Hạ tầng đô thị tạo đà cho Cần Giờ thành trục phát triển mới

Cách trung tâm TPHCM khoảng 50km, Cần Giờ không phải là khu vực xa về địa lý. Tuy nhiên, trong nhiều năm, để đến Cần Giờ, người dân phụ thuộc vào hệ thống phà Bình Khánh, phà biển Vũng Tàu - Cần Giờ, khiến thời gian di chuyển khó ổn định, đặc biệt vào dịp cuối tuần hay lễ, Tết.

Tuy nhiên, bức tranh vùng dự báo sẽ thay đổi mạnh trong thời gian tới khi địa phương này đang đón dòng vốn khổng lồ chảy vào hạ tầng, xóa bỏ những điểm nghẽn bấy lâu nay.

Nam châm hạ tầng

Trong định hướng phát triển đô thị của TPHCM, khu Nam - đặc biệt là Cần Giờ - được xác định là không gian mở rộng về phía biển, có tiềm năng kinh tế, du lịch, sinh thái, logistic. Để khai thác tiềm năng, hàng loạt dự án hạ tầng đang được nghiên cứu, triển khai hoặc chuẩn bị đầu tư. Cần Giờ được dự báo chuyển mình trong 3-5 năm tới.

Động lực đầu tiên của khu vực này là tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ. Tuyến dài hơn 50km, kết nối Bến Thành, đi qua khu vực quận 4,7, Nhà Bè cũ và chạy dọc Rừng Sác đến Cần Giờ. Vận tốc thiết kế đến 350km/h giúp giảm 90% thời gian di chuyển hiện nay.

Điều này đồng nghĩa với việc đi từ biển Cần Giờ đến chợ Bến Thành trong 13 phút, nhanh hơn cả những khu vực nội thành như Bình Thạnh hay Phú Nhuận. Công trình này được Vingroup triển khai, dự kiến khai thác quý IV/ 2028.

Tiếp theo là Cầu Cần Giờ - công trình phá thế lụy phà. Cầu đã động thổ đầu năm nay, dài 6,3km, trong đó cầu chính vượt sông Soài Rạp gần 3km, quy mô 6 làn xe, tổng vốn hơn 13.200 tỷ đồng. Công trình dự kiến hoàn thành năm 2029, giúp lưu thông liên tục, giảm nửa thời gian di chuyển và xóa bỏ nút thắt của khu vực.

Khi lưu thông qua sông Xoài Rạp không còn phụ thuộc đường thủy, lượng lớn phương tiện sẽ đổ về đường Rừng Sác mỗi ngày. Để đảm bảo khả năng đáp ứng trong dài hạn, tuyến đường này đề xuất nâng cấp lên 10 làn (hiện nay là 6), đưa vào khai thác giai đoạn 2028-2029.

Ở phía biển, đường kết nối Vũng Tàu dự kiến khởi công quý II và hoàn thành hai năm sau. Tuyến vượt biển này dài hơn 14km, nối từ đường Biển Đông 2 thuộc Khu đô thị Cần Giờ đến khu vực đường 30/4, TP Vũng Tàu cũ. Dự án gồm gần 3km đường dẫn, khoảng 8km cầu và 3,1km hầm dìm dưới biển.

Song song, khu vực này cũng có cao tốc Bến Lức - Long Thành (sắp hoàn thiện) đi qua. Siêu cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ vốn 5 tỷ USD sắp triển khai. Những dự án này, sẽ không chỉ phục vụ kết nối mà còn định hình vai trò kinh tế mới cho khu vực.

Những yếu tố từng được xem là hạn chế như hạ tầng chưa hoàn thiện và đô thị hóa chưa cao - lại là động lực tăng trưởng thời gian tới. Vài năm tới là thời điểm hạ tầng bùng nổ, kéo theo đó là sự hình thành của những không gian kinh tế mới.

Sức bật cho siêu đô thị

Trước hết là lợi thế về hệ sinh thái. Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ có diện tích khoảng 75.000ha, được UNESCO công nhận, là một trong những khu rừng ngập mặn lớn nhất khu vực Đông Nam Á. Cùng với đường bờ biển dài và hệ thống sông rạch, nơi đây tạo nên một không gian sinh thái hiếm có trong đô thị lớn.

Quy hoạch đến 2030 xác định khu vực này trở thành đô thị sinh thái, bảo tồn khu dự trữ sinh quyển, tập trung phát triển kinh tế biển, cảng trung chuyển, vận tải logistics, du lịch, đô thị sinh thái biển và năng lượng tái tạo.

Sự tham gia của các nhà đầu tư lớn cũng góp phần thúc đẩy quá trình này. Các dự án quy mô hàng nghìn hecta đang triển khai tại Cần Giờ, trong đó có những mô hình đại đô thị sinh thái tích hợp du lịch, nghỉ dưỡng, an cư, giáo dục, thương mại, hướng đến khai thác đồng thời lợi thế thiên nhiên và hạ tầng.

Nổi bật nhất là Vinhomes Green Paradise, với quy mô khoảng 2.870ha. Dự án này nằm trong khu vực hưởng lợi từ các tuyến hạ tầng đang và sẽ hình thành, đồng thời đóng vai trò bổ sung hệ sinh thái du lịch - dịch vụ cho khu vực.

Ông Stephen Higgins, Giám đốc bộ phận Thị trường vốn, Cushman và Wakefield Nhật Bản, người từng nhiều năm sống tại Việt Nam ví Cần Giờ như "kỳ quan đô thị" trong tương lai. Bên cạnh lợi thế tự nhiên hiếm có, hạ tầng đẳng cấp quốc tế đang thổi làn gió mới cho khu vực.

Theo chuyên gia, lợi thế lớn nhất của Cần Giờ không chỉ nằm ở 75.000ha khu dự trữ sinh quyển, mà ở siêu đô thị tích hợp quy mô quốc tế - mô hình khác biệt với các đô thị Việt Nam trước đây. Khi hạ tầng kết nối và đô thị vận hành đồng bộ, Cần Giờ thậm chí có thể đón 70-80 triệu lượt khách mỗi năm, vượt xa các thủ phủ du lịch nổi tiếng thế giới.

Từ một khu vực bị giới hạn bởi kết nối, Cần Giờ đang từng bước thay đổi vị thế trong bản đồ đô thị TPHCM và khu vực. Khi các dự án hạ tầng được triển khai, khoảng cách địa lý không còn là rào cản, mở ra cơ hội để khu vực này chuyển mình thành một trục phát triển mới.