iran rằng cả 2 thành viên trong tổ bay tiêm kích F-15 bị bắn hạ đều đã được tìm thấy và lực lượng Mỹ đang chuẩn bị đưa họ ra ngoài. Động thái này nhằm gây nhầm lẫn cho giới chức Iran khi họ cũng đang tìm cách truy bắt phi công Mỹ.
Các video đăng tải trực tuyến cho thấy người dân địa phương ở khu vực máy bay rơi đã lập các đội tìm kiếm để truy tìm phi công Mỹ. Theo New York Times, máy bay Mỹ đã ném bom vào các đoàn xe tiến gần khu vực nơi phi công đang ẩn náu.
Sau khi vị trí chính xác được xác nhận, CIA đã chia sẻ thông tin này với Nhà Trắng, Lầu Năm Góc và quân đội Mỹ, và một đội đặc nhiệm được triển khai đến khu vực lân cận vào tối 4/4.
Khi được tìm thấy, phi công được đưa lên 2 máy bay MC-130J đang chờ sẵn gần đó để đưa ra khỏi Iran. Tuy nhiên, một quan chức Mỹ nói với Reuters rằng các máy bay này gặp trục trặc kỹ thuật, buộc lực lượng Mỹ phải phá hủy ít nhất một chiếc.
Phi công Mỹ đã bị thương, nhưng Tổng thống Trump cho biết quân nhân này sẽ ổn định trở lại. Không có thành viên nào của đội cứu hộ thiệt mạng hoặc bị thương.
Ghế phóng thoát hiểm được cho là của phi công Mỹ khi máy bay bị bắn hạ ở Iran (Ảnh: NDTV).
Vì sao huấn luyện SERE quan trọng?
Theo các quan chức Mỹ, phi công đã dựa vào những kinh nghiệm mà ông có được trong khóa huấn luyện bắt buộc Survival, Evasion, Resistance, and Escape (Sinh tồn, Lẩn tránh, Kháng cự và Thoát hiểm), được gọi là SERE, để tránh bị bắt trong một ngày rưỡi.
Khóa huấn luyện này được thiết kế để chuẩn bị cho các phi công quân sự đối phó với chính những tình huống như vậy. Các phi công được học cách chịu đựng điều kiện khắc nghiệt, né tránh lực lượng đối phương, kháng cự khi bị bắt và tìm đường đến các đội cứu hộ. Các chuyên gia cho biết trọng tâm của khóa huấn luyện là khả năng thích nghi và đưa ra quyết định rõ ràng thay vì chỉ phụ thuộc vào trang thiết bị.
Phi công được trang bị một bộ dụng cụ sinh tồn gắn dưới ghế phóng và một áo cứu sinh mặc trên người, mang theo các vật dụng bao gồm bộ đàm, mũ bảo hiểm và vũ khí.
Các chuyên gia lưu ý rằng từ thời điểm phóng ghế thoát hiểm trên máy bay cho đến cuộc chạy đua sinh tồn dưới mặt đất, sự kết hợp giữa kinh nghiệm huấn luyện, bản năng sinh tồn và phản ứng quân sự nhanh chóng có thể cải thiện đáng kể cơ hội sống sót của một phi công.
Trong khi đó, quân đội Iran đã bác bỏ thông tin từ phía Mỹ. Ông Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn của Bộ chỉ huy trung tâm Khatam Al-Anbiya của Iran, cho biết chiến dịch giải cứu của Mỹ đã thất bại.
Ông tuyên bố “hai máy bay vận tải quân sự C-130 và hai trực thăng Black Hawk đã bị phá hủy” trong chiến dịch giải cứu của Mỹ.
