Ca mắc não mô cầu phía Nam tăng mạnh

Ngày 22/4, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM phối hợp Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM tập huấn hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh cho toàn hệ thống y tế trong bối cảnh ca mắc gia tăng. Dữ liệu nhiều năm cho thấy type B chiếm ưu thế. Giai đoạn 2013-2026, Viện Pasteur TP HCM ghi nhận toàn bộ chủng xét nghiệm đều thuộc nhóm này; giám sát quân đội giai đoạn 2014-2021 cho thấy tỷ lệ 91,3%.

Lý giải nguyên nhân ca mắc gia tăng, bác sĩ Thịnh cho rằng hệ miễn dịch của người dân suy giảm sau đại dịch Covid-19. Điều này khiến hiệu quả bảo vệ dù đã tiêm vaccine có thể giảm, tạo điều kiện cho các bệnh truyền nhiễm như não mô cầu, sởi hay cúm mùa bùng phát.

Bên cạnh đó, BS.CK1 Trần Kim Hùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, cho biết vi khuẩn não mô cầu có ổ chứa tự nhiên là người, thường cư trú ở mũi, hầu, họng và lây qua giọt bắn khi tiếp xúc gần. Điều thách thức là khoảng 5-25% người khỏe mạnh có thể mang vi khuẩn không triệu chứng, riêng người trẻ có thể tới 20% và thường tăng cao hơn trong các môi trường tập trung đông người.

Do đó, tại Việt Nam, số ca mắc tập trung cao nhất ở nhóm trẻ chưa đi học, học sinh, ký túc xá, trại giam hoặc doanh trại. Bệnh lây truyền chính qua giọt bắn hô hấp. Nguy cơ tăng khi dùng chung đồ ăn, nước uống hoặc tiếp xúc gần. Nhân viên y tế có thể bị lây nếu tiếp xúc dịch tiết mà không đeo khẩu trang bảo hộ, đặc biệt khi đặt nội khí quản hay hút đàm.

Triệu chứng bệnh thường khởi phát đột ngột với sốt cao, đau đầu, mệt mỏi; nặng hơn có thể nôn, cổ gượng, rối loạn ý thức và ban xuất huyết hoại tử hình bản đồ trên da. Trường hợp tối cấp có thể diễn tiến nhanh đến sốc và tử vong trong vòng 24 giờ.

Các chuyên gia dự báo thời gian tới có thể tiếp tục ghi nhận thêm ca bệnh nếu không kiểm soát sớm, nhất là những khu vực đông dân cư và có sự di chuyển dân số thường xuyên. Phòng bệnh bằng cách tiêm vaccine, giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc nguồn lây và đến cơ sở y tế ngay khi có triệu chứng nghi ngờ.

Lê Phương