Chậm bàn giao căn hộ, không thống nhất được tiền sau khi chấm dứt hợp đồng, hai bên đưa nhau ra tòa.
Vụ kiện Tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản giữa nguyên đơn - Công ty bất động sản J và vợ chồng ông Phú (trú Đông Ngạc, Hà Nội) vừa được TAND Hà Nội xét xử theo trình tự phúc thẩm, do có kháng cáo của cả đôi bên.
Nội dung vụ kiện thể hiện, tháng 12/2021, vợ chồng ông Phú ký hợp đồng mua căn hộ 130 m2 tại dự án ở Xuân Đỉnh, do Công ty J làm chủ đầu tư. Tổng giá trị hợp đồng hơn 5 tỷ đồng, thời gian bàn giao dự kiến 30/6/2024.
Phía ông Phú đã thanh toán 4,7 tỷ đồng, tương đương 95% giá trị hợp đồng. Song đến hết 30/6/2024, chủ đầu tư chưa bàn giao căn hộ.
Sau khi gia hạn 180 ngày (6 tháng), Công ty J vẫn không thể giao nhà. Tháng 9/2025, phía ông Phú đã gửi văn bản đến chủ đầu tư đề nghị chấm dứt hợp đồng.
Sau nhiều lần thỏa thuận, đôi bên thống nhất chấm dứt hợp đồng mua bán căn hộ. Song việc giải quyết hậu quả pháp lý khi sau khi chấm dứt hợp đồng không thể thống nhất.
Công ty J khởi kiện khách hàng ra tòa.
Khách đòi bồi thường gấp 3, vì giá trị đã tăng sau nhiều năm
Theo đó, Công ty J yêu cầu tòa công nhận việc chấm dứt hợp đồng mua bán căn hộ giữa các bên từ ngày 2/10/2025; chấp nhận cho hoàn trả số tiền 4,7 tỷ đồng khách hàng đã đóng. Công ty đồng thời chấp nhận trả tiền phạt bằng 8% giá trị hợp đồng (400 triệu đồng) và án phí.
Song bị đơn có đơn phản tố, đề nghị tòa án công nhận chấm dứt hợp đồng mua bán căn hộ nhưng yêu cầu Công ty J phải thanh toán tổng cộng gần 18 tỷ đồng.
Giải thích về số tiền này, phía ông Phú cho rằng ngoài số tiền đã đóng, chủ đầu tư phải thanh toán khoản phạt tiền lãi chậm bàn giao, mức 0,05%/ngày theo hợp đồng. Thời gian tính phạt từ ngày đầu tiên thanh toán tiền (24/12/2021) đến ngày 2/10/2025 với số tiền gần 3,2 tỷ đồng.
Còn lại 9,3 tỷ đồng là khoản chênh lệch giá trị căn hộ theo thị trường. Bị đơn dẫn chứng, khi ông mua căn hộ, giá theo hợp đồng khoảng 38 triệu đồng/m2. Song đến năm 2025 giá các căn hộ cùng phân khúc trong khu vực đã tăng lên khoảng 110 triệu đồng/m2.
Ngoài ra, khách hàng yêu cầu chủ đầu tư phải thanh toán tiền thuê nhà do chậm bàn giao mức 30 triệu đồng/tháng trong thời gian 12 tháng.
Một dự án chung cư bỏ hoang 15 năm ở Hà Nội, vừa bị Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý. Ảnh: Hoàng Giang
Tại phiên sơ thẩm hồi tháng 1, TAND Khu vực 4 (Hà Nội) chấp nhận yêu cầu đôi bên về việc chấm dứt hợp đồng, từ ngày 2/10/2025. Công ty J phải hoàn trả cho khách 4,7 tỷ đồng và khoản phạt vi phạm hợp đồng 8% (400 triệu đồng).
Với yêu cầu của bị đơn, HĐXX chỉ chấp nhận một phần đối với khoản tiền lãi phạt, không chấp nhận một phần khoản tiền lãi khoảng 2,3 tỷ đồng do chậm bàn giao căn hộ. HĐXX xác định thời gian tính lãi là 368 ngày, bắt đầu từ 28/9/2024 (sau 180 ngày gia hạn theo hợp đồng) và kết thúc vào ngày 2/10/2025 (thời điểm hợp đồng chấm dứt). Do đó, số tiền lãi chủ đầu tư phải trả cho khách hàng khoảng hơn 860 triệu đồng.
Tòa cũng không chấp nhận yêu cầu bồi thường số tiền 9,3 tỷ đồng chênh lệch giá trị căn hộ do bên mua không chứng minh được thiệt hại thực tế.
Tại thời điểm tòa thẩm định, dự án mới triển khai đến tầng 2 và chưa chắc chắn bao giờ xong. Do đó, không thể tính được giá trị căn hộ và thiệt hại. Hơn nữa, chủ đầu tư đã bị tuyên phải bồi thường 8% do vi phạm hợp đồng nên yêu cầu của khách về "giá trị chênh lệch" là không hợp lý.
HĐXX cũng không chấp nhận yêu cầu bồi thường 360 triệu đồng tiền thuê nhà của bị đơn do không có trong thỏa thuận bồi thường của hợp đồng.
