Vì sao Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc 9h trời vẫn tối sầm?

Sáng 17/4, Hà Nội và nhiều tỉnh, thành miền Bắc có mưa rào và dông. Đặc biệt ghi nhận thời điểm 7h30-9h nhiều nơi tại Hà Nội, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Lạng Sơn.... trời vẫn tối sầm, các phương tiện lưu thông phải bật đèn.

Trao đổi với phóng viên Dân trí về hiện tượng trên, TS. Trương Bá Kiên, Phó g iám đốc Trung tâm Nghiên cứu khí tượng khí hậu (Viện Khoa học Khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu), đánh giá đây là diễn biến không hiếm gặp trong giai đoạn chuyển mùa ở miền Bắc.

Theo TS. Trương Bá Kiên, nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng này xuất phát từ sự tương tác giữa hai khối khí có bản chất trái ngược.

Cụ thể, ông Kiên cho biết, trong 2 tuần đầu tháng 4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung bộ xảy ra nắng nóng diện rộng với nền nhiệt 35-37 độ C, chính vì vậy khí quyển rất nóng ẩm, do nền nhiệt cao, bề mặt đất bị đốt nóng mạnh.

Song song, thời điểm này theo ông Kiên cũng là giai đoạn cuối mùa của các đợt không khí lạnh, dù cường độ không còn mạnh như mùa đông nhưng vẫn có thể tăng cường xuống phía Nam.

Khi khối không khí lạnh khô tràn xuống và gặp khối không khí nóng ẩm, sự chênh lệch nhiệt - ẩm tạo ra trạng thái bất ổn định khí quyển rất mạnh.

Điều này làm các dòng không khí bốc lên (dòng thăng), cùng với đó hình thành vùng hội tụ gió ở khoảng 1-2km. Đây là điều kiện lý tưởng để các đám mây đối lưu phát triển nhanh chóng.

"Các đám mây này, điển hình là mây dông Cumulonimbus (Cb), có cấu trúc phát triển theo phương thẳng đứng rất mạnh, có thể vươn cao hàng chục km. Khi phát triển dày đặc trên diện rộng, với đặc điểm mật độ vật chất rất cao (dày) so với khí quyển bình thường chúng che kín ánh sáng mặt trời, cũng như hấp thụ ánh sáng mặt trời nên làm giảm đột ngột độ sáng vào ban ngày, khiến bầu trời trở nên tối sầm như buổi tối (hiện tượng sáng 17/4, tại nhiều tỉnh, thành ở miền Bắc), ông Kiên nói.

TS. Trương Bá Kiên cho biết thêm, trong sáng 17/4, là thời điểm xảy ra dông. Ở một số nơi, dông đã hình thành từ đêm 16, rạng sáng 17/4.

Vị chuyên gia cho rằng, mây dông có thể xảy ra bất kì thời điểm nào trong ngày, tuy nhiên tại khu vực Hà Nội và lân cận, quá trình đối lưu phát triển muộn hơn, đúng vào sau khi mặt trời đã mọc.

Vì vậy, mây dông dày đặc xuất hiện ngay trong buổi sáng đã gây ra cảm giác “trời tối bất thường” khi vừa bình minh xong, theo ông Kiên.

Bên cạnh đó, ông Kiên cũng cho biết trong các đám mây dông phát triển mạnh thường đi kèm mưa rào, gió giật, sấm sét, thậm chí có thể xuất hiện mưa đá cục bộ. Sự kết hợp giữa mây dày, mưa và bụi nước trong không khí càng làm giảm tầm nhìn, tăng cảm giác u ám.

Thực tế, hiện tượng “trời tối ban ngày” do mây dông dày đặc đã từng xảy ra nhiều lần trong quá khứ tại miền Bắc, đặc biệt trong các tháng chuyển mùa như tháng 4-5 hoặc tháng 9-10.

Vị chuyên gia cũng lưu ý, dù là hiện tượng bình thường về mặt khí hậu, nhưng dông mạnh trong giai đoạn này thường diễn biến nhanh và khó dự báo chi tiết theo từng khu vực nhỏ.

Người dân cần theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo thời tiết để chủ động phòng tránh các rủi ro như sét đánh, gió giật mạnh hoặc mưa đá.

Trong những ngày tới, miền Bắc vẫn đang trong thời kỳ giao mùa, nên các hiện tượng dông, mưa rào kèm theo biến đổi thời tiết nhanh trong ngày có thể tiếp tục xảy ra. Đây là đặc trưng khí hậu quen thuộc, nhưng vẫn cần được theo dõi chặt chẽ để giảm thiểu tác động đến sinh hoạt và giao thông.