Ma túy ngụy trang trong các tuýp kem đánh răng được vận chuyển từ Pháp về Việt Nam - Ảnh: Hải quan TP.HCM
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã chỉ ra nhiều phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng tội phạm khi lợi dụng hoạt động vận chuyển hàng hóa quốc tế, đặc biệt là dịch vụ chuyển phát nhanh từ châu Âu về Việt Nam, để thực hiện hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy.
Ma túy được ngụy trang tinh vi
Theo cơ quan điều tra, các đối tượng đã có sự cấu kết chặt chẽ giữa các mắt xích trong và ngoài nước, hình thành các đường dây vận chuyển ma túy xuyên quốc gia với phương thức hoạt động ngày càng tinh vi. Ma túy thường được cất giấu trong các kiện hàng hóa, bưu kiện và ngụy trang dưới nhiều hình thức như hàng tiêu dùng, thực phẩm, mỹ phẩm, linh kiện điện tử hoặc các loại hàng hóa thông thường nhằm qua mặt cơ quan chức năng.
Đáng chú ý, các đối tượng sử dụng thông tin người gửi, người nhận không chính xác hoặc giả mạo, thậm chí thuê người nhận hàng để che giấu danh tính thật. Điều này gây không ít khó khăn cho công tác xác minh, truy vết và điều tra của lực lượng chức năng.
Theo nhận định của cơ quan công an, chính sự tiện lợi và tốc độ của dịch vụ giao nhận hiện đại đã vô tình bị lợi dụng. Các đơn hàng được đặt và vận chuyển qua nhiều khâu, mỗi khâu lại do một cá nhân hoặc đơn vị khác nhau đảm nhiệm, khiến việc kiểm tra nguồn gốc trở nên khó khăn hơn.
Cần quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc kiểm tra, xác minh thông tin khách hàng
Quá trình điều tra cũng cho thấy, dù các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp kiểm soát đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa quốc tế, song vẫn còn tồn tại một số sơ hở.
Cụ thể, việc xác minh thông tin người gửi và người nhận trong một số loại hình chuyển phát nhanh chưa được thực hiện chặt chẽ. Một số doanh nghiệp vận chuyển vẫn chủ yếu dựa vào khai báo của khách hàng mà chưa kiểm tra thực tế nội dung hàng hóa.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, đào tạo cho đội ngũ nhân viên giao nhận và tài xế về nhận diện thủ đoạn của tội phạm ma túy còn hạn chế. Nhiều người tham gia vận chuyển chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng để phát hiện dấu hiệu nghi vấn trong quá trình làm việc.
Từ những sơ hở này, các đối tượng tội phạm đã lợi dụng để thực hiện hành vi phạm pháp, đưa ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam một cách tinh vi và có tổ chức.
Trước thực trạng trên, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã đưa ra nhiều kiến nghị nhằm siết chặt công tác quản lý và phòng ngừa tội phạm trong lĩnh vực này.
Theo đó, các cơ quan quản lý nhà nước cần rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật liên quan đến hoạt động vận chuyển hàng hóa quốc tế và dịch vụ chuyển phát nhanh. Trong đó, cần quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc kiểm tra, xác minh thông tin khách hàng, đảm bảo đầy đủ dữ liệu định danh trước khi tiếp nhận vận chuyển.
Đồng thời, cần bổ sung cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tin giữa doanh nghiệp vận chuyển, cơ quan hải quan và lực lượng công an nhằm kịp thời phát hiện các bưu kiện có dấu hiệu nghi vấn.
Đối với lực lượng hải quan và các đơn vị chức năng tại cửa khẩu, sân bay quốc tế, cần tăng cường kiểm tra, soi chiếu hàng hóa, đặc biệt với các lô hàng đến từ khu vực có nguy cơ cao về tội phạm ma túy. Công tác phân tích rủi ro cần được đẩy mạnh để sàng lọc các kiện hàng nghi vấn.
Về phía doanh nghiệp, cần nâng cao trách nhiệm quản lý nội bộ, tăng cường kiểm soát quy trình tiếp nhận và vận chuyển hàng hóa. Đồng thời, tổ chức tập huấn cho nhân viên nhận diện các thủ đoạn giấu ma túy trong hàng hóa, từ đó chủ động phát hiện và báo cáo khi có dấu hiệu bất thường.
Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ giao nhận qua nền tảng công nghệ cũng được khuyến nghị hoàn thiện cơ chế quản lý đơn hàng, đặc biệt với các đơn không rõ nguồn gốc. Việc lưu trữ dữ liệu về hành trình vận chuyển, thông tin tài xế và khách hàng cần được thực hiện đầy đủ để phục vụ công tác kiểm tra khi cần thiết.
Cơ quan công an nhấn mạnh, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, từ cơ quan quản lý, lực lượng chức năng đến doanh nghiệp và người lao động trong ngành vận chuyển là yếu tố then chốt để ngăn chặn hiệu quả hoạt động vận chuyển trái phép chất ma túy trong bối cảnh hiện nay.
