Nơi báo lãi trăm tỷ, nơi lỗ gần nghìn tỷ vì gánh nợ
CTCP Điện mặt trời Trung Nam Trà Vinh vừa công bố kết quả kinh doanh năm 2025 với lợi nhuận sau thuế gần 208 tỷ đồng, tăng đáng kể so với mức hơn 160 tỷ đồng của năm trước. Kết quả này giúp doanh nghiệp từng bước thu hẹp khoản lỗ lũy kế xuống còn gần 526 tỷ đồng vào cuối năm 2025, cải thiện đáng kể so với mức hơn 759 tỷ đồng cuối năm 2024.
Bức tranh tài chính của doanh nghiệp cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Vốn chủ sở hữu tăng từ hơn 750 tỷ đồng lên hơn 1.023 tỷ đồng. Dư nợ vay ngân hàng giảm mạnh từ gần 3.126 tỷ đồng xuống còn hơn 1.872 tỷ đồng. Nợ vay trái phiếu cũng giảm từ gần 25,5 tỷ đồng xuống hơn 20,5 tỷ đồng.
Ngoài ra, nợ phải trả khác giảm từ gần 737 tỷ đồng xuống còn khoảng 480 tỷ đồng. Hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu giảm mạnh từ 5,55 lần xuống còn 2,49 lần, trong khi hệ số thanh toán ngắn hạn tăng từ 0,52 lên 2,06 lần. Đây là những tín hiệu cho thấy áp lực tài chính của doanh nghiệp đã phần nào được cải thiện sau giai đoạn khó khăn.
Hiện Trung Nam Trà Vinh còn một lô trái phiếu mã TVSCH2123001 đã hết lưu hành với giá trị phát hành 400 tỷ đồng, đến hạn từ cuối năm 2023, giá trị dư nợ gốc còn lại không đáng kể.
Dự án Điện mặt trời Trung Nam Trà Vinh được xây dựng tại tỉnh Trà Vinh, khởi công từ tháng 1/2019 với công suất khoảng 140 MW, diện tích hơn 171ha và sử dụng hơn 440.000 tấm pin mặt trời. Nhà máy cung cấp khoảng 250 triệu kWh điện sạch mỗi năm nhờ lợi thế khu vực Trà Vinh sở hữu mức bức xạ mặt trời khá cao.
Doanh nghiệp này ghi nhận khoản lỗ hơn 969 tỷ đồng trong năm 2025, đảo chiều từ mức lãi khoảng 138 tỷ đồng của năm trước. Đây được xem là cú sốc lớn bởi trước đó doanh nghiệp từng có dấu hiệu hồi phục sau giai đoạn thua lỗ kéo dài.
Khoản lỗ mới khiến lỗ lũy kế của Trung Nam Thuận Nam tăng lên hơn 1.818 tỷ đồng vào cuối năm 2025. Vốn chủ sở hữu giảm mạnh từ hơn 1.562 tỷ đồng xuống chỉ còn khoảng 593 tỷ đồng.
Một trong những nguyên nhân khiến Trung Nam Thuận Nam gặp khó là dự án nằm trong nhóm 173 dự án điện tái tạo vướng mắc về giá FIT, khiến một phần sản lượng điện chưa được thanh toán đầy đủ.
Vốn đầu tư lớn, lãi vay cao tiếp tục bào mòn lợi nhuận
Không chỉ riêng nhóm doanh nghiệp thuộc Trung Nam Group, nhiều doanh nghiệp điện mặt trời và điện gió khác cũng đang đối mặt tình trạng lợi nhuận sụt giảm mạnh hoặc thua lỗ kéo dài.
CTCP Năng lượng Hồng Phong 1 ghi nhận khoản lỗ sau thuế 180,7 tỷ đồng trong năm 2025, trong khi năm trước còn lãi 71,3 tỷ đồng. Đây cũng là mức lỗ lớn nhất kể từ khi doanh nghiệp công bố báo cáo tài chính và chấm dứt chuỗi nhiều năm có lãi giai đoạn 2021-2024.
Đến cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp giảm hơn 180 tỷ đồng xuống còn 1.073 tỷ đồng. Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu tăng từ 2,83 lên 3,2 lần, trong bối cảnh tổng nợ phải trả lên tới gần 3.439 tỷ đồng. Riêng dư nợ trái phiếu chiếm hơn 2.100 tỷ đồng, tạo áp lực lớn về chi phí lãi vay và nghĩa vụ tài chính dài hạn.
Tình hình diễn ra tương tự tại Công ty CP Năng lượng Hồng Phong 2. Năm 2025, doanh nghiệp này lỗ hơn 97 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi hơn 55 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu giảm từ hơn 1.019 tỷ đồng xuống còn hơn 922 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả của doanh nghiệp tăng lên hơn 1.671 tỷ đồng.
Trong lĩnh vực điện gió, Điện gió Hòa Đông 2 chưa công bố kết quả kinh doanh cả năm 2025 nhưng riêng nửa đầu năm đã lỗ hơn 114 tỷ đồng, sau khi lỗ hơn 120 tỷ đồng trong cùng kỳ năm trước. Lũy kế, doanh nghiệp này đã lỗ hơn 493 tỷ đồng. Trước đó, doanh nghiệp lỗ 229 tỷ đồng trong năm 2024 và lỗ 159 tỷ đồng năm 2023.
Một số doanh nghiệp như CTCP Ea Súp 1 hay Ea Súp 3 vẫn có lãi trong năm 2025 nhưng lợi nhuận chỉ ở mức vài chục đến vài trăm tỷ đồng. Với quy mô vốn đầu tư rất lớn, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp này được đánh giá khá thấp.
Trong khi đó, các doanh nghiệp phải vay vốn lớn để đầu tư nhà máy nên chi phí tài chính luôn ở mức cao. Việc lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng tăng lên mức 8-9%/năm khiến áp lực chi phí vốn ngày càng nặng nề hơn, đặc biệt với các doanh nghiệp có nhu cầu tái cấp vốn hoặc vay mới.
Giai đoạn 2026-2027 được xem là phép thử thực sự với nhiều doanh nghiệp năng lượng tái tạo khi hàng loạt lô trái phiếu đến kỳ đáo hạn. Trong bối cảnh thị trường tín dụng thận trọng hơn, doanh nghiệp có thể phải đối mặt áp lực tái cơ cấu nợ hoặc mua lại trái phiếu trước hạn, tạo sức ép lớn lên dòng tiền.
Ngoài ra, những vướng mắc pháp lý liên quan tới thủ tục dự án, hạ tầng truyền tải và cơ chế giá điện chuyển tiếp vẫn chưa được tháo gỡ triệt để. Giá điện chuyển tiếp thường thấp hơn giá FIT trước đây, khiến khả năng cải thiện doanh thu của doanh nghiệp bị hạn chế.
Trong bối cảnh doanh thu tăng chậm nhưng chi phí vốn vẫn neo cao, nhiều doanh nghiệp điện tái tạo đang đứng trước áp lực dòng tiền ngày càng lớn. Dù vẫn duy trì vận hành, khả năng trả nợ và mở rộng đầu tư trong các năm tới sẽ là phép thử không nhỏ.
