Những kiểu chóng mặt cảnh báo đột quỵ

Không ít người từng trải qua cảm giác quay cuồng, choáng váng khi thay đổi tư thế hoặc làm việc quá sức. Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, chóng mặt không phải là một bệnh mà là triệu chứng của nhiều rối loạn khác nhau trong cơ thể.

Người bệnh có thể cảm thấy mọi thứ xung quanh đang chuyển động, cơ thể bồng bềnh, tối sầm mặt, đi không vững. Một số trường hợp kèm theo buồn nôn, vã mồ hôi, tim đập nhanh hoặc giảm thính lực. Dựa vào biểu hiện và hoàn cảnh xuất hiện, chóng mặt được chia thành hai nhóm chính: nguy hiểm và lành tính.

Chóng mặt kèm dấu hiệu thần kinh, tim mạch: Cảnh báo cấp cứu

Nhóm chóng mặt nguy hiểm thường liên quan trực tiếp đến não hoặc tim. Đây là những trường hợp cần xử trí khẩn cấp vì có nguy cơ đột quỵ hoặc biến cố tim mạch.

Theo BS Hoàng, các dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm: đau đầu dữ dội xuất hiện đột ngột, nhìn đôi, méo miệng, yếu hoặc tê bì tay chân, mất phối hợp vận động. Người bệnh có thể nói khó, lơ mơ, thậm chí mất ý thức.

Ngoài ra, chóng mặt đi kèm đau ngực, khó thở, nhịp tim bất thường, cảm giác sắp ngất cũng có thể liên quan đến rối loạn tim mạch. Một số trường hợp khác xuất hiện sốt cao, cứng cổ, chảy mủ tai hoặc mất thính lực đột ngột, gợi ý nhiễm trùng nặng.

Đáng chú ý, những cơn chóng mặt kéo dài hàng giờ, nôn liên tục, không thể ăn uống hoặc khác hẳn những lần trước cũng là dấu hiệu bất thường. Đây có thể là biểu hiện sớm của đột quỵ hoặc tổn thương thần kinh nghiêm trọng.

Chóng mặt lành tính: Thường liên quan tai trong

Ngược lại, chóng mặt lành tính thường xuất phát từ rối loạn tiền đình ngoại biên, đặc biệt là tai trong. Cơn choáng váng thường xảy ra khi thay đổi tư thế như trở mình, cúi xuống hoặc ngửa đầu.

"Đặc điểm của nhóm này là cơn chóng mặt xuất hiện dữ dội nhưng ngắn, chỉ kéo dài vài giây đến dưới một phút. Người bệnh không có biểu hiện yếu liệt, nói khó hay nhìn đôi.

Nếu đi kèm ù tai, cảm giác đầy tai hoặc giảm thính lực từng đợt, người bệnh có thể mắc hội chứng Ménière. Dù không nguy hiểm tức thì, tình trạng này vẫn cần được theo dõi và điều trị để tránh ảnh hưởng đến chất lượng sống", BS Hoàng cho hay.

Xử trí khi bị chóng mặt

Khi cơn chóng mặt xuất hiện, người bệnh nên dừng ngay mọi hoạt động, tìm nơi an toàn để ngồi hoặc nằm. Việc tiếp tục di chuyển, lái xe hoặc leo cao có thể làm tăng nguy cơ té ngã.

Bác sĩ khuyến cáo nên hít thở sâu, giữ nhịp thở chậm và ổn định, đồng thời tập trung ánh nhìn vào một điểm cố định để giảm cảm giác quay cuồng. Tránh thay đổi tư thế đột ngột, đặc biệt là đứng dậy quá nhanh.

Trong trường hợp còn tỉnh táo, không nôn nhiều, người bệnh có thể uống nước để bù dịch. Nếu nghi ngờ hạ đường huyết, có thể bổ sung một lượng nhỏ nước đường.

Tuy nhiên, nếu chóng mặt tái diễn nhiều lần, kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đi khám sớm để xác định nguyên nhân.

Để hạn chế nguy cơ chóng mặt, BS Hoàng khuyến nghị duy trì chế độ ăn cân đối, tăng cường vitamin nhóm B, vitamin C từ thực phẩm như thịt, cá, rau xanh, trái cây. Đồng thời bổ sung magie, kali, omega 3 để hỗ trợ hệ thần kinh và tim mạch.

Đối với dân văn phòng, việc ngồi lâu, căng thẳng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tiền đình. Do đó, cần nghỉ ngơi hợp lý, đứng dậy vận động sau mỗi 1 đến 2 giờ làm việc.

Đặc biệt, những người thuộc nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu cần theo dõi sát các biểu hiện chóng mặt.

Chóng mặt có thể chỉ là dấu hiệu thoáng qua, nhưng cũng có thể là “tín hiệu sớm” của những bệnh lý đe dọa tính mạng. Việc nhận diện đúng và xử trí kịp thời có thể tạo ra khác biệt lớn giữa an toàn và biến chứng nặng nề.