Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giao các bộ ngành, địa phương triển khai thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về đầu tư một số dự án đường sắt.
Với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Phó Thủ tướng Thường trực trước hết lưu ý cần tạo hành lang pháp lý thuận lợi phát triển hệ thống giao thông vận tải đường sắt.
Bên cạnh đó, nâng cao trách nhiệm, quyết tâm, phấn đấu hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả để xây dựng, hình thành mạng lưới đường sắt vận chuyển hành khách công cộng trên toàn quốc đồng bộ, thuận lợi, hiện đại, nhanh chóng, an toàn.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc (Ảnh: Tiến Tuấn).
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu đẩy nhanh giai đoạn chuẩn bị đầu tư; bảo đảm chất lượng và tiến độ lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam theo đúng quy định.
“Quá trình triển khai phải bảo đảm chặt chẽ, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ các quy trình kỹ thuật, trình tự pháp lý, nhằm bảo đảm tuyệt đối chất lượng công trình và hiệu quả đầu tư của Dự án”, theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc.
Cũng theo yêu cầu của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Xây dựng và các đơn vị liên quan cần chủ động nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng phương án công nghệ, mô hình đầu tư và lựa chọn đối tác chiến lược thực hiện Dự án để kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Việc này, Phó Thủ tướng lưu ý phải bảo đảm tiến độ, hiệu quả, tính khả thi, yêu cầu về an ninh, quốc phòng trong quá trình triển khai thực hiện.
Cùng với việc xây dựng bộ giải pháp tổng thể, chi tiết nhằm kiểm soát tiến độ, đặc biệt tập trung vào các khâu quan trọng như chuẩn bị đầu tư, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyển giao công nghệ, Phó Thủ tướng yêu cầu làm tốt việc chuẩn bị quỹ đất, thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; bảo đảm ổn định đời sống, sinh kế và sản xuất cho người dân tại nơi ở mới.
Đối với Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Phó Thủ tướng chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi; chủ động nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng phương án lựa chọn trong khuôn khổ công nghệ đã được Quốc hội xác định, bảo đảm độc lập, tự chủ về công nghệ trong dài hạn.
Đồng thời, theo Phó Thủ tướng, cần đánh giá đầy đủ tác động của việc áp dụng tiêu chuẩn, công nghệ nước ngoài đối với chi phí vận hành và bảo trì trong suốt vòng đời Dự án, nhằm bảo đảm hiệu quả, tính khả thi, an ninh, quốc phòng và khả năng cân đối, hoàn trả vốn cũng như bảo đảm nguồn thanh toán nợ vay.
Dự án đường sắt đô thị tại TPHCM (Ảnh: Nam Anh).
Về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội, TPHCM, Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng, UBND TP Hà Nội và TPHCM rà soát, hoàn thiện cơ chế phát triển TOD, đặc biệt là cơ chế tài chính đất đai theo hướng rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực, rõ cơ chế điều tiết và sử dụng giá trị tăng thêm từ đất.
Các đơn vị cũng được giao kiểm tra và đôn đốc tiến độ triển khai các tuyến đường sắt đô thị tại 2 thành phố lớn, bảo đảm tính kết nối đồng bộ trong toàn mạng lưới, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành các tuyến đã đưa vào khai thác, từng bước giảm dần mức hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước.
Phó Thủ tướng Thường trực chỉ đạo ưu tiên xây dựng các dự án TOD tại khu vực có tiềm năng cao, gắn với phát triển đô thị mật độ cao, sử dụng hiệu quả quỹ đất và hạ tầng.
TOD là mô hình phát triển đô thị tập trung quanh các điểm trung chuyển giao thông công cộng như nhà ga metro, bến xe buýt nhanh (BRT) hay các điểm kết nối đa phương tiện.
Với bán kính phục vụ 400-800m tính từ điểm giao thông công cộng, mô hình TOD tạo ra các khu vực có mật độ cao, tích hợp nhiều chức năng như nhà ở, văn phòng, thương mại, dịch vụ công cộng… nhằm khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng, hạn chế phương tiện cá nhân, từ đó giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường.
