Siết nguồn gốc, xuất xứ vàng

Phạt hàng trăm triệu đồng, tịch thu vàng trang sức không rõ nguồn gốc

Ảnh: Nhật Thịnh

Chi cục QLTT TP.HCM đánh giá việc liên tiếp phát hiện các vụ kinh doanh trang sức không rõ nguồn gốc cho thấy nguy cơ tiềm ẩn đối với người tiêu dùng và sự cần thiết phải siết chặt hơn nữa công tác QLTT. Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục chỉ đạo các đội tăng cường công tác quản lý địa bàn, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh vàng. Theo kế hoạch do cơ quan QLTT công bố cuối năm 2025, cơ quan này sẽ thực hiện kiểm tra 180 tiệm vàng trên địa bàn.

Không chỉ QLTT, qua công tác kiểm tra và nắm bắt tình hình, Cục Thuế cũng đã nhận diện những thủ đoạn tinh vi nhằm che giấu doanh thu trong lĩnh vực kinh doanh kim loại quý. Điển hình là hiện tượng cá nhân "thay mặt" tổ chức, cơ sở kinh doanh bán vàng, bạc cho các tổ chức, cá nhân khác, không xuất hóa đơn bán hàng theo quy định. Nhiều nơi yêu cầu dùng tiền mặt khi giao dịch hoặc sử dụng tài khoản cá nhân để thực hiện giao dịch với người mua. Những hành vi này dẫn đến việc kê khai thiếu số lượng bán ra và doanh thu thực tế, gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước. Chính vì vậy, cơ quan thuế các tỉnh thành đẩy mạnh tuyên truyền, ngăn chặn việc lợi dụng tiền mặt, tài khoản cá nhân nhằm che giấu doanh thu, trốn tránh nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.

Sớm giải quyết khó khăn nguyên liệu vàng

Là địa bàn quy tụ số lượng lớn DN sản xuất kinh doanh vàng, NHNN chi nhánh khu vực 2 (TP.HCM và Đồng Nai) thời gian qua đã có công văn nhắc nhở các DN hoạt động trong lĩnh vực vàng trang sức mỹ nghệ về nguồn gốc xuất xứ. Các DN cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tiêu chuẩn công bố áp dụng và khối lượng sản phẩm do DN thuê gia công; chấp hành các quy định của pháp luật về chế độ kế toán, lập và sử dụng hóa đơn, chứng từ. Trong đó, phải đảm bảo giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ vàng nguyên liệu mua vào để sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ (hóa đơn, bảng kê, giấy tờ pháp lý khác có liên quan... theo hướng dẫn của cơ quan thuế; cục QLTT...).

Theo nhiều chuyên gia, nguyên nhân sâu xa của tình trạng này chính là thiếu nguyên liệu sản xuất. Trong công văn gửi Chính phủ mới đây, Hiệp hội Kinh doanh vàng VN cho rằng đến nay chưa có văn bản, quy định nào của Chính phủ cũng như ngành chức năng hướng dẫn việc mua, huy động nguồn vàng trong nước để làm nguyên liệu sản xuất, chế tác vàng trang sức mỹ nghệ, gây lãng phí nguồn lực trong nước. Do không có văn bản quy định, hướng dẫn của Chính phủ, và các cơ quan quản lý nhà nước nên việc thu mua hoặc huy động dưới các hình thức khác nhau (mua, vay, ...) để làm nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, chế tác vàng trang sức của DN luôn tiềm ẩn rủi ro pháp lý; dẫn đến thời gian vừa qua nhiều DN bị xử phạt hành chính hoặc chuyển cơ quan pháp luật để làm rõ về các hoạt động mua bán, huy động vàng. Do đó, Hiệp hội đề nghị Chính phủ sớm cho ban hành các quy định về huy động, mua bán từ nguồn vàng trong nước để làm nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, chế tác vàng trang sức.

Đồng thời, Hiệp hội cũng kiến nghị Chính phủ ban hành cơ chế chính sách đột phá, quy định rõ DN sản xuất, xuất khẩu vàng trang sức mỹ nghệ được nhập khẩu vàng nguyên liệu theo khối lượng ký hợp đồng với nhà cung cấp nước ngoài và đăng ký với ngân hàng thương mại nơi DN mở tài khoản giao dịch (tương tự các DN nhập nguyên liệu để sản xuất của các ngành như dệt may, da giày, cơ khí...) khi có nhu cầu nhập nguyên liệu chỉ cần xuất trình bộ chứng từ nhập khẩu với ngân hàng thương mại. DN sẽ đăng ký kế hoạch hằng năm và báo cáo định kỳ về tình hình nhập khẩu vàng nguyên liệu; sử dụng cho sản xuất để bán ra thị trường trong nước và cho xuất khẩu gửi NHNN...

Chỉ khi giải quyết được bài toán khan hiếm vàng nguyên liệu thì giá vàng cũng như các vấn đề nói trên mới giải quyết triệt để được.