Ủy ban Quốc gia về Khả năng chi trả và Nguồn cung Nhà ở dự báo Australia thiếu khoảng 106.000 căn nhà trong giai đoạn 2023-2027. Dữ liệu từ Cục Thống kê Australia (ABS) còn ghi nhận số giấy phép xây dựng mới năm 2023 xuống mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ, giảm 15% so với năm trước đó.
Tuy nhiên, phân tích từ Điều tra dân số của Cục Thống kê Australia (ABS) chỉ ra một nghịch lý: nước này đang có khoảng 13 triệu phòng ngủ không sử dụng.
Michael Blythe, chuyên gia của sàn giao dịch bất động sản Downsizer, cho biết lượng phòng trống này tập trung chủ yếu ở nhóm hộ gia đình lớn tuổi. Cụ thể, Australia có 3,2 triệu căn nhà thừa một phòng, 3 triệu căn thừa hai phòng và 1,2 triệu căn có tới ba phòng ngủ không sử dụng.
Ảnh minh họa: AU News
Diện tích này phần lớn nằm trong tay thế hệ Baby Boomer. Khi con cái trưởng thành và chuyển đi, nhiều người vẫn sống trong những căn nhà lớn. Ông Blythe nói điều này làm chậm dòng luân chuyển nhà ở sang thế hệ sau.
Khoảng 1,9 triệu người lớn tuổi từng cân nhắc việc đổi sang nhà nhỏ hơn, nhưng quá trình này gặp rào cản. Khảo sát của HILDA cho biết 36% người chuyển nhà muốn ở lại khu vực cũ để duy trì quan hệ xã hội, nhưng thị trường thiếu các sản phẩm như biệt thự nhỏ hoặc căn hộ đủ tiện nghi cho họ.
Mathew Tiller, đại diện tập đoàn bất động sản LJ Hooker, nói thuế chuyển nhượng bất động sản và chi phí giao dịch cao là rào cản lớn nhất. Nhiều người chọn ở lại nhà cũ để tránh chi phí phát sinh.
Nick Boyd, Giám đốc điều hành mạng lưới Belle Property, cho biết cần phát triển thêm mô hình nhà ở trung gian như villa để người cao tuổi giữ được không gian riêng tư với diện tích phù hợp.
Ngoài ra, báo cáo của Ủy ban Năng suất Australia cho biết các quy định phân vùng và thủ tục địa phương làm chi phí xây dựng một căn nhà mới tăng thêm tới 320.000 AUD.
Để giải quyết, ông Blythe nói cần có chương trình hỗ trợ người lớn tuổi muốn thu hẹp chỗ ở. Khi họ chuyển đi, các căn nhà lớn sẽ được giải phóng cho gia đình trẻ. Ông cũng đề xuất cơ chế trái phiếu bảo lãnh tiền đặt cọc, giúp người lớn tuổi thiếu tiền mặt có thể xoay xở khoản đặt cọc 10% khi mua nhà mới.
Bang South Australia hiện đã xóa thuế chuyển nhượng cho người trên 60 tuổi mua nhà mới có diện tích nhỏ hơn. Từ năm 2018, một giải pháp khác cho phép người bán nhà đóng thêm 300.000 AUD (hoặc 600.000 AUD với cặp vợ chồng) vào quỹ hưu trí mà không tính vào hạn mức. Tuy nhiên, nhà chức trách cho biết mới có khoảng 98.000 người sử dụng, dù nhóm đủ điều kiện lên tới gần hai triệu người.
Các chuyên gia nói Australia cần chuyển sang tối ưu hóa nguồn lực nhà ở hiện có thay vì chỉ tập trung xây mới để giảm áp lực lên thị trường.
Ngọc Ngân (Theo AU News)
