Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản - Chánh văn phòng, người phát ngôn Bộ Công an - Ảnh: HỒNG QUANG
Tại họp báo Chính phủ chiều 3-6, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản - Chánh văn phòng, người phát ngôn Bộ Công an - trả lời câu hỏi của Tuổi Trẻ Online về kết quả thực hiện Công điện 38 của Thủ tướng về cao điểm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Đồng thời ông cũng đưa ra những cảnh báo và những biện pháp xử lý tình trạng sử dụng AI, deepfake để lửa đảo.
3 tháng cao điểm xử lý nghiêm vi phạm liên quan quyền sở hữu trí tuệ
Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, đối với việc triển khai, phát hiện, đấu tranh xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ thường xuyên của lực lượng công an.
Thời gian 1 tháng cao điểm vừa qua đã triển khai và có 3 kết quả lớn:
Đó là rà soát phối hợp các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông để ngăn chặn những trang mạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Theo đó có 194 trang mạng, gồm 8 trang mạng phát chiếu phim, 27 trang bán hàng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp và 159 trang mạng phát trực tiếp bóng đá vi phạm sở hữu trí tuệ.
Phối hợp các lực lượng kiểm tra, phát hiện và đấu tranh xử lý các hành vi vi phạm. Khởi tố 56 vụ và 98 bị can về các tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Đồng thời tăng cường xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm. Kết quả sau gần 1 tháng cao điểm vừa qua đã xử phạt khoảng 216 cá nhân, tiền xử phạt là hơn 850 triệu đồng.
3 tâm lý của người dân có thể dẫn tới bị lừa đảo trên không gian mạng
Về tình trạng sử dụng AI để thực hiện giả mạo hình ảnh, giọng nói thực hiện hành vi lừa đảo, Thiếu tướng Toản cho biết công nghệ đang phát triển vô cùng nhanh chóng, đem lại cơ hội và lợi ích chưa từng có. Đồng thời đi kèm đó là những thách thức. Đây là vấn đề cả thế giới vì không gian mạng là không biên giới.
Hành vi này là vấn đề mang tính quy luật, khi nơi nào có hoạt động sôi động thì sẽ có hoạt động lợi dụng để vi phạm pháp luật. Không gian mạng đang trở thành môi trường, phương tiện hoạt động vi phạm pháp luật.
Bộ Công an đã chủ động nhận diện từ rất sớm, thực hiện quyết liệt phòng ngừa, đấu tranh với 4 nhóm giải pháp.
Thứ nhất, quan tâm hoàn thiện hệ thống pháp luật. Đây được ông Toản nhận định là yếu tố rất quan trọng. Trong đó có những quy định xử lý hành vi xuất hiện trên không gian số, môi trường số.
"Vừa qua, chúng ta đã xây dựng được Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật An ninh mạng sửa đổi. Cùng với đó là dự thảo nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong đó có nhiều quy định trong việc xử lý các hành vi lợi dụng công nghệ AI, deepfake để tạo ra những thông tin sai sự thật", theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản.
Bộ Công an cũng đang phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng, tham mưu để triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo. Trong đó điều khoản quy định rõ nghiêm cấm hoạt động lợi dụng AI để lừa dối, thao túng nhận thức con người; cấm thu thập, sử dụng dữ liệu trái quy định pháp luật.
"Nội dung này sẽ phải làm thường xuyên", Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản khẳng định.
Thứ hai, tăng cường những giải pháp quản trị trí tuệ nhân tạo. Trong đó sẽ kiểm soát thuật toán và dán nhãn nội dung AI. Nội dung này cần sự phối hợp chặt chẽ của cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ.
Cùng với đó là xác định đích danh người dùng trên mạng xã hội, nhằm phòng ngừa và truy nguồn các hoạt động vi phạm; sẽ phải có công tác quản trị xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh.
Thứ ba, Bộ Công an sẽ tập trung các biện pháp để đấu tranh xử lý quyết liệt tội phạm mạng và tội phạm công nghệ cao. Trong đó sẽ xử lý nghiêm hành vi mua bán và lộ lọt thông tin. Hiện các đơn vị chức năng đang làm quyết liệt nội dung này.
Thứ tư, đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng, phòng chống tội phạm mạng, bảo vệ dữ liệu. Đặc biệt, cần thúc đẩy Công ước Hà Nội.
Bộ Công an sẽ tăng cường hợp tác song phương và đa phương, đặc biệt là đối với các nước láng giềng trong việc phát hiện, đấu tranh, xử lý đến tận cùng các loại tội phạm mạng.
"Cần xóa bỏ tâm lý phạm tội ở nước ngoài thì yên tâm", ông Toản nói.
Chánh văn phòng, người phát ngôn Bộ Công an cho biết để thực hiện các hành vi này cần 2 điều kiện. Trong đó điều kiện cần là các đối tượng phạm tội có môi trường là không gian mạng, sử dụng công nghệ để thực hiện, che giấu, ẩn danh, thao túng tâm lý.
Cùng với đó điều kiện đủ là những người dân. Đối tượng muốn thành công thì có 3 tác động thao túng tâm lý người bị hại, đó là tâm lý lo sợ, tình cảm và hám lợi.
Mỗi người dân cần trang bị kỹ năng, cảnh giác khi tham gia không gian mạng. Khi thấy dấu hiệu bất thường, cần kiểm tra và có trao đổi với cơ quan công an.
