Hộ kinh doanh cần làm gì để khai, nộp thuế đúng ngay từ đầu?

Ngày 17-4, tại Hội thảo "Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh", bà Lê Thị Chinh - Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế) - đã chỉ "bí kíp" để người nộp thuế làm đúng ngay từ đầu, yên tâm kinh doanh.

Hôi thảo diễn ra tại trụ sở của Thuế TP.HCM, với sự tham gia của gần 400 hộ kinh doanh, tiểu thương trên địa bàn thành phố, cùng đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực thuế, công nghệ, tài chính.

Doanh thu 500 triệu/năm không phải nộp thuế

Bà Lê Thị Chinh cho biết ngày 20-4 này là hạn cuối hộ kinh doanh bước vào kỳ kê khai đầu tiên. Vậy làm thế nào để người nộp thuế làm đúng ngay từ đầu, yên tâm kinh doanh.

Theo bà, Nghị định 68 và Thông tư 18 của Bộ Tài chính vừa mới ban hành đã quy định cụ thể về chính sách và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Các đối tượng này sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng.

Để hỗ trợ người nộp thuế, bà Chinh nêu rõ: hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Mức này tới đây đang được nghiên cứu để điều chỉnh, nhằm hỗ trợ bà con hộ kinh doanh.

Đối với trường hợp doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh sẽ nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp doanh thu nhân (X) tỉ lệ phần trăm, tùy theo từng ngành nghề. Đơn cử ngành bán lẻ thương mại áp dụng mức 1%, dịch vụ ăn uống là 3% trên doanh thu...

Về thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh được áp dụng hai phương pháp, tùy theo quy mô doanh thu trong năm.

Cụ thể, với doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỉ đồng/ năm, người nộp thuế được chọn một trong hai cách tính thuế. Một là doanh thu nhân với tỉ lệ thuế. Hai là thu nhập tính thuế (nghĩa là doanh thu trên 500 triệu đồng trừ (-) chi phí hợp lý, hợp lệ) nhân với thuế suất 15%. Bà con được quyền chọn lựa phương pháp có lợi hơn.

Đối với nhóm có doanh thu trên 3 tỉ đồng đến 50 tỉ đồng/ năm, hộ kinh doanh sẽ áp dụng phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất tương ứng là 17%. Nhóm doanh thu trên 50 tỉ đồng/ năm áp dụng thuế suất 20% theo phương pháp này.

Lưu ý về thuế kê khai

Một điểm mới là quy định về kê khai, trong đó, theo bà Chinh, hộ, cá nhân kinh doanh đặc biệt cần lưu ý thời hạn kê khai chứ không chỉ nộp thuế,

Hộ, cá nhân kinh doanh tự xác định mức doanh thu trong năm từ hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ để thực hiện kê khai, nộp thuế.

Cụ thể, doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống (tức là thuộc ngưỡng không chịu thuế) thì nộp thông báo doanh thu của năm 2026 với cơ quan thuế duy nhất 1 lần, chậm nhất là ngày 31-1-2027 tiếp theo.

Về khai và nộp thuế giá trị gia tăng, trường hợp có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 50 tỉ đồng/ năm, thì khai và nộp thuế giá trị gia tăng theo quý. Như thuế quý 1 này, hộ kinh doanh sẽ khai và nộp và hạn muộn nhất là ngày 4-5 tới.

Trường hợp có doanh thu năm trên 50 tỉ đồng/ năm, hộ thực hiện khai theo tháng.

Về khai và nộp thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh, cá nhân sẽ lựa chọn nộp thuế một trong hai phương pháp như ở trên.

Nếu như chọn phương pháp thuế suất nhân với doanh thu tính thuế thì hộ kê khai và nộp thuế theo quý, cùng với hạn khai và nộp thuế giá trị gia tăng. Quy định này rất thuận lợi cho người nộp thuế, nộp cùng một thời điểm trên cùng một mẫu.

Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất sẽ tạm nộp thuế thu nhập cá nhân theo tháng, quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng.

"Để hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh có thể kê khai dễ dàng và thuận lợi nhất ngay trong kỳ kê khai đầu tiên, hồ sơ khai thuế của các tháng 1, 2 và 3 năm nay đối với hộ có doanh thu trên 50 tỉ đồng/ năm sẽ nộp chậm nhất là ngày 20-4", bà Chinh nhấn mạnh.

Bà cũng nói thêm trường hợp đã khai thuế, nộp thuế theo Thông tư 40 thì người nộp thuế không phải điều chỉnh lại. Những hộ chưa khai thuế sẽ thực hiện kê khai theo quy định, thủ tục mới tại Thông tư 18 và không bị xử phạt.

Phải thông báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử

Một nội dung nữa được bà Chinh lưu ý là quy định hộ kinh doanh phải thông báo bằng phương thức điện tử cho cơ quan thuế tất cả tài khoản ngân hàng, ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh. Tất cả các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, kể cả nhóm có doanh thu chưa đến mức phải nộp thuế phải thực hiện quy định này.

"Việc thông báo tài khoản phục vụ kinh doanh sẽ giúp hộ kinh doanh minh bạch dòng tiền, chứng minh dòng tiền để vay vốn, kêu gọi đầu tư. Trên cơ sở minh bạch dòng tiền, cơ quan thuế cũng có tờ khai gợi ý về thuế cho họ kinh doanh" – bà Chinh trao đổi.

Về sử dụng hóa đơn, theo quy định hộ có doanh thu trên 1 tỉ đồng/ năm phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Trường hợp hộ có doanh thu trên 500 triệu đến 1 tỉ đồng/năm, người nộp thuế có nhu cầu sử dụng thì đăng ký với cơ quan thuế.

Nhằm giúp hộ, cá nhân kinh doanh hiểu chính sách thuế và thực hiện đúng ngay từ đầu, cơ quan thuế đã biên soạn sổ tay hướng dẫn để hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khai, nộp thuế, sử dụng hóa đơn điện tử…

Thao tác kê khai thuế tại hội thảo

Sau phần chia sẻ thông tin của bà Chinh về các quy định thuế mới, chương trình chuyển sang phần hướng dẫn thực hành trực tiếp do ông Vương Việt Anh - Chuyên viên Ban Công nghệ, Chuyển đổi số và Tự động hóa, Cục Thuế - đảm nhiệm.

Tại sân khấu chính, ông Việt Anh trực tiếp "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn từng bước để hộ kinh doanh thao tác trên hệ thống dịch vụ công của ngành thuế.

Đại diện hộ kinh doanh, ông Đỗ Thanh Nhơn - chủ hộ kinh doanh hủ tiếu Thiên Phúc (phường Bến Thành) - tham gia thao tác trực tiếp trên hệ thống, thực hành theo hướng dẫn của ông Việt Anh, thực hiện các bước kê khai ngay tại sự kiện.

Dưới khán phòng, nhiều hộ kinh doanh khác cũng theo dõi sát hướng dẫn, đồng thời sử dụng điện thoại để ghi lại quy trình, phục vụ việc tự thực hành sau buổi tập huấn.

Quy trình kê khai thuế hộ kinh doanh được thực hiện theo các bước cơ bản:

Người nộp thuế truy cập cổng dịch vụ công của ngành thuế và đăng nhập bằng mã số thuế hoặc VNeID; tiếp đó chọn mục "cá nhân kinh doanh" và chức năng kê khai thuế trực tuyến; lựa chọn kỳ tính thuế phù hợp và xác định đúng nhóm đối tượng nộp thuế; kiểm tra, cập nhật thông tin về ngành nghề và doanh thu theo dữ liệu hệ thống gợi ý; cuối cùng xác nhận, nộp tờ khai và hoàn tất nghĩa vụ thuế ngay trên hệ thống.