Ngân hàng Trung ương Nga đã âm thầm bán ra gần 22 tấn vàng chỉ trong vài tháng đầu năm.
Đối với một quốc gia từng miệt mài gom hơn 1.900 tấn vàng trong hai thập kỷ qua, động thái xả bán này không chỉ là câu chuyện của riêng nước Nga. Nó phản ánh một quy luật của kinh tế học rằng vàng luôn là "tấm đệm tài chính" và là công cụ thanh khoản cuối cùng trong mọi cuộc khủng hoảng.
Nga bán gần 22 tấn vàng kể từ đầu năm nhằm bù đắp thâm hụt ngân sách (Ảnh: Daily Mail).
Bán vàng để "vá" lỗ hổng ngân sách
Theo dữ liệu từ The Moscow Times và Kitco News, từ tháng 1 đến tháng 4, Nga đã bán khoảng 21,772 tấn vàng. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh thâm hụt ngân sách của nước này phình to, chạm mốc 61,2 tỷ USD (tương đương 4,6 nghìn tỷ ruble) vào cuối tháng 3.
Nguồn thu từ dầu khí sụt giảm cùng các áp lực chi tiêu đã buộc Moscow phải dùng đến "của để dành".
Bà Natalia Milchakova, chuyên gia phân tích trưởng tại Freedom Finance Global, nhận định việc bán vàng để tài trợ thâm hụt là bước đi hoàn toàn dễ hiểu khi chi tiêu chính phủ vượt xa kế hoạch ban đầu. Đây cũng là xu hướng chung của nhiều ngân hàng Trung ương tại các nền kinh tế đang phát triển trong giai đoạn hiện nay.
Thực tế, nền kinh tế Nga đang đối mặt với không ít thách thức. Tăng trưởng thấp hơn dự báo, tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng cùng áp lực từ các lệnh trừng phạt đã khiến các lĩnh vực như sản xuất, công nghiệp và xây dựng gặp nhiều khó khăn.
Nghệ thuật chốt lời và bài toán định giá
Dù phải bán vàng do áp lực tài khóa, không thể phủ nhận Nga đã có những thời điểm "chốt lời" vô cùng chuẩn xác. Theo báo cáo, chỉ riêng trong tháng 1, nước này đã bán 300.000 ounce vàng đúng vào thời điểm giá vượt mốc 5.500 USD/ounce.
Thương vụ này ước tính mang về cho ngân sách từ 1,41-1,68 tỷ USD. Nhờ mức giá neo cao, tổng giá trị dự trữ vàng của Nga trong tháng 1 vẫn tăng 23%, đạt 402,7 tỷ USD bất chấp việc khối lượng vật chất sụt giảm.
Tác động kép từ việc bán vật chất và giá giảm đã kéo giá trị dự trữ của Nga đi xuống. Dù vậy, với tổng dự trữ quốc tế vẫn neo ở mức 775 tỷ USD (trong đó vàng chiếm khoảng 48%), nền tảng tài chính của quốc gia này chưa có dấu hiệu rủi ro vỡ trận.
Nga hiện vẫn vững vàng ở vị trí thứ 5 toàn cầu về dự trữ vàng vật chất.
Cơn sốt vàng trong dân và dòng chảy sang phương Đông
Ở một góc nhìn khác gần gũi hơn với giới đầu tư cá nhân, những biến động vĩ mô đang kích hoạt một cơn sốt vàng thực sự trong lòng nước Nga. Khi đồng ruble suy yếu, người dân lập tức tìm đến vàng như một hầm trú ẩn an toàn để bảo vệ tài sản.
Số liệu từ Sàn giao dịch Moscow cho thấy, khối lượng giao dịch vàng trong tháng gần nhất đã tăng vọt hơn 350% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 42,6 tấn. Trong đó, có tới 28,6 tấn là giao dịch hoán đổi và 14 tấn giao ngay.
Nếu tính theo giá trị, mức tăng lên tới 500%, tương đương 534,4 tỷ ruble (khoảng 7,1 tỷ USD). Trước đó, trong năm 2024, người dân Nga đã mua tới 75,6 tấn vàng, "nuốt trọn" khoảng 25% tổng sản lượng khai thác hàng năm của quốc gia này.
Không chỉ sôi động ở thị trường nội địa, dòng chảy kim loại quý của Nga còn đang hướng mạnh sang phương Đông. Theo Bloomberg, giá trị xuất khẩu quặng kim loại quý từ Nga sang Trung Quốc đã tăng 80% trong nửa đầu năm 2025, đạt mốc 1 tỷ USD.
Bên cạnh vàng, đà tăng giá của các kim loại khác như palladium (tăng 38%) và bạch kim (tăng 59%) trong năm 2025 cũng mang lại nguồn thu lớn cho các tập đoàn khai khoáng hàng đầu.
