Trả lời:
Mướp đắng (ù hoa, khổ qua, cẩm lệ chi...) được dùng làm rau nấu canh, xào, luộc, hay phơi khô pha trà. Trong Đông y, mướp đắng có vị đắng, tính mát, công dụng giải nhiệt, tiêu đờm, mát máu, bổ thận, trừ nhiệt độc, chống mệt mỏi. Do đó, quả, lá, hoa của cây được dùng làm nguyên liệu cho các bài thuốc hỗ trợ trị tiểu đường, rôm sảy ở trẻ nhỏ, tăng huyết áp, máu nhiễm mỡ, cảm cúm...
Một số bằng chứng khoa học cho thấy mướp đắng chứa nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin C, saponin và terpenoid, triterpenoids, polyphenol, flavonoid có công dụng trị bệnh tiểu đường, ức chế tế bào ung thư, làm giảm cholesterol và hỗ trợ làm mát gan, thải độc gan.
Tuy nhiên, nếu ăn quá nhiều mướp đắng có khả năng làm hạ đường huyết quá mức, gây sảy thai, xuất huyết tử cung... cho phụ nữ mang thai. Bạn chỉ nên ăn 2-3 lần/tuần, không nên ăn quá thường xuyên. Bạn cần cân nhắc ăn nếu thấy xuất hiện triệu chứng chóng mặt, buồn nôn, ngất xỉu. Bên cạnh đó, bạn nên ăn đa dạng thực phẩm, uống đủ nước, tránh ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, uống rượu bia, hút thuốc lá và tăng cường vận động để bảo vệ sức khỏe cho gan.
Ăn mướp đắng đúng có thể giúp mát gan, song không giúp ngừa ung thư gan. Ảnh: Diệu Thuần
Ngoài ra, ung thư gan có nhiều nguyên nhân khác nhau như di truyền, rượu bia, nhiễm độc tố, mắc bệnh gan nhiễm mỡ và có đến hơn 80% ca ung thư gan là do nhiễm virus viêm gan B. Virus này dễ lây qua đường máu, từ mẹ sang con và quan hệ tình dục. Việt Nam đang là nước có tỷ lệ lưu hành virus viêm gan B cao trên thế giới, khi có khoảng 7,6 triệu người nhiễm song chỉ hơn 1,6 triệu người được chẩn đoán bệnh.
Bạn nên kiểm tra sức khỏe, tầm soát ung thư gan định kỳ và xét nghiệm định lượng kháng thể viêm gan B sớm. Trường hợp đã mắc viêm gan B, bạn nên tuân thủ việc điều trị của bác sĩ, uống thuốc kháng virus nhằm kiểm soát bệnh, tránh bị biến chứng xơ gan, ung thư gan. Trường hợp kháng thể dưới mức bảo vệ, hoặc không có kháng thể bạn cần tiêm vaccine càng sớm càng tốt. Lý do, tiêm vaccine là cách phòng bệnh viêm gan B có hiệu quả bảo vệ hơn 95%, được nhiều nghiên cứu chứng minh.
Hiện Việt Nam lưu hành nhiều loại vaccine viêm gan B loại đơn và phối hợp phòng thêm bệnh viêm gan A trong một mũi tiêm. Bạn 42 tuổi, sẽ có lịch tiêm 3 mũi trong 6 tháng, cần xét nghiệm định lượng kháng thể trước tiêm và cần tiêm nhắc khi kháng thể giảm.
Ngoài ra, bạn cần xây dựng lối sống lành mạnh, sử dụng biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục, tránh sử dụng chung đồ dùng cá nhân như nhíp, bàn chải đánh răng, dao cạo râu, kềm bấm móng, kéo cắt tóc... với người bệnh.
Bác sĩ Lê Thị Minh Nguyệt
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
