Xuồng cao tốc được trang bị vũ khí của Iran trong một cuộc tập trận (Ảnh: New York Post).
Giờ đây, các máy bay và các tàu khu trục Mỹ buộc phải theo dõi những xuồng cao tốc hoạt động theo kiểu "bầy đàn" của Iran trong một tuyến đường năng lượng quan trọng.
“Tôi đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn hạ và loại bỏ bất kỳ con thuyền nào, dù là thuyền nhỏ”, ông Trump viết trên mạng xã hội ngày 23/4, cáo buộc các phương tiện của Iran đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Mục tiêu của “hạm đội muỗi" Iran đã được giới chức Mỹ biết đến từ nhiều năm, và các đơn vị thử nghiệm vũ khí thường xuyên đánh giá khả năng của các tàu chiến trong việc đối phó với lực lượng này.
Thuật ngữ "hạm đội muỗi" đã có từ lâu năm, ám chỉ lực lượng tàu nhỏ, nhanh, hoạt động số lượng lớn. Mấu chốt của chiến lược này là triển khai phương tiện nhỏ, chi phí thấp để gây khó cho đối thủ mạnh hơn, tạo ra thế bất đối xứng.
Trong giai đoạn căng thẳng năm 2020, ông Trump từng chỉ đạo hải quân nhắm vào “các xuồng vũ trang của Iran” gây ảnh hưởng tới tàu Mỹ.
Mệnh lệnh lần này của ông Trump làm suy yếu những tuyên bố trước đó của chính quyền rằng hải quân Iran đã bị phá hủy nặng nề.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã hạ thấp mối đe dọa từ các “xuồng vũ trang tốc độ cao” của Iran trong một cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 22/4, khẳng định Mỹ đã phá hủy năng lực hải quân thông thường của Iran. Tuy nhiên, theo các chuyên gia mối đe dọa từ phía Tehran vẫn còn tồn tại.
Đồng thời, điều này cũng để lại những câu hỏi chưa được giải đáp về mức độ hoạt động rải thủy lôi của Iran, điều mà Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ chưa công bố chi tiết.
Quy mô đội xuồng nhỏ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng chưa rõ ràng, với một ước tính năm 2019 của Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ cho rằng có hàng trăm phương tiện như vậy trên khắp vịnh Ba Tư.
Các cuộc không kích của Mỹ có thể đã làm suy yếu hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Iran “đến mức không thể triển khai các bãi thủy lôi quy mô lớn, có tổ chức”, theo Tiến sĩ Steve Wills, nhà phân tích tại Trung tâm Chiến lược Hàng hải.
Cuộc xung đột kéo dài gần 8 tuần vẫn chưa ngã ngũ, khi Mỹ từ chối dỡ bỏ phong tỏa nếu chưa có thỏa thuận, còn Iran tuyên bố sẽ không có thỏa thuận nào nếu lệnh phong tỏa của Mỹ chưa được dỡ bỏ.
Nếu được thực thi, mệnh lệnh của ông Trump báo hiệu sự thay đổi trong cách thức tác chiến và có thể làm suy yếu lệnh ngừng bắn đã được duy trì hơn 2 tuần. Cho đến nay, Mỹ chủ yếu dựa vào không kích để tấn công các mục tiêu hải quân và trên bộ, đồng thời giữ mức độ đe dọa đối với lực lượng của mình ở mức thấp.
Một cuộc “mèo vờn chuột” trên biển có nguy cơ khiến tàu Mỹ bị cuốn vào làn đạn đan chéo. “Đây là một điểm đòn bẩy mà Iran đang nắm giữ”, Đô đốc nghỉ hưu William McRaven, cựu chỉ huy lực lượng tác chiến đặc biệt Mỹ nhận định.
“Đừng nhầm lẫn, họ vẫn có thể kiểm soát eo biển Hormuz”, ông McRaven nói. Các xuồng tấn công nhanh “đặt tàu của chúng ta vào tình thế nguy hiểm, với UAV, với tên lửa đạn đạo tầm ngắn”, ông nhận định.
Khi kết hợp các xuồng nhỏ với hệ thống tên lửa mặt đất mạnh mẽ, Iran sẽ có thể tạo một hệ thống chống tiếp cận/chống xâm nhập hoàn chỉnh nhằm ngăn Hải quân Mỹ cố gắng áp sát eo biển Hormuz”, Tiến sĩ James Russell, cựu quan chức chính sách Trung Đông của Lầu Năm Góc nhận định.
