Luật Thuế thu nhập cá nhân, VAT (sửa đổi) mới được Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 12/2025. Nhưng theo đánh giá của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên thảo luận tổ chiều 21/4, ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng hiện không còn phù hợp khi tác động của giá xăng dầu, diễn biến khu vực ảnh hưởng trực tiếp tới cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Do đó, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến, sửa quy định về ngưỡng miễn thuế với cá nhân, hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng một năm, gấp đôi mức hiện hành. Nhóm này sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, giá trị gia tăng (VAT).
Mức chịu thuế 1 tỷ đồng được kỳ vọng hiệu quả với hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.
Hiện, mức 1 tỷ đồng cũng là ngưỡng quy định hộ, cá nhân kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế. Bộ Tài chính cho biết việc nâng ngưỡng miễn thuế nhằm đồng nhất với quy định về sử dụng hóa đơn này.
Giao dịch tiền mặt tại một ngân hàng. Ảnh: Giang Huy
Số liệu của cơ quan thuế cho thấy khoảng 2,56 triệu hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng. Nếu áp dụng đề xuất, ngân sách nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 4.850 tỷ đồng so với chính sách hiện hành (ngưỡng 500 triệu đồng), và khoảng 16.650 tỷ đồng nếu so với 2025 khi còn áp dụng thuế khoán và ngưỡng 100 triệu đồng.
Bộ Tài chính lý giải việc nâng ngưỡng nhằm hỗ trợ khu vực kinh doanh nhỏ lẻ trong bối cảnh chi phí đầu vào, đặc biệt là nhiên liệu và logistics tăng cao, sức mua suy yếu. Chính sách cũng hướng tới thiết kế hệ thống thuế "khoa học, hợp lý", giảm động cơ trốn, tránh thuế.
Cơ quan soạn thảo cũng cho rằng việc miễn thuế ở ngưỡng cao hơn sẽ giúp hộ kinh doanh duy trì hoạt động, có dư địa tích lũy để mở rộng và chuyển đổi thành doanh nghiệp, từ đó "nuôi dưỡng nguồn thu" lâu dài.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng lần đầu đề xuất ngưỡng doanh thu miễn thuế 1 tỷ đồng mỗi năm với doanh nghiệp nhỏ. Đây là điểm mới so với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành - vốn chỉ quy định ưu đãi về thời gian miễn, giảm hoặc mức thuế suất, chưa có ngưỡng miễn với đối tượng này.
Hiện, cả nước có khoảng 900.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chiếm gần 94%. Theo Bộ Tài chính, nhóm này chịu tác động mạnh từ biến động kinh tế do hạn chế về vốn và năng lực chống chịu. Thực tế gần đây, nhiều doanh nghiệp loại này rơi vào trạng thái khó khăn, cần sự hỗ trợ về chính sách của nhà nước do chi phí nhiên liệu, chi phí logistic tăng.
Nhà điều hành nhìn nhận chính sách miễn thuế với doanh nghiệp nhỏ cũng đảm bảo công bằng, giúp người nộp thuế lựa chọn mô hình kinh doanh phù hợp. Từ đó, chính sách góp phần khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp với quản trị chuyên nghiệp, điều kiện mở rộng quy mô, hiệu quả. Quy định này cũng nhằm thực hiện mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp đến 2030 theo Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.
Nếu áp dụng, số thuế thu nhập doanh nghiệp được miễn ước khoảng 2.164 tỷ đồng, tương ứng khoảng 235.800 doanh nghiệp được hưởng lợi.
Phương Dung
