BS Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP HCM, cho biết như trên khi chia sẻ thông tin y khoa về dự phòng bệnh lý hô hấp trên trẻ em. Trẻ có thể nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV) ngay từ những ngày đầu sau sinh, trong khi vi khuẩn phế cầu có thể gây bệnh từ khoảng 2-3 tháng tuổi.
Bác sĩ khám cho em bé 3 tháng tuổi bị viêm phổi nặng, suy hô hấp do RSV. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Hà Nam
Bên cạnh đó, RSV và phế cầu có thể hiệp đồng, khiến tình trạng nặng hơn. Khi trẻ nhiễm RSV, lớp tế bào lông chuyển trong đường thở bị tổn thương, làm giảm khả năng loại bỏ tác nhân gây bệnh. Điều này tạo điều kiện để phế cầu bám dính, xâm nhập sâu hơn và làm tăng nguy cơ viêm phổi nặng. Một nghiên cứu tại Mỹ năm 2015, dựa trên dữ liệu của hơn 700.000 ca nhập viện do RSV và 16.000 ca nhập viện cho viêm phổi phế cầu cho thấy, nhiễm RSV có thể làm tăng hơn 20% số ca viêm phổi phế cầu ở trẻ dưới 1 tuổi.
Từ thực tế trên, bác sĩ Khanh cho rằng trẻ nhỏ cần được bảo vệ sớm trước hai tác nhân lây qua đường hô hấp nói trên, đặc biệt trong giai đoạn đầu đời khi hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện.
RSV lan nhanh qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc bề mặt nhiễm mầm bệnh. Còn vi khuẩn phế cầu gây ra các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và viêm tai giữa...
Bác sĩ khám cho em bé 3 tháng tuổi bị viêm phổi nặng, suy hô hấp do RSV. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Hà Nam
Trẻ nhiễm RSV thường khởi đầu nhẹ với nghẹt mũi, sốt, ho, biếng ăn, quấy khóc nhưng có thể nhanh chóng chuyển nặng thành viêm tiểu phế quản, viêm phổi chỉ sau 2-3 ngày, phải nhập viện, thở máy. Sau khỏi bệnh, trẻ vẫn có nguy cơ thở khò khè tái phát, hen suyễn, suy giảm chức năng phổi lâu dài.
WHO ước tính mỗi năm RSV gây hơn 3,6 triệu ca nhập viện và 100.000 ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi, gần một nửa là trẻ dưới 6 tháng. Hầu hết trẻ đều nhiễm RSV trong 2 năm đầu đời, khoảng 70% trước 12 tháng tuổi.
Phế cầu có hơn 100 type huyết thanh, thường trú ở hầu họng cả người bệnh và người khỏe mạnh. Vi khuẩn gây nhiều bệnh từ nhẹ đến nặng như viêm họng, tai giữa, xoang, phổi, màng não, nhiễm khuẩn huyết. Trong 1,6 triệu ca tử vong do phế cầu mỗi năm, có 700.000 đến một triệu ca ở trẻ dưới 5 tuổi.
Hoàng Dương
