Loại cá tốt nhất thế giới
Cá mòi và cá trích là hai loại cá nhỏ, phổ biến tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng quốc tế, đây lại là nhóm thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng hàng đầu, đặc biệt là omega-3.
Giáo sư Christopher Golden đánh giá cá mòi là một trong những loại cá “tốt nhất thế giới” nhờ tính an toàn và hàm lượng dưỡng chất cao. Trong mỗi khẩu phần cá mòi có thể cung cấp khoảng 1,4g omega-3, bao gồm hai acid béo quan trọng là EPA và DHA.
Cá mòi rất phổ biến ở chợ Việt (Ảnh: Getty).
Nhiều nghiên cứu đã làm rõ lợi ích của nhóm acid béo này. Một phân tích tổng hợp đăng trên tạp chí Journal of the American Heart Association cho thấy việc bổ sung omega-3 từ cá có thể giúp giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch. Trong khi đó, nghiên cứu khác công bố trên Circulation ghi nhận EPA và DHA giúp giảm tình trạng viêm mạn tính và cải thiện chức năng nội mô mạch máu.
Không chỉ giàu omega-3, cá mòi còn cung cấp lượng lớn vitamin, canxi và protein. Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý loại cá này chứa nhiều natri, calo và purin nên không phù hợp với người mắc bệnh gout, tăng huyết áp hoặc một số bệnh lý chuyển hóa.
Món ăn bình dân ở chợ Việt
Bên cạnh cá mòi, cá trích cũng được đánh giá là một trong những loại cá béo tốt nhất cho sức khỏe. Chuyên gia dinh dưỡng Julia Zumpano cho biết, hàm lượng omega-3 trong cá trích thậm chí có thể cao hơn cá hồi hoặc cá ngừ nếu tính trên cùng khẩu phần.
Chỉ với khoảng 85g cá trích, cơ thể đã được bổ sung lượng omega-3 đáng kể, giúp hỗ trợ tim mạch, giảm mỡ máu và cải thiện chức năng não. Một số nghiên cứu đăng trên American Journal of Clinical Nutrition cũng ghi nhận việc ăn cá trích thường xuyên có thể giúp giảm triglyceride trong máu.
Cá trích đa dạng cách chế biến (Ảnh: Getty).
Điều đáng chú ý, dù được đánh giá cao trên thế giới, cá trích tại Việt Nam lại có giá khá bình dân. Đây cũng là loại thực phẩm quen thuộc, dễ tìm tại các chợ dân sinh.
Đáng chú ý, các loại cá nhỏ như cá mòi, cá trích còn được đánh giá an toàn hơn so với cá lớn. Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), cá nhỏ có xu hướng tích lũy kim loại nặng như thủy ngân thấp hơn, do vòng đời ngắn và nằm ở tầng thấp của chuỗi thức ăn.
Cá trích có thịt mềm, vị béo nhẹ, không quá tanh nên dễ chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Trong bữa cơm gia đình, cá trích kho là món phổ biến nhờ hương vị đậm đà, dễ ăn.
Chỉ cần kho với nước mắm, tiêu, ớt và một chút đường, cá trích đã có thể trở thành món mặn hấp dẫn. Khi kho lâu, thịt cá săn lại, thấm gia vị, phần mỡ cá tiết ra tạo vị béo tự nhiên, rất “đưa cơm”.
Ngoài ra, cá trích còn được dùng để làm gỏi, đặc biệt nổi tiếng tại miền Trung và Phú Quốc. Gỏi cá trích kết hợp cùng hành tây, dừa nạo, rau sống và nước mắm đậm vị mang lại hương vị tươi ngon, đặc trưng của ẩm thực biển.
Các món chiên hoặc nướng từ cá trích cũng được nhiều gia đình ưa chuộng. Cá sau khi chiên có lớp da giòn, bên trong mềm béo; khi nướng than lại dậy mùi thơm đặc trưng, ăn kèm muối ớt hoặc rau sống đều phù hợp.
