Theo dược sĩ Đỗ Xuân Hòa, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, nám da được hình thành khi melanin - sắc tố quyết định màu da - sản sinh quá mức và phân bố không đồng đều, dẫn đến hình thành các mảng hoặc đốm sẫm màu với mức độ và độ sâu khác nhau.
Cấu trúc da gồm ba lớp chính là thượng bì, trung bì và hạ bì. Tế bào melanocyte nằm ở lớp đáy thượng bì, có chức năng sản xuất melanin để bảo vệ da trước tác động của ánh nắng mặt trời. Khi bị kích thích kéo dài, melanin tăng sinh và có thể tích tụ ở lớp thượng bì hoặc tế bào sắc tố di chuyển xuống lớp trung bì, tạo thành các loại nám da khác nhau tùy vào vị trí khu trú của melanin.
Dược sĩ Hòa cho biết nám được chia thành ba nhóm dựa vào vị trí tổn thương khu trú với một số đặc điểm như sau:
Nám nông hình thành do các tế bào melanocyte đưa sắc tố melanin vào trong lớp thượng bì, biểu hiện bằng các mảng màu nâu sáng hoặc vàng nâu. Vùng nám nông kích thước khoảng 1-5 cm, thường xuất hiện ở má, trán, cằm hoặc sống mũi, có đường viền rõ rệt so với vùng da xung quanh.
Loại nám này dễ lan rộng khi tiếp xúc với ánh nắng, thay đổi nội tiết trong quá trình mang thai, tiền mãn kinh, stress, sử dụng mỹ phẩm không phù hợp... Do sắc tố melanin nằm ở lớp thượng bì, nám mảng được đánh giá là loại nám nhẹ, dễ điều trị hơn các loại nám khác.
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đang khám da cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Nám sâu thường xuất hiện ở hai bên má và cánh mũi với các đốm nhỏ, màu xám đen hoặc xanh đen, bờ rõ. Loại nám này thường gặp ở phụ nữ trên 30 tuổi, hoặc phụ nữ tiền mãn kinh do liên quan mật thiết đến rối loạn nội tiết, lão hóa da và việc tiếp xúc ánh nắng kéo dài. Vì sắc tố melanin nằm ở lớp trung bì, bên trong cấu trúc da nên nám sâu khó điều trị, cần nhiều thời gian để tái tạo tế bào da mới.
Nám hỗn hợp là loại phổ biến nhất, kết hợp giữa nám nông và nám sâu, vừa có mảng nám lớn vừa có các đốm nhỏ đậm màu xen kẽ, màu sắc không đồng đều, chỗ vàng nâu, chỗ nâu đen, chỗ xanh đen, thường gặp ở vùng má và sống mũi.
Theo dược sĩ Hòa, nám da là tình trạng lành tính nhưng dễ tái phát nếu không kiểm soát các yếu tố kích thích như tia UV, nội tiết... Bôi kem chống nắng, chăm sóc da đúng cách và khám chuyên khoa khi cần để kiểm soát và giảm sự xuất hiện của các đốm nám.
Đình Diệu
