Đề nghị ngân sách cho văn hóa tối thiểu 2% tổng chi ngân sách

Chiều 19.4, tại phiên họp toàn thể lần 2 Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Bộ VH-TT-DL đề xuất nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi để phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó có nội dung Nhà nước sẽ bảo đảm chi ngân sách cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước.

Theo Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Trịnh Thị Thủy, một trong những nội dung nổi bật của dự thảo nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam của Quốc hội mà Bộ này soạn thảo là bảo đảm chi ngân sách và ưu đãi thuế mạnh mẽ cho ngành văn hóa. Cụ thể, các hoạt động sản xuất, phát hành và phổ biến phim, triển lãm, thể dục, thể thao, biểu diễn nghệ thuật dự kiến được hưởng thuế suất thuế giá trị gia tăng 5%.

Tổ chức, cá nhân đầu tư hạ tầng số và giải pháp công nghệ cao cho các ngành công nghiệp văn hóa (như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, trò chơi điện tử...) sẽ được hưởng nhiều ưu đãi về thuế. Chẳng hạn, các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo. Chuyên gia, nhà khoa học làm việc cho doanh nghiệp cũng được miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân với mức tương tự.

Ngành văn hóa cũng được khuyến khích phát triển thông qua chính sách quỹ đất và mặt bằng. Theo dự thảo, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm ưu tiên bố trí quỹ đất công dôi dư để thu hút các dự án đầu tư hoặc cho thuê làm không gian hoạt động văn hóa, thể thao.

Đặc biệt, dự thảo đề xuất miễn, giảm tiền thuê đất, tiền thuê bất động sản thuộc sở hữu nhà nước đối với nhà xuất bản, cơ sở sản xuất phim tài liệu và khoa học 100% vốn nhà nước.

Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là việc thí điểm thành lập quỹ văn hóa, nghệ thuật hoạt động theo mô hình hợp tác công tư. Quỹ này hoạt động như một quỹ đầu tư mạo hiểm, chấp nhận rủi ro theo nguyên tắc thị trường để tài trợ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các dự án văn hóa có tính đột phá.

Để thu hút các dự án điện ảnh quốc tế, dự thảo quy định Nhà nước có chính sách hoàn trả chi phí hợp lệ (như thuê bối cảnh, thiết bị, nhân lực, hậu kỳ...) phát sinh tại Việt Nam của các tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Dự thảo cũng cho phép thí điểm áp dụng cơ chế khoán chi kinh phí từ ngân sách nhà nước đối với một số hoạt động sáng tạo sản phẩm văn hóa, áp dụng khoán chi đến sản phẩm cuối cùng hoặc khoán chi từng phần. Mặc dù tán thành chủ trương này nhằm tăng tính linh hoạt, cơ quan thẩm tra cũng lưu ý cần quy định nguyên tắc thanh toán trong trường hợp phát sinh yếu tố khách quan dẫn đến không hoàn thành sản phẩm cuối cùng, nhằm bảo đảm quản lý chặt chẽ ngân sách.

Theo ông Đặng Xuân Phương, Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Ủy ban nhận thấy, dự thảo nghị quyết quy định nhiều cơ chế, chính sách sẽ phát sinh nguồn lực tài chính lớn khi triển khai. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp với Bộ Tài chính phân tích, đánh giá tổng thể nguồn lực tài chính cần thiết để bảo đảm tính khả thi của các chính sách; tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù, đột phá nhằm thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cho phát triển văn hóa.