Ngoài ra, bị đơn phải chịu án phí sơ thẩm khoảng 120 triệu đồng, nguyên đơn gần 19 triệu đồng.
Phía ông Phú sau đó kháng cáo, giữ nguyên yêu cầu như ban đầu. Công ty J kháng cáo do không đồng ý với khoản tiền lãi chậm bàn giao, tức 0,05%/ngày theo hợp đồng.
Tại phiên phúc thẩm, họ dẫn chứng điều khoản hợp đồng: "Trong trường hợp các bên thống nhất chấm dứt hợp đồng thì chủ đầu tư không phải trả các khoản lãi". Phía chủ đầu tư cho biết hiện nhà vẫn chưa xây xong.
Trong khi đó, ông Phú cho rằng mình không "thống nhất chấm dứt hợp đồng" với công ty, mà theo hợp đồng, khi quá hạn giao nhà, sau 180 ngày nếu chưa được bàn giao căn hộ thì khách có quyền đơn phương chấm dứt.
Ông cho hay gửi văn bản thông báo về việc chấm dứt hợp đồng, chứ chưa có thống nhất gì với phía chủ đầu tư. Do đó, khoản lãi chậm bàn giao 0.05%/ngày là có căn cứ.
Về yêu cầu khoản chênh lệch giá căn hộ sau 5 năm, ông Phú nêu hợp đồng thể hiện nếu vi phạm nghĩa vụ hợp đồng thì ngoài tiền đã nộp và lãi, phía thiệt hại còn được bồi thường "bất kỳ các thiệt hại nào khác theo quy định pháp luật".
Dẫn điều 419, Bộ luật Dân sự, ông cho rằng mình còn được yêu cầu bồi thường thiệt hại "cho lợi ích mà lẽ ra mình sẽ được hưởng do hợp đồng mang lại" - tức giá trị căn hộ tăng sau 5 năm.
Ông cho hay đã tham khảo các căn hộ lân cận để ra được con số 110-120 triệu đồng/m2, nhưng tòa sơ thẩm không định giá tài sản này do nó chưa hình thành, theo anh là không hợp lý.
HĐXX hỏi: "Ông biết giá căn hộ sẽ tăng nữa, sao không đợi đến lúc xây xong", ông Phú đáp: "Tôi không biết bao giờ họ xây xong. Tôi đang rất cần tiền nên buộc phải chấm dứt hợp đồng".
Theo luật sư nguyên đơn, con số 110-120 triệu đồng ông Phú đưa ra không có căn cứ. "Ông ấy không chứng minh được là thời điểm này cầm số tiền đó đi mua được căn hộ tương đương. Nên về mặt pháp lý, đây không được tính là thiệt hại thực tế đã phát sinh".
Theo luật sư, ông Phú cũng không có căn cứ để đòi bồi thường tiền đi thuê nhà, vì không được quy định trong hợp đồng.
Đáp lại, ông Phú cho biết thiệt hại này là thực tế, và đã đã gửi hợp đồng thuê nhà có xác nhận về số tiền thuê tới tòa.
HĐXX khi này phân giải thêm cho đôi bên: "Ông Phú cũng bỏ ra số tiền từ năm 2021 đến giờ, người ta cũng tin tưởng phía công ty và đóng tiền mua nhà đến 95%. Về thiệt hại thì hợp đồng ký như thế, nhưng thực tế cũng đã phải đi thuê nhà và nhiều khoản khác để ổn định cuộc sống". Tiền thuê nhà, dù có hay không có trong hợp đồng thì HĐXX sẽ xem xét và quyết định. "Tuy nhiên nguyên đơn có muốn hỗ trợ gì đó cho khách hàng để họ đỡ thiệt thòi không?", chủ tọa gợi mở.
Vị đại diện suy nghĩ vài giây, sau đó xin HĐXX cho thời gian để liên lạc thống nhất với công ty. Trở lại sau đó, người đại diện cho biết, với tinh thần thiện chí, sẽ hỗ trợ chi phí một năm thuê nhà cho ông Phú, mức 30 triệu đồng mỗi tháng như hợp đồng thuê nhà ông cung cấp, tổng 360 triệu đồng.
Trong bản án tuyên cùng ngày, TAND Hà Nội nhận định chủ đầu tư đã chậm bàn giao căn hộ vượt thời hạn cam kết, người mua có quyền chấm dứt hợp đồng. Tuy nhiên, việc tính lãi chỉ được xác định từ thời điểm hết thời gian gia hạn theo hợp đồng, không phải từ thời điểm đóng tiền như yêu cầu của bị đơn.
Tòa cho rằng chưa có cơ sở xác định thiệt hại thực tế đối với khoản chênh lệch giá căn hộ, trong khi chi phí thuê nhà không được quy định trong hợp đồng và không chứng minh được mối liên hệ trực tiếp với vi phạm.
Cấp phúc thẩm do đó tuyên, không chấp nhận kháng cáo của các bên, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Song tòa ghi nhận phía công ty đã tự nguyện hỗ trợ khách hàng 360 triệu đồng tiền thuê nhà.
*Tên các đương sự đã được thay đổi
Thanh Lam
