Tiến sĩ Saman Maleki quan sát những thay đổi trong tế bào ung thư và tế bào miễn dịch - Ảnh: lhscri.ca
Cấy ghép vi sinh hỗ trợ trị ung thư
Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, các nhà khoa học Canada vừa công bố những kết quả nghiên cứu đầy hứa hẹn về phương pháp cấy ghép hệ vi sinh từ phân (FMT), cho thấy tiềm năng nâng cao hiệu quả của liệu pháp miễn dịch đối với một số bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn, đồng thời giảm bớt các tác dụng phụ nghiêm trọng có thể đe dọa tính mạng.
Theo 2 nghiên cứu được công bố ngày 13-4 trên tạp chí Nature Medicine, việc bổ sung các vi khuẩn đường ruột có lợi vào cơ thể bệnh nhân ung thư có thể giúp cải thiện khả năng đáp ứng với điều trị miễn dịch, cũng như hạn chế một số biến chứng nặng liên quan đến liệu pháp này.
Phương pháp cấy ghép hệ vi sinh từ phân là phương pháp đưa hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh từ người hiến sang bệnh nhân nhằm khôi phục sự cân bằng của hệ vi khuẩn trong đường tiêu hóa.
Trong các thử nghiệm tại Canada, mẫu phân từ người hiến được sàng lọc nghiêm ngặt để bảo đảm không chứa vi khuẩn có hại, mầm bệnh hay virus, sau đó được xử lý thành viên nang để bệnh nhân sử dụng bằng đường uống.
Tăng hiệu quả miễn dịch, giảm biến chứng
Một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 trên bệnh nhân ung thư thận giai đoạn muộn cho thấy phương pháp cấy ghép hệ vi sinh từ phân an toàn và có khả năng làm giảm các tác dụng phụ độc tính của liệu pháp miễn dịch, trong đó có viêm đại tràng và tiêu chảy nặng.
Theo các nhà khoa học, đây là nghiên cứu đầu tiên ghi nhận lợi ích của phương pháp cấy ghép hệ vi sinh từ phân trong hỗ trợ điều trị ung thư thận.
Trong khi đó, một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 do các nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm nghiên cứu trực thuộc Bệnh viện Đại học Montreal (CRCHUM) phối hợp với nhóm nghiên cứu ở Ontario thực hiện trên 20 bệnh nhân ung thư phổi và 20 bệnh nhân u hắc tố, đã cho kết quả tích cực.
Tất cả bệnh nhân đều được thực hiện một lần phương pháp cấy ghép hệ vi sinh từ phân trước khi bắt đầu liệu pháp miễn dịch.
Kết quả cho thấy 80% bệnh nhân ung thư phổi có đáp ứng với điều trị miễn dịch, gần gấp đôi mức đáp ứng thông thường. Ở nhóm bệnh nhân u hắc tố, tỉ lệ đáp ứng đạt 75%.
Nghiên cứu cũng phát hiện một số vi khuẩn đường ruột có hại dường như làm suy giảm hiệu quả của liệu pháp miễn dịch, qua đó mở ra khả năng phát triển các liệu pháp vi sinh cá thể hóa phù hợp với từng bệnh nhân.
Nhà khoa học Saman Maleki tại Viện Nghiên cứu Trung tâm Khoa học Y tế London, người tham gia cả 2 thử nghiệm, đánh giá đây là bước tiến quan trọng trong lĩnh vực nghiên cứu hệ vi sinh.
Theo ông, việc có tới 3 nghiên cứu độc lập, trong đó có một nghiên cứu tại châu Âu được công bố cùng thời điểm, cùng đưa ra kết quả tích cực về khả năng cải thiện đáp ứng miễn dịch nhờ phương pháp cấy ghép hệ vi sinh từ phân là tín hiệu rất đáng khích lệ.
Cùng chung nhận định, Tiến sĩ Michael Silverman, nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Lawson và là Giám đốc y khoa chuyên ngành bệnh truyền nhiễm của Bệnh viện St. Joseph’s, cho rằng phương pháp cấy ghép hệ vi sinh từ phân có thể giúp giảm thiểu hoặc ngăn ngừa những tác dụng phụ nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng, của liệu pháp miễn dịch.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi giúp bệnh nhân duy trì điều trị lâu hơn, từ đó kéo dài thời gian sống.
Hiện nay, phương pháp cấy ghép hệ vi sinh từ phân đã được chấp thuận tại Canada để điều trị nhiễm khuẩn đường ruột tái phát Clostridioides difficile (C. diff), một bệnh nguy hiểm có thể gây tử vong.
Thành công của phương pháp này trong điều trị C. diff đã tạo nền tảng để giới khoa học tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang các bệnh lý khác, trong đó có ung thư.
Những kết quả bước đầu này được kỳ vọng sẽ mở đường cho các phương pháp điều trị mới, tận dụng vai trò của hệ vi sinh đường ruột nhằm hỗ trợ cuộc chiến chống ung thư trong tương lai.
