Cuộc điện đàm kéo dài hơn 90 phút của hai nhà lãnh đạo ngày 29-4 được đánh giá là dài hơn nhiều so với một cuộc trao đổi ngoại giao thông thường - Ảnh: AP - REUTERS
Đằng sau những lời lẽ lạc quan trên mặt báo, cả hai bên đang chơi hai ván cờ hoàn toàn khác nhau - và đều hiểu rõ điều đó.
Mỗi bên muốn gì từ cuộc gọi này?
Theo các thông tin được công bố sau cuộc gọi, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về cả hai điểm nóng lớn hiện nay: Ukraine và Iran.
Với nhà lãnh đạo Mỹ, cuộc gọi lần này là cơ hội để tiếp tục xây dựng hình ảnh của một "sứ giả hòa bình". Ông nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục sau đó rằng ông tin Tổng thống Putin "muốn tìm ra một giải pháp", rằng hòa bình ở Ukraine sẽ đến "tương đối nhanh", và ông đã "gợi ý ngừng bắn một chút" và ông Putin "có thể sẽ làm vậy".
Những lời nói thoạt nghe có vẻ đầy hứa hẹn, nhưng đây không phải lần đầu ông Trump nói những điều tương tự, trong khi thực tế trên chiến trường không cho thấy dấu hiệu thay đổi đáng kể.
Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine đầu năm 2022, phương Tây đã vận hành như một khối thống nhất: cùng áp lệnh trừng phạt, cùng viện trợ vũ khí, cùng cô lập Matxcơva.
Nếu Washington bắt đầu "tan băng" với Nga - dù chỉ ở mức kinh tế hay biểu tượng - liên minh đó sẽ lung lay. Các nước thứ ba vốn miễn cưỡng tham gia liên minh chống Nga sẽ có lý do để rút lui. Và cuộc chiến ở Ukraine sẽ dần trở thành xung đột giữa Nga và châu Âu - thay vì Nga và toàn bộ phương Tây.
Ông Trump và Tổng thống Putin trong cuộc gặp diễn ra tại Căn cứ Liên hợp Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska, tháng 8-2025 - Ảnh: REUTERS
Khoảng cách giữa lời nói và thực tế
Đằng sau cuộc gọi, bức tranh thực ảm đạm hơn nhiều so với những gì được tuyên bố trước ống kính.
Theo báo Politico, trên chiến trường Ukraine, không bên nào đang đạt được bước đột phá. Nga được cho vẫn đang "sa lầy" ở Donbass, với đà tiến chậm lại rõ rệt trong những tháng gần đây. Cả hai phía đều có dấu hiệu kiệt sức, thương vong nặng nề, và vẫn liên tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau.
Ở chiều ngược lại, ông Trump cũng đối mặt với những thách thức riêng. Cuộc chiến với Iran, cùng với áp lực từ giá năng lượng tăng cao, đang đặt ra bài toán chính trị trong nước, đặc biệt trước thềm bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới.
Trong bối cảnh đó, việc đạt được tiến triển trong vấn đề Ukraine có thể giúp ông tạo dựng thêm một "thành tích đối ngoại".
Khoảng cách giữa Nga và Ukraine về điều kiện hòa bình vẫn còn rất lớn. Tổng thống Putin kiên định với mục tiêu yêu cầu Kiev nhượng lại các vùng lãnh thổ Nga đang kiểm soát ở Donbass, trong khi ông Zelensky liên tục bác bỏ.
Ukraine cũng hoài nghi sâu sắc về các lệnh ngừng bắn ngắn hạn vào ngày 9-5 tới đây, khi lần ngừng bắn dịp Lễ Phục Sinh vừa rồi bị Kiev cáo buộc là để Matxcơva tận dụng tái tổ chức lực lượng.
Trong khi đó, một tín hiệu tích cực hiếm hoi với Nga là ông Trump trên thực tế đã dỡ bỏ trừng phạt với dầu nước này, trong bối cảnh chiến sự Iran làm gián đoạn nguồn cung vùng Vịnh.
Đây được xem là bước đi mang ý nghĩa biểu tượng lớn: những lệnh trừng phạt từng được coi là "lá chắn ý thức hệ" không thể phá vỡ, nay dần trở thành công cụ mặc cả thông thường. Và khi đã được xem là một điều kiện để thỏa thuận, chúng hoàn toàn có thể được dỡ bỏ.
Cuộc gọi thứ 11 của hai nhà lãnh đạo kể từ khi ông Trump quay lại Nhà Trắng vào tháng 2-2025 kết thúc mà không có triển vọng nào đáng chú ý, nhưng với Tổng thống Putin, đó chưa bao giờ là mục tiêu của một cuộc gọi. Ông đang chơi một ván cờ dài - và mỗi cuộc điện đàm với ông Trump sẽ là một nước đi.